(4721 S. K. m. 713) (3402 S. K. m. 14, 17)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Yargıtay bozma ilamında özetle; "Mahkeme tarafından yapılan inceleme ve araştırmanın yeterli olmadığı açıklandıktan sonra, üç kişilik ziraatçi bilirkişi kurulunun katılımı ile mahallinde yeniden keşif yapılarak, taşınmazın niteliği ile ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınması ve taşınmazları tüm yönleri ile gösterir fotoğrafların çektirilmesi, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulması" gereğine değinilmiştir. Yargılama sırasında davalı Hazine, çekişmeli taşınmazın TMK’nın 713/6. maddesi uyarınca adına tescilini talep etmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... ve davalı Hazine vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.
Dava, irsen intikal ve kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuki sebeplerine dayalı olarak açılan, 4721 sayılı TMK'nın 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddeleri gereğince tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkindir. Kadastroca tescil harici bırakılan yerler için açılan tescil davalarında husumetin, 4721 sayılı TMK'nın 713/3. maddesi uyarınca davanın yasal hasım konumunda olan Hazine ve ilgili Kamu Tüzel Kişiliğine birlikte yöneltilmesi zorunludur. Yasal hasım konumundaki tüzel kişiler davaya dahil edilmeden yargılamaya devamla hüküm kurulması mümkün değildir. Karar tarihinden önce 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanun gereğince çekişmeli taşınmazın bulunduğu ... İli Büyükşehir Belediyesi statüsüne kavuşturulmuş, aynı zamanda Büyükşehir Belediyesinin sınırları il mülki sınırları olarak belirlenmiş olup büyükşehir belediyesi olan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır. Anılan yasa hükümleri ile, yasanın yürürlüğe girdiği 30.03.2014 tarihinden sonra büyükşehir belediyesi statüsünde olan illerin sınırları içindeki tescil harici taşınmazlar için açılacak tescil davalarında büyükşehir belediyeleri yasal hasım konumuna getirilmişlerdir. Böyle olduğu halde mahkemece, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının ilgili kamu tüzel kişisi olarak davada yer alması gerektiği gözden kaçırılmıştır. Bu nedenle, davada taraf teşkilinin sağlandığından söz edilemez. Oysaki, taraf teşkilinin sağlanması dava şartlarından olup, bu koşul yerine getirilmeden davanın esasına girilemez. Ayrıca davalı Hazine vekili 23.01.2012 tarihli cevap dilekçesinde MK 713/6. maddesi gereğince dava konusu taşınmazın Hazine adına tescilini istediği ve davanın reddine karar verildiği halde, davalı Hazinenin tescil talebi yönünden de olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiştir.
Hal böyle olunca; Mahkemece öncelikle, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na da davasını yöneltmesi için davacı tarafa süre verilmeli, taraf teşkilinin sağlanması halinde Belediyenin de davaya ilişkin savunma ve delilleri sorulmalı, bildirdiği taktirde delilleri toplanmalı ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle işin esası hakkında hüküm kurulmalıdır. Mahkemece, bu gereğe riayet edilmeksizin işin esasına girilip hüküm verilmesi isabetsiz olduğu gibi, davalı Hazinenin tescil talebinin değerlendirilmemiş olması da isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davacı ...'e iadesine, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06.07.2020 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)