(6100 S. K. m. 371)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Kadastro sonucu, ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan temyize konu 115 ada 9, 119 ada 10, 14, 17, 19, 26, 29, 48, 51, 111, 121, 137, 139, 143, 146, 174, 176, 177, 178, 179, 180, 181, 182, 184, 185, 190, 191, 192, 193, 196, 198 VE 200 parsel sayılı muhtelif yüzölçümlü taşınmazlar, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle, 115 ada 9, 119 ada 9, 10, 14, 17, 19, 29, 111, 121, 137, 139, 143, 146, 174, 176, 177, 178, 179, 182, 184, 185, 190, 191, 192, 193, 196, 198, 200 parseller ... adına;119 ada 26 parseller 1/4 paylarla...ve ... adlarına; 119 ada 48 parsel 1/2 paylarla ... ve ... ... adlarına; 119 ada 51 parsel 1/4 paylarla ..., ... ... ve... adlarına; 119 ada 180 ve 181 parseller ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacılar ... ve ..., 115 ada 9, 119 ada 9, 10, 14, 17, 19, 26, 29, 48, 51, 111, 121, 137, 139, 143, 146, 174, 176, 177, 178, 179, 182, 184, 185, 190, 192, 193, 196, 198 ve 200 parsel sayılı taşınmazların; davacı ... ise, aynı taşınmazlar ve 119 ada 180, 181 ve 191 parsel sayılı taşınmazların müşterek muristen intikal ettiğini ve mirasçılar arasında terekenin taksim edilmediğini ileri sürerek, miras payları oranında tapu iptali ve adlarına tescili istemiyle ayrı ayrı dava açmışlardır. Yargılama sırasında müdahiller ... , ... ve ... , aynı iddialarla davaya katılmışlardır. Mahkemece davaların birleştirilmesi suretiyle yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazların davacıların miras payları oranında tapu kaydının iptali ile davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Bir kısım davalılar vekilinin, çekişmeli 115 ada 9, 119 ada 10, 14, 17, 19, 29, 111, 121, 137, 139, 143, 146, 174, 176, 177, 178, 179, 180, 181, 182, 184, 185, 190, 191, 192, 193, 196, 198, 200 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelemesinde; Mahkemece, çekişmeli taşınmazların muris ...’dan intikal ettiği ve yöntemince taksim edilmediği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermek için yeterli bulunmamaktadır. Davacılar ve birleşen dosya davacısı, çekişmeli taşınmazların ortak muris ...’dan intikal eden taşınmazlar olduğunu belirterek, miras payları oranında adlarına tescili istemiyle dava açmışlardır. Davalılar ise, çekişmeli taşınmazların kendi murisleri tarafından 3. kişilerden satın alındığını ileri sürerek, buna ilişkin satış senetleri ibraz etmiş olmasına rağmen, bu satış senetlerinin hangisinin hangi taşınmaza ait olduğu davalı tarafa açıklattırılmamış ve mahallinde uygulanmak suretiyle çekişmeli taşınmazları kapsayıp kapsamadıkları tespit edilmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma, inceleme ve uygulamaya dayalı olarak karar verilemez.
Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, davalı tarafa hangi taşınmaz için hangi satış senedine dayandıklarını açıklamak için süre ve imkan tanınmalı, bundan sonra çekişmeli taşınmazlar başında, taşınmazları iyi bilen kişiler arasından seçilecek yerel bilirkişiler, satım sözleşmelerinde adları geçen senet tanıkları, taraf tanıkları ve fen bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmazların öncesinin ne olduğu, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğü, taşınmazlar üzerinde kimin ne surette zilyet olduğu hususları sorularak tespit edilmeli ve maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, satış senetleri okunmak suretiyle taşınmazları kapsayıp kapsamadıkları duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmeli, yerel bilirkişi, taraf tanıkları ve tespit bilirkişilerinin beyanları arasında çelişki doğduğu takdirde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişkinin giderilmesine çalışılmalı; çelişkinin giderilememesi halinde hangi beyana ne sebeple üstünlük tanındığı gerekçeli kararda tartışılıp açıklanmalı; fen bilirkişisine, uygulanan senetlerin kapsamını belirtir biçimde, keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir rapor ve kroki düzenlettirilmeli ve bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi; kabule göre de, davacılar ... ve ...’un 119 ada 180, 181 ve 191 parsel sayılı taşınmazlara yönelik bağımsız hak talebi ile açılmış bir davası ya da yargılama sırasında bu parseller yönünden eldeki davaya katılımları bulunmadığı halde, davacı ... ve ... lehine bu parsellerde miras payları oranında tapu iptali ve adlarına tescil kararı verilmesi dahi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile bu parsellere ilişkin hükmün BOZULMASINA,
2- Bir kısım davalılar vekilinin, çekişmeli 119 ada 26, 48 ve 51 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelemesine gelince; dava, tapu iptali ve tescil istemine yönelik olup, tapu iptali ve tescil davalarında husumetin tapu maliklerine, tapu maliklerinin ölü olması halinde ise mirasçılarına yöneltilmesi ve tüm mirasçıların davada yer alması zorunludur. Taraf teşkilinin sağlanması dava şartı olup, bu koşul yerine getirilmeden işin esasına girilemez. Kamu düzenine ilişkin bu hususun yargılamanın her safhasında Mahkemece re'sen dikkate alınması gerekir. Ne var ki, eldeki davada 119 ada 26, 48 ve 51 parsel sayılı taşınmazlarda davalıların murisi ... dışında başka kişilerin de paydaş olduğu anlaşılmasına rağmen, bu kişilerin davada taraf olarak yer almadıkları anlaşılmaktadır. Bu haliyle davada taraf teşkilinin sağlandığından söz edilemez.
Hal böyle olunca; Mahkemece, yöntemince taraf teşkili sağlanmadan, çekişmeli 119 ada 26 parsel yönünden davanın esası hakkında hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi, dava konusu oldukları halde 119 ada 48 ve 51 parsel sayılı taşınmazlar yönünden olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmaması da isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edenlere iadesine, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 08.04.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)