MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Kadastro sonucu, ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 101 ada 156 parsel sayılı 16.812,18 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, vergi kaydı, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., çekişmeli taşınmazın bir bölümü hakkında, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve adına tescili istemiyle, ... mirasçıları aleyhine; davacılar ... ve ... ise, murisleri adına kayıtlı bulunan dava konusu taşınmazın bir bölümüne ... tarafından el atıldığı iddiasına dayanarak, müdahalenin men’i, ecrimisil, tazminat ve kal istemiyle ayrı ayrı dava açmışlardır. Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda, davacı ... tarafından açılan tapu iptali ve tescile ilişkin davanın reddine, birleşen davanın davacıları ... ve ...’ın davasının kabulüne, 09.12.2013 tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokide (C) harfi ile gösterilen taralı alana, birleşen davanın davalısı ...'in müdahalesinin men'ine, taleple bağlı kalınarak 3.000,00 TL ecrimisil ve 1.593,00 TL tazminat olmak üzere toplam 4.593,00 TL’nin adı geçen davalıdan alınarak birleşen davanın davacılarına verilmesine, krokide (C1) harfi ile gösterilen seranın kal'ine karar verilmiş; hüküm, davacı-birleşen davanın davalısı ... ve davalılar-birleşen davanın davacıları vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı-birleşen davanın davalısı ...’in, tapu iptali ve tescil, elatmanın önlenmesi ve kal davası yönünden yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,
2- Davacı-birleşen davanın davalısı ...’in ecrimisil ve tazminat, davalılar-birleşen davanın davacıları vekilinin tazminat davası yönünden verilen hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Mahkemece, ziraat bilirkişi raporunda belirlenen 3.000,00 TL ecrimisil bedeli ile 1.593,00 TL eski hale getirme (tazminat) bedeli olmak üzere toplam 4.593,00 TL’nin davacı-birleşen davanın davalısı ...'tan alınarak, davalılar-birleşen davanın davacılarına ödenmesine şeklinde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.
"Ecrimisil" ya da diğer bir deyişle "haksız işgal tazminatı", zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarih 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır. Ecrimisilin, haksız eylem niteliğinde olan haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı, kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. YHGK'nun 25.02.2004 gün ve 2004/1-120-96 sayılı kararı ile de uygulandığı gibi 25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca, ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar. Ecrimisil hesabı, uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak belirlenmesi gerekir. Bilirkişilerce yapılacak inceleme sonunda taleple bağlı kalınmak suretiyle özellikle tarım arazilerinin haksız kullanımı nedeniyle ürün esasına göre talep varsa, bu konudaki resmi verilerin, taşınmazın bulunduğu bölgede ekilen tarım ürünlerinin neler olduğunun tarım il veya ilçe müdürlüğünden sorulması, ekildiği bildirilen ürünlerin ecrimisil talep edilen yıllara göre birim fiyatları ve dekara verim değerleri ilgili dönem için getirtilmesi, bölgede münavebeli ekim yapılıp yapılmadığının, taşınmazın nadasa bırakılıp bırakılmadığının tespit edilmesi gerekir. Eğer, özellikle arsa ve binalarda kira esasına göre talep varsa, taraflardan emsal kira sözleşmeleri de istenmeli, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira bedelleri araştırılıp, varsa emsal kira sözleşmeleri de getirtilmeli, dava konusu taşınmaz ile emsalin somut karşılaştırması yapılıp, üstün veya eksik tarafları belirlenmelidir. İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parasının, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılmak suretiyle taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirleneceği, sonraki dönemler için ecrimisil değerinin ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edileceği göz önüne alınmalıdır.
Somut olayda ise Mahkemece, yukarıda belirtilen bilgi ve belgelerin tamamı ilgili yerlerden getirtilmemiş; ecrimisil ve eski hale getirme bedelinin hangi verilere göre hesaplandığı belirtilmeyen, soyut nitelikteki ziraat bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.
Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için, Mahkemece öncelikle yukarıda belirtilen bilgi ve belgelerden eksik olanlar ilgili yerlerden getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra, ziraat bilirkişi ve fen bilirkişinin katılımı ile mahallinde yeniden keşif yapılmalı, yapılacak keşifte, ziraat bilirkişisinden, yukarıda açıklanan ilkeler uyarınca ecrimisil ve eski hale getirme (tazminat) bedeli hesabı yaptırılarak; somut bilgi ve belgeye dayalı, tarafların ve hakimin denetimine elverişli bilimsel verilere ve HMK'nın 266 vd. maddelerine uygun gerekçeli değerlendirmeyi içerecek şekilde; fen bilirkişisinden ise keşfi takibe elverişli rapor ve kroki alınmalı; bundan sonra toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davalı/davacılara iadesine, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02.10.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy