(3402 S. K. m. 10, 11)
Dava: Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, gereği görüşüldü:
Karar: Kadastro sırasında 155 ada 200 ve 201 parsel sayılı 4649,20 ve 19637, 47 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar ile 155 ada 49 parsel sayılı 13223,93 m2 yüzölçümündeki taşınmaz 4753 Sayılı Kanun ile oluşan tapu kayıtlarına dayanılarak davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı H. İ., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Yargılama aşamasında L. İ., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 155 ada 49 parsel sayılı taşınmaz yönünden davaya katılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacının davasının kısmen kabulüne, katılanın davasının kabulüne, çekişmeli 155 ada 49, 200 ve 201 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile 155 ada 200 ve 201 parsel sayılı taşınmazların davacı H. İ., 155 ada 49 parsel sayılı taşınmazın ise katılan L. İ. adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece çekişmeli taşınmazların tarım arazisi niteliğinde bulundukları ve zilyetlikle mülk edinme şartlarının çekişmeli 155 ada 200 ve 201 Sayılı parsellerde davacı, 155 ada 49 parselde ise katılan yararına gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. 1961 yılında çalışma yapan Toprak Komisyonunca çekişmeli taşınmazların öncesinin mera olduğu, meradan açıldıkları belirtilerek 1962 yılında davalı Hazine adına tapuya bağlandıkları ve çekişmeli taşınmazların sınırında da 155 ada 226 Sayılı mera parseli bulunduğu halde, öncesinin mera olup olmadığı hakkında yöntemince araştırma yapılmamış, mahkemenin taşınmazların niteliğine ve mera parseline göre konumuna ilişkin gözlemi keşif tutanağına yazılmaksızın hüküm kurulmuştur. Doğru sonuca ulaşılabilmesi için taşınmazların bulunduğu yerde Toprak Komisyonunun belirtmelik tutanakları ve haritaları ile varsa mera tahsis kararları, ekleri ve haritaları ile çekişmeli taşınmazlara komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve tüm tespit bilirkişileri huzuruyla keşif icra edilmeli, toprak komisyonunca düzenlenen belirtmelik tutanakları, varsa mera tahsis kararı ve haritaları uygulanıp kapsamları belirlenmeli, mera tahsis kararı mevcut değil ise, komşu 155 ada 226 Sayılı mera parselinin öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, çekişmeli taşınmazlar ile mera parseli arasında ayırıcı bir unsurun bulunup bulunmadığı araştırılmalı, mahkemece yapılacak gözlem tutanağa geçirilmeli, taşınmazların geçmişte ne durumda bulundukları, kime ait oldukları, kimden nasıl intikal ettikleri, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldıkları, taşınmazların öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, zaman içinde sınırlarında genişleme olup olmadığı, komşu mera parseli ile arada ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususunda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin tutanaktaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek beyanlar arasındaki çelişkiler yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazların tarımsal niteliğini bildiren komşu parsellerle karşılaştırmalı, çekişmeli taşınmazların toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve diğer yönlerden komşu mera parselinden nasıl ayrıldıklarını açıklayan nitelikte, çekişmeli taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı ve çekişmeli taşınmazlar ile komşu mera parselinin konumlarını yan kesit krokisi ile gösterip açıklayan rapor ve harita düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.
Sonuç: Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları bu sebeplerle yerinde görüldüğünden kabulüyle hükmün BOZULMASINA, 22.04.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy