(4721 S. K. m. 506) (YHGK 30.11.2005 T. 2005/2-581 E. 2005/672 K.)
Dava: Taraflar arasında görülmekle olun tenkis davası sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen gün ve saatte temyiz edenler O. A. vekili ile S. D. vekili geldiler Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlandı. Sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, gereği görüşüldü:
Karar: Davacı; ortak miras bırakanları olan N. A.'ın 13.04.1986 tarihinde öldüğünü, annesinden haksız olarak boşanan babasının kızı yaşında olan davalı ile evlilik yaptığını, bu olayı kabullenemediğini, bu nedenle muris ile arasının açıldığını, davalının da babası ile iletişimini kesmek için elinden geleni yaptığını, gelişen bu olaylar sonucunda kendisini mirasından mahrum bırakmak amacıyla murisin bazı taşınmazlarını davalıya temlik ettiği gibi, bedelini kendisi ödemesine rağmen alınan bir kısım taşınmazların davalı adına tescil ettirildiğini, son olarak da sağlığında düzenlemiş olduğu resmi vasiyetname ile bazı mal varlıklarını da vasiyet yolu ile davalıya temlik ettiğini belirterek, saklı payının zedelendiğini bu nedenlerle muris tarafından yapılan bütün temliklerin saklı payı oranında yasal faizi ile tahsiline karar, verilmesini talep etmiştir.
Davalı davacının babası olan murise çok kötü davrandığını, hiç arayıp sormadığını, hastalığında ilgilenmediğini cenazesine dahi katılmadığını, ayrıca kendisinin zengin bir ailenin tek çocuğu olduğunu, dava konusu taşınmazları ailesinden intikal eden miras hakları ile kendi kişisel çalışmalarının karşılığında elde edilen gelir ile satın aldığını belirterek davanın reddinin gerekliğini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne, 296.511,41 TL, tenkis bedelinin tercih hakkının kullanıldığı 07.05.1995 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.
Mirasçılık ve mirasın geçişi miras bırakanın ölümü tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre belirlenir. (4722 s. Yürürlük K. m. 17) Toplanan delillere göre; muris sahip olduğu Cihangir, Firuzağa, ... parselde bulunan ... numaralı daireyi davalıya 21.11.1959 tarihinde satış yolu ile temlik etmiş, 16.11.1973 tarihinde düzenlediği vasiyetname ile sahip olduğu bir kısım malvarlığını ve şirketlerde bulunan hisselerini davalıya vasiyet etmiş, akabinde muhtelif tarihlerde üçüncü kişilerden bedelini ödemek suretiyle alınan taşınmazlar ile şirketleri de davalı adına tescil ettirmiştir.
Davacı temlik harici bırakılan araç, telefon ve şirket hissesini ortaklığın giderilmesi davasıyla tahsil etmiş, vasiyetname ile davalıya temlik edilen tarlalar, bina ve ev eşyalarına yönelik davasından ise feragat etmiştir. Muris tarafından satış yolu ile davalıya temlik edilen taşınmazı davalı 1966 tarihinde satış yolu ile temlik etmiştir, ... nolu dairenin edinme tarihleri itibariyle saklı payı ihlal kastı ile temlik ettiği kanıtlanamadığından terekeye dahil edilmemesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Hal böyle olunca, temliklerin tamamı bedele dönüşmüştür. Yani ortada sabit tenkis oranında bölünme durumunun araştırılacağı bir muayyen mal vasiyeti veya temliki bulunmamaktadır. Buna rağmen davalıya 07.05.1995 tarihinde kullandırılan tercih hakkının konusu bulunmadığından hukuki değeri olmadığı gibi, bu tarihten itibaren tenkis alacağına yasal faiz yürütülmesi de doğru bulunmamıştır. Zira murisin bedel vermek suretiyle temlikte bulunduğu hallerde davalıya kazandırılan malların bedelleri de tenkise tabi olacaktır, ancak bu halde tenkise tabi tutulacak miktar, miras bırakan tarafından davalılara verilen paranın, mirasın açıldığı tarihte ulaştığı değerdir. Miras bırakan tarafından davalıya mal veya şirket alınırken verilen paranın miktarını saptamak, bu paranın mirasın açıldığı tarihte ulaştığı değeri, paranın satın alma gücündeki değişimleri usulünce belirli kriterler dikkate alınmak suretiyle hesaplamak, gerektiğinde bu konuda uzman bilirkişiden rapor almak, bu yolla belirlenen değerin tenkis hesabında dikkate alınacağını gözetmek (H.G.K.'nun 30.11.2005 gün ve 2005/2-581 Esas, 2005/672 sayılı Kararı)bu şekilde davalı yararına yapılan kazandırmaların mirasın açıldığı tarihteki değerlerini doğru olarak tespit edip, bu değerler dikkate alınarak tenkis edilecek bedeli bulmak ve bu bedele dava tarihinden itibaren faiz uygulamak gerekir.
Mahkemece bu yönde hesaplama yapılmak suretiyle ihlal edilen saklı payın murisin ölüm tarihinde ulaştığı değer 3,077,58 doğru olarak tespit edilmiştir, ancak bu miktara dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz eklenmesiyle yetinilmesi gerekirken, hukuken geçerli olmayan tercih hakkının kullanıldığı tarihe uyarlama yapılmak suretiyle kararda gösterilen miktara hükmedilmesi isabetsiz olup,
Sonuç: Davacının yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine, davalının temyiz itirazlarının ise kabulüyle, hükmün açıklanan nedenlerle bozulmasına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalı tarafa iadesine, Yargıtay duruşması için belirlenen 825.00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak duruşmada kendisini vekil ile temsil ettiren davalı tarafa verilmesine, 06.12.2011 oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy