(6100 S. K. m. 371)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Kadastro sonucu, ... Köyü çalışma alanında bulunan temyize konu 113 ada 156 parsel sayılı 41.050,27 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz önceki zilyetleri...tarafından uzun süreden beri terk edildiği belirtilerek tarla vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ... ve müşterekleri, miras yolu ile gelen hakka dayanarak dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 113 ada 156 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile fen bilirkişisinin raporuna ekli krokide (B) harfiyle gösterilen 8.987,41 metrekare yüzölçümündeki bölümün aynı ada son parsel numarası verilmek suretiyle, Kalender Bulut mirasçıları adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, dava konusu 113 ada 156 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişinin raporunda (B) harfi ile gösterilen bölümü yönünden davacı lehine zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle davanın kabulüne dair yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma ve inceleme karar için yeterli bulunmamaktadır. Davacı tarafından, miras yoluyla gelen hakka ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak dava açıldığı halde Mahkemece, yöntemince zilyetlik araştırması yapılmamış, taşınmazın niteliğinin belirlenmesinde esaslı unsur olan hava fotoğraflarından yararlanılmamış, soyut nitelikteki yerel bilirkişi ve tanık anlatımları ile taşınmaz bölümünün kullanım durumunu ve toprak yapısını açıklama bakımından yetersiz, denetime elverişli olmayan ziraatçı bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmiştir. Ayrıca ziraatçı bilirkişisi raporunda, nizalı bölümün kuzeyinde ve batısında kısmen mera parseli bulunduğunu belirtilmesine rağmen usulünce mera araştırması yapılmadığı gibi mera parselinden nasıl ayrıldığı ve arada yapay ya da doğal ayırıcı bir sınır bulunup bulunmadığı hususu da açıklanmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.
Hal böyle olunca; sağlıklı sonuca ulaşabilmek için mahkemece öncelikle, tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait dava konusu taşınmazın bulunduğu yere ilişkin farklı dönemlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğraflarının en az üç adedi Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalı, dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, fen bilirkişisi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisi ve jeolog bilirkişisinin katılımıyla yeniden yapılacak keşifte, usulünce zilyetlik araştırması yapılmalı, bu kapsamda, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğrafları üzerinde, jeodezi ve fotogrametri mühendisine inceleme yaptırılarak, çekişme konusu taşınmaz bölümü hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğu, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve zilyetliğine ne zaman başlanıldığı hususlarının belirlenmesine çalışılmalı; yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın kime ait olduğu, öncesinde kim tarafından kullanıldığı, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerindeki zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi, öncesinde nasıl kullanıldığı, kadim mera olup olmadığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanları arasında oluşacak çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalı; ziraatçi bilirkişi kurulundan, taşınmazın öncesinin ne olduğu, zirai faaliyete konu olup olmadığı, üzerinde sürdürülen zilyetliğin mevcut olup olmadığı, mevcut ise zilyetliğin hangi tasarruflarla sürdürüldüğü ve zilyet süresinin ne kadar olduğu, taşınmazın toprak yapısı, niteliği, bitki örtüsü ve kullanım durumu ile ilgili komşu taşınmazlarla mukayeseli olarak, fotoğraflarla desteklenmiş ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisine, keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir rapor ve kroki düzenlettirilmeli, jeolog bilirkişiden, çekişmeli taşınmazın kıyı kenar çizgisi kapsamında kalıp kalmadığı hususunda bilimsel verilere dayalı, ayrıntılı rapor istenmeli ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.
Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 08.06.2020 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)