(2004 S. K. m. 340) (5271 S. K. m. 309) (YCGK 29.09.2009 T. 2009/16-188 E. 2009/205 K.)
Dava ve Karar: Ödeme şartını ihlal suçundan sanık M. A. B.'ın, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 340. maddesi uyarınca 3 aya kadar hapsen tazyik cezası ile cezalandırılmasına dair Ankara 10. İcra Mahkemesinin 31/01/2008 tarihli ve 2007/1586 Esas, 2008/38 sayılı kararını kapsayan dosya aleyhine Adalet Bakanlığından verilen 27.03.2011 gün ve 2010/3313/16038 sayılı kanun yararına bozma talebini içeren Yargıtay C. Başsavcılığının 09.05.2011 gün ve K.Y.B.2011/156384 sayılı tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle incelendi,
Tebliğnamede, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 5358 sayılı Kanunla değişik 340. maddesinde yer alan, "111 inci madde mucibince veya alacaklının muvafakati ile icra dairesinde kararlaştırılan borcu ödeme şartını, makbul bir sebep olmaksızın ihlal eden borçlunun, alacaklının şikayeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin tatbikine başlandıktan sonra borçlu borcun tamamını veya o tarihe kadar icra veznesine yatırmak zorunda olduğu meblağı öderse tahliye edilir, ödemelerini tekrar keserse, hakkında tazyik hapsine yeniden karar verilir. Ancak, bir borçtan dolayı tazyik hapsinin süresi üç ayı geçemez." şeklindeki düzenleme nazara alındığında, somut olayda borçlu-sanık hakkında Ankara 2. İcra Müdürlüğünün 2007/2366 esas sayılı dosyası üzerinden yürütülen takip sırasında, 03/07/2007 tarihinde icra dairesine alacaklı vekili ile birlikte gelen sanığın hesaplanan ödeme planındaki taksitleri ödemeyi taahhüt etmesini müteakip, 10/07/2007 ve 17/07/2007 tarihli (ödeme planında bu tarihler 14/05/2007 ve 24/07/2007 seklindedir.) taksitler ile 30/07/2007 tarihli taksitini ödemediğinden bahisle alacaklı vekili tarafından yapılan 2 ayrı şikayet sebebiyle sanığın ayrıca Ankara 10. İcra Mahkemesinin 27/12/2007 tarihli ve 2007/1556 esas, 2007/2746 sayılı kararı ile üç aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırıldığı gözetilmeksizin, aynı borç ve taahhüt nedeniyle sanık hakkında tekrar mahkumiyet kararı verilmesi isabetsiz olduğundan anılan hükmün 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309.maddesi uyarınca bozulması gereğine işaret edilmiştir.
Gereği görüşüldü:
Dosya kapsamına göre, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 5358 sayılı Yasa ile değişik 340.maddesi "111 inci madde mucibince veya alacaklının muvafakati ile icra dairesinde kararlaştırılan borcu ödeme şartını, makbul bir sebep olmaksızın ihlal eden borçlunun, alacaklının şikayeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin tatbikine başlandıktan sonra borçlu borcun tamamını veya o tarihe kadar icra veznesine yatırmak zorunda olduğu meblağı öderse tahliye edilir; ödemelerini tekrar keserse hakkında tazyik hapsine yeniden karar verilir. Ancak, bir borçtan dolayı tazyik hapsinin süresi üç ayı geçemez." hükmünü içermektedir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 29.09.2009 gün ve 188-205 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, ilk taksitin ödenmemesi üzerine, borçlunun hapsen tazyik ile cezalandırılmasından sonra bu cezanın infazı sırasında söz konusu taksiti ödemesi halinde tahliye edilecek, ancak sonraki taksiti ödememesi durumunda eylemi yeniden yaptırımı gerektirecektir. Ancak, ilk taksitin ödenmemesi üzerine üç aya kadar tazyik hapsi kararının tamamının infazı halinde takip eden taksitlerin ödenmemesi durumunda artık borçlunun cezalandırılması olanağı kalmayacaktır. Bir başka anlatımla, ilk taksitin ödenmemesi nedeniyle maddede öngörülen cezanın tamamının infazı halinde, yaptırım uygulama olanağı kalmadığından, diğer taksitlerin ödenmemesi ayrıca bir taahhüdü ihlal kabahatini oluşturmayacaktır.
Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; borçlunun Ankara 2.İcra Müdürlüğünün 2007/2366 esas sayılı dosyasında başlatılan takip nedeniyle 3.7.2007 tarihinde borcu taksitler halinde ödeme taahhüdünde bulunduğu, 24.07.2007 tarihli ilk taksidini ödememesi üzerine yapılan şikayet sonucu Ankara 10.İcra Mahkemesinin 27.12.2007 tarih ve 2007/1556-2746 sayılı kararıyla üç aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına karar verildiği, aynı borcun 30.07.2007 tarihli taksitini ödememesi nedeniyle yapılan şikayet üzerine ilk taksitin ödenmemesinden dolayı verilen tazyik hapsinin infaz edilip edilmediği araştırılmadan, Ankara 10. İcra Mahkemesinin 31.01.2008 tarih ve 2007/1586 esas, 2008/38 sayılı kararı ile üç aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına karar verildiği, aynı borçtan dolayı ve her bir taksit için ayrı ayrı olmak üzere toplam altı aya kadar tazyik hapsine karar verilmiş olup, bu durum yasaya aykırıdır. Mahkemece, borçlunun ilk taksiti ödememek suretiyle ödeme taahhüdüne aykırı davranması nedeniyle üç aya kadar tazyik hapsine ilişkin ilk hükmün infazı beklenerek, borçlunun, bu tazyik hapsinin infazına başlanmasından sonra o güne kadar icra veznesine yatırması gereken borcu ödemesi nedeniyle tahliye edilmiş ise, ödenmeyen diğer taksit yönünden üç aya tamamlayacak şekilde kalan süre kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına karar vermesi gerekmektedir. Yerel mahkemece, ilk taksitin ödenmemesinden dolayı verilen tazyik hapsi kararının infaz edilip edilmediği araştırılmadan, ikinci taksitin ödenmemesi nedeniyle yapılan şikayet üzerine borçlunun yeniden üç aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına karar verilmesi yasaya aykırıdır.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle kanun yararına bozma istemine ilişkin Yargıtay C. Başsavcılığının tebliğnamesi yerinde görüldüğünden, kabulü ile Ankara 10. İcra Mahkemesinin 31/01/2008 tarihli ve 2007/1586 esas, 2008/38 sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nun 309.maddesi uyarınca BOZULMASINA,
Bozma kararı üzerine 5271 sayılı CMK'nun 309/4-d maddesi gereğince yeniden uygulama yapılması gerektiğinden;
Borçlu M. A. B.'ın ödeme şartını ihlal eyleminden dolayı hapsen tazyik hapsi ile cezalandırılmasına yer olmadığına, hakkındaki mahkumiyet hükmünün çektirilmemesine, dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay C. Başsavcılığına TEVDİİNE, 19.12.2011 gününde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy