(6100 S. K. m. 371)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Kadastro sırasında,... Köyü çalışma alanında bulunan 106 ada 24 ve 31; 110 ada 1, 2, 3 ve 36; 120 ada 14, 30 ve 31; 123 ada 51; 129 ada 3 ve 8; 140 ada 7, 8, 9, 11 ve 12 parsel sayılı muhtelif yüzölçümdeki taşınmazlar, kadastro komisyon kararıyla ölü oldukları belirtilerek eşit hisselerle ... evlatları... adlarına tespit edilmiştir. Davacılar ... ve arkadaşları, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 106 ada 24, 31, 110 ada 1, 2, 3, 36, 120 ada 14, 30, 31, 123 ada 51, 129 ada 3, 8, 140 ada 7, 8, 9, 11, 12 parsel sayılı taşınmazların kadastro komisyon tutanaklarının iptali ile, çekişmeli taşınmazlardan 106 ada 31 ve 140 ada 9 parsel sayılı taşınmazların davacı ... adına, 106 ada 24, 110 ada 36, 123 ada 51, 129 ada 8 ve 140 ada 12 parsel sayılı taşınmazların davacı ... adına, 110 ada 1 parsel sayılı taşınmazın davacı ... adına, 120 ada 14 ve 140 ada 8 parsel sayılı taşınmazların davacı ... adına, 110 ada 3 ve 129 ada 3 parsel sayılı taşınmazların davacı ... adına, 120 ada 31 ve 140 ada 7 parsel sayılı taşınmazların davacı ... adına, 110 ada 2, 120 ada 30 ve 140 ada 11 parsel sayılı taşınmazların ise davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Kadastro tespitine itiraz davalarında husumetin tespit maliklerine, tespit maliklerinin ölü olması halinde ise mirasçılarına yöneltilmesi ve tüm mirasçıların davada yer alması zorunludur. Taraf teşkilinin sağlanması dava şartı olup, bu koşul yerine getirilmeden işin esasına girilemez. Kamu düzenine ilişkin bu hususun, yargılamanın her safhasında Mahkemece re'sen dikkate alınması gerekir. Somut olayda, dava konusu taşınmaz ...evlatları... ve ... adına 1/4’er paylı olarak tespit edilmiştir. Mahkemece, tespit maliklerinden ... ve ...’ın veraset ilamlarının dosya arasına alındığı, mirasçılarının belirlendiği ve bu veraset ilamları uyarınca mirasçılara tebligat yapıldığı, ancak tespit malikleri ...evladı ... ve ...’nin kim oldukları duraksamasız biçimde tespit edilmediği gibi, anılan tespit maliklerinin sağ olup olmadıkları veya ölmüşlerse mirasçılarının kimler olduğu noktasında mahkemece yeterince araştırma da yapılmadığı ve dolayısıyla yöntemine uygun şekilde taraf teşkili sağlanmaksızın işin esası hakkında karar verildiği anlaşılmaktadır. Bir an için aksi kabul edilse dahi, kim oldukları belirlenemeyen tespit maliklerine "3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanun" hükümleri uyarınca mahallin en büyük mal memurunun kayyım atanması hususunda vesayet makamından talepte bulunulması ve vesayet makamınca atanacak kayyım davaya dahil edilerek yargılamaya devam edilmesi gerektiği mahkemece düşünülmemiştir.
Hal böyle olunca; mahkemece öncelikle, tespit malikleri ...evlatları ... ve ...’nin kimlik bilgilerinin belirlenmesine çalışılmalı, kimlik bilgilerinin bulunabileceği resmi ve özel kurumlardan kimlik ve adres bilgilerinin tespitine ilişkin araştırma yapılmalı, kolluk kuvvetlerinden tespit maliklerinin ve mirasçılarının belirlenmesine yönelik olarak ayrıntılı çalışma yapılması istenilmeli, tüm araştırmalara rağmen tespit maliklerinin kimlik bilgilerinin belirlenememesi halinde ise 3561 sayılı Yasa hükümleri uyarınca kendilerine kayyım tayin edilmesi hususunda vesayet makamından talepte bulunulmalı, vesayet makamınca atanacak kayyım ile kimlik bilgileri belirlenen tespit maliklerinin mirasçıları yöntemine uygun şekilde davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlanmalı, bundan sonra da iddia ve savunma çerçevesinde toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu husus gözetilmeksizin, yöntemince taraf teşkili sağlanmadan işin esası hakkında hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair yönlerin incelenmesine yer olmadığına, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edenlere iadesine,
yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29.01.2020 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)