(4721 S. K. m. 713)
Dava: Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, gereği görüşüldü:
Karar: Kadastro sırasında 112 ada 16 parsel sayılı 343,21 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği sebebiyle davalı Ş. D. adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, yasal süresi içinde taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden kaldığı, 1936 yılı umumi tahririnde Hazine adına kayıtlı bulunduğu ve Hazine'ye ait yerlerden olduğu iddiası ile dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Çekişmeli taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden kalan yerlerden olmadığı mahkemece toplanıp, değerlendirilen delillerle belirlenmiş olup, davacı Hazine'nin bu yöne değinen sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ne var ki, kadastro tespitine herhangi bir kayıt ve belge esas alınmayan taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunduğu ve davalı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; sınırında bulunan 112 ada 14 parsel sayılı taşınmaz da aynı sebeple davaya konu olduğu ve 112 ada 15 Sayılı mera parseline komşu bulundukları halde taşınmazın meradan açılıp açılmadığı konusunda yeterli araştırma yapılmamış olduğu gibi, sınırındaki dere ile arasında kot farkı bulunup bulunmadığı, taşınmazın dereden kazanılıp kazanılmadığı hususunda da jeolog bilirkişiden ayrıntılı rapor alınmamış olması nedeniyle, yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli bulunmamaktadır. Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için taşınmazın bulunduğu yerde varsa mera tahsis kararı, ekleri ve haritaları ile çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin ve çekişmeli taşınmazın kuzeyindeki yoldan sonra gelen taşınmazların onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları, tüm tespit bilirkişileri, 3 kişilik ziraat mühendisinden oluşan bilirkişi kurulu ve jeolog bilirkişi katılımıyla, yeniden keşif yapılmalı, varsa mera tahsis kararı ve haritaları uygulanıp kapsamları belirlenmeli, mera tahsisi yapılmamış ise davaya konu taşınmazın, komşu ve aynı sebeple davalı bulunan 112 ada 14 parsel sayılı taşınmazın ve bu taşınmazın sınırında bulunan 112 ada 15 Sayılı mera parselinin öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı araştırılmalı, mahkemenin taşınmazın niteliği ve mera parseline göre konumu hakkındaki ayrıntılı gözlemi tutanağa geçirilmeli, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin mera veya dere yatağı olup olmadığı, imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, imar ve ihyaya konu edilmiş ise, ihyanın hangi tarihte başlayıp, ne zaman bitirildiği, zaman içinde sınırlarında genişleme olup olmadığı, komşu aynı ada 14 parsel ile mera parseli ve çekişmeli taşınmaz arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususunda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, beyanların tutanaktaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek beyanlar arasındaki çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı, davaya konu taşınmazın toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve diğer yönler itibarı ile komşu parsellerden nasıl ayrıldığını açıklayan nitelikte, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı ve çekişmeli taşınmaz ile komşu parsellerin konumlarını yan kesit krokisi ile gösterip açıklayan rapor ve harita düzenlettirilmeli, jeolog bilirkişiden çekişmeli taşınmaz ile sınırındaki dere arasındaki kot farkını ve taşınmazın dereden kazanılıp kazanılmadığını belirten rapor alınmalı, çevredeki parsellerden aynı sebeple davalı bulunan parsellerden biri hakkında verilecek hükmün diğerlerini de etkileyeceği gözönüne alınarak aynı nitelikteki davaların birleştirilmesine gerek olup olmadığı üzerinde durulmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Sonuç: Mahkemece bu yönler gözardı edilerek, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davacı Hazine'nin temyiz itirazları bu sebeplerle yerinde görüldüğünden kabulüyle hükmün BOZULMASINA, 22.04.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy