(2004 S. K. m. 340)
Dava ve Karar: Taahhüdü ihlal suçundan sanıklar Z. A. ve A. A.'ın beraatlerine dair, Şişli 4. İcra Mahkemesinin 14.10.2005 tarihli ve 2005/1584-2117 sayılı kararına yönelik itiraz üzerine sanıkların 10'ar gün disiplin hapsi ile cezalandırılmalarına dair, İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.07.2006 tarihli ve 2006/179 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.
Tebliğname ile, 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5358 sayılı Kanun'la değişik 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 340/1.maddesinin birinci fıkrasında yer alan "111. madde mucibince veya alacaklının muvafakati ile icra dairesinde kararlaştırılan borcu ödeme şartını, makbul ve sebep olmaksızın ihlal eden borçlunun alacaklının şikayeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir." hükmüne göre sanıkların taahhüdü ihlal suçu sebebiyle tazyik hapsine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde disiplin hapsi ile cezalandırılmasında isabet görülmemekle kararın 5271 sayılı CMK'nun 309. maddesi uyarınca bozulması lüzumu, Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'nün 15/01/2007 gün ve 1825 sayılı kanun yararına bozma istemine atfen Yargıtay C.Başsavcılığının 12/02/2007 gün ve K.Y.B. 2007/13790 sayılı tebliğnamesiyle istenilmiş olmakla,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Dosya kapsamına göre; ödeme şartını ihlal eylemi 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 3222 sayılı Yasa'nın 41.maddesi ile değişik 340.maddesinde, "111.madde mucibince veya alacaklının muvafakatı ile icra dairesinde kararlaştırılan borcu ödeme şartını, makbul bir sebep olmaksızın ihlal eden borçlu, alacaklının şikayeti üzerine icra mahkemesi tarafından bir aydan üç aya kadar hafif hapis cezası ile cezalandırılır." şeklinde ifade ile yaptırım altında alınmış iken, 1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5358 sayılı yasanın 11.maddesi ile değişik 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 340.maddesinin 1.cümlesi, "111.madde mucibince veya alacaklının muvafakati ile icra dairesinde kararlaştırılan borcu ödeme şartını, makbul bir sebep olmaksızın ihlal eden borçlunun, alacaklının şikayeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir." hükmü ile müeyyide altına alınmıştır.
Her ne kadar Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca, tazyik hapsi ile cezalandırılmasına karar verilmesi gerekirken disiplin hapsi ile cezalandırılmasına karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle kanun yararına bozma istemi ile tebliğname düzenlenmiş olup, suçun oluşması halinde üç aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılması yerine on gün disiplin hapsi ile cezalandırılmasına karar verilmesi isabetsiz ise de, öncelikle sanığın eyleminin suç oluşturup oluşturmadığının saptanması gerekir. Nitekim benzer bir konuda Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 24.10.1988 tarih, 8/310-390 sayılı kararında, "işin başlangıcına ve esasına gidilip eylemin suç olup olmadığı belirlenmeden sonuç kararda kanuna muhalefet hallerini araştırıp tartışmak temelsiz ve anlamsız bir çalışmadır. Bu itibarla kanuna muhalefet nedenleri olarak açıkça ifade olunmasa dahi eylemi suç oluşturup oluşturmadığını araştırmak gerekli ve zorunludur...."
Dosyaya bakıldığında, borçlu Aydın İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında Şişli 3.İcra Müdürlüğünün 2002/7474 sayılı dosyasında yürütülen takip ile ilgili olarak anılan şirketi münferiden temsile yetkili borçlu sanık Z. A.'ın 4.10.2004 tarihinde İcra Müdürü ve alacaklı vekili huzurunda "Borçlu şirket hakkında yapılan icra takibinde dosyada yapılan hesap ile belirlenen borcu tüm ferileri ile birlikte (-161.867.110.000.-) TL'yi 30.06.2005 tarihinde tamamen ödeme tarihindeki hesaplanacak faizleri ile birlikte Borçlar Kanunu'nun 83.maddesi gereğince defaten ödemeyi taahhüt ediyoruz..... şeklindeki ifade ile taahhütte bulunduğu anlaşılmıştır. Taahhütnameye dikkatlice bakıldığında, borçlu şirket yetkilisi borçlu sanıklardan Z. A.'ın, "Ödeme tarihindeki hesaplanacak faizleri ile birlikte.." ödemeyi taahhüt ettiği görülmektedir. Bu durumda borcun ödeme tarihi olan 30.6.2005 tarihinde ödenecek miktarın bilindiğinden söz edilemez. Benzer bir konuda Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 20.02.2001 tarih, 2001/8-19 ve 2001/26 sayılı kararında, "Taahhüdü ihlal suçunun oluşabilmesi için ödenecek toplam miktarın rakamsal olarak belirlenmesi, tarafların belirlenen bu miktar üzerinde icap ve kabulde bulunması zorunludur.... Ceza sorumluluğunun doğabilmesi için taahhüt esnasında ödenecek miktarın hiçbir kuşkuya yer vermeksizin belirlenmesinde zorunluluk bulunmaktadır. Bu miktar belirlenmediğinde hangi miktar için taahhütte bulunulduğu, kabulün de hangi miktar nazara alınarak yapıldığı saptanamayacağından, ödeme şartının ihlali halinde cezai sorumluluk doğmayacaktır." şeklindeki hüküm kurulmuştur. Dolayısıyla İcra dosyası içerisindeki taahhütnamenin geçerli bir taahhüt olduğunu kabul etmek mümkün görülmemiştir.
Öte yandan, Şişli 3.İcra Müdürlüğünün 2002/7474 sayılı icra dosyasındaki söz konusu taahhütte imzası bulunmadığı gözetilmeden diğer borçlu sanık A. A.'ın da on gün disiplin hapsi ile cezalandırılmasına karar verilmesi hatalı olmuştur.
Bu çerçevede; ödeme şartını ihlal eden borçlu sanıklar hakkında üç aya kadar tazyik hapsi yerine on gün disiplin hapsi ile cezalandırılmasının isabetli olup olmadığının tartışmada hukuki yarar görülmemiştir.
Bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen tebliğnamenin değişik gerekçe ile yerinde görülmekle ve kanuna aykırılık halinin giderilmesinin de başkaca çözümünün mümkün bulunmadığı anlaşılmakla uygulamada birliğin sağlanması amacıyla İstanbul 2.Ağır Ceza Mahkemesinin 14.07.2006 tarih ve 2006/179 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309.maddesi uyarınca BOZULMASINA,
Bozma üzerine 5271 sayılı CMK'nun 309/4-d maddesi gereğince yeniden uygulama yapılması gerektiğinden,
Borçlu sanıklar Z. A. ve A. A.'ın ödeme şartını ihlal eyleminden dolayı ayrı ayrı BERAATLERİNE, haklarındaki cezanın çektirilmemesine, dosyanın mahalline iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 01.03.2007 gününde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy