(4721 S. K. m. 713)
Dava ve Karar: Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Kadastro sırasında, ... İlçesi Yukarı ... Köyü çalışma alanında bulunan 1 parsel sayılı 13.250,00 metrekare, 3 parsel sayılı 6.250,00 metrekare, 5 parsel sayılı ve 3.250,00 metrekare ve 18 parsel sayılı 28.000,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar ... ... ve arkadaşları adına tespit edilmiştir. İtirazları kadastro komisyonu tarafından reddedilen davacı Hazine taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasına, katılan davacılar... ve ... ... intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine, davacı ... kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tespitin iptali ve taşınmazların adlarına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda, davacılar ... ve ...’ın davalarının reddine, davacı Hazine ve davacı ...’in davalarının kısmen kabulüne, çekişmeli 1 ve 3 parsel sayılı taşınmazların mera vasfıyla sınırlandırılarak özel siciline kaydına, 18 parsel sayılı taşınmazın Hazine adına tesciline, 5 parsel sayılı taşınmazın davacı ... mirasçıları adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm davacı Hazine vekili, ... mirasçısı ... ve arkadaşları vekili ile davalı ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Davacı ... ve arkadaşları vekilinin çekişmeli 1 ve 3 parsel sayılı, davalı ... ve arkadaşları vekilinin çekişmeli 1, 3 ve 18 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik itirazlarının incelenmesinde; dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,
2- Davacı Hazine vekili ile davalılar ... ve arkadaşları vekilinin çekişmeli 5 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik itirazların incelenmesinde; Mahkemece kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının davacı ... ve arkadaşları murisi ... lehine oluştuğu gerekçesiyle çekişmeli taşınmazın davacılar murisi ... adına tesciline karar verilmiş ise de, yapılan inceleme ve araştırma karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Zilyetlik araştırması yapılırken, bir taşınmazın niteliğini, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarının incelenmesi olup bu kapsamda tespit tarihinden önceki döneme ilişkin farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet hava fotoğrafı üzerinde inceleme yaptırılması gerektiği halde, hava fotoğrafı incelemesi yapılmamış, tek ziraat bilirkişi tarafından hazırlanmış kanaat vermeye yeterli olmayan bilirkişi raporu ile yetinilmiş, komşu taşınmazlara ait tutanaklar ve dayanak belgeleri uygulanmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak hüküm verilemez.
Hal böyle olunca doğru sonucu ulaşılabilmesi için mahkemece öncelikle, Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek taşınmaz bölümünün bulunduğu Köyü/Mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle, buradan elde edilen verilere göre tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine (bulunmadığı takdirde bu tarihlere en yakın tarihlere) ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden, komşu taşınmazlara ait tutanak ve dayanak belgeler Kadastro Müdürlüğünden getirtilip dosya arasına konularak dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile daha önceki keşiflerde görev almamış, bu konularda uzman üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ve fen bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı; yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, taşınmazın öncesinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp tamamlandığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi hâlinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı; fen bilirkişisine, keşfi takibe elverişli, dava konusu taşınmazı komşularıyla birlikte gösterir krokili rapor düzenlettirilmeli; ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü, imar ve ihyaya konu edilmişse imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını da içerir, önceki ziraat bilirkişilerinin raporlarını irdeler şekilde, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden, uydu fotoğrafları üzerinde uygulama yaptırılarak ve hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, taşınmazın sınırlarını ve niteliğini, kullanılan yerlerden olup olmadığını, kullanılan yerlerden ise niteliğinin ve kullanım şeklinin ne olduğunu, mümkün olduğu takdirde taşınmazda imar ve ihya tamamlanmış ise hangi tarihte tamamlandığını belirtir şekilde rapor alınmalı ve bundan sonra tespit tarihine kadar zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleşmiş olup olmadığına ilişkin olarak tüm deliller değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.
Sonuç: Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davacı Hazine temsilcisi ve davalılar ... ve arkadaşları vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edenlerden alınmasına, Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 09.04.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)