(2863 S. K. m. 11)
Dava: Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Karar: Yargıtay bozma ilamında özetle; “Mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin yetersiz olduğu belirtilerek, yeniden 3 kişilik arkeolog bilirkişi kurulu oluşturularak, sit alanı haritaları ile kadastro paftasının ölçeğinin eşitlenerek çakıştırılması, çekişmeli taşınmazların hangi alanda kaldığının kuşkuya yer bırakmayacak şekilde saptanması ve sonucuna göre bir karar verilmesi” gereğine değinilmiştir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli ...,... ada 1 parsel sayılı taşınmazların davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... mirasçıları adına payları oranında tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde, bozma ilamının gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Mahkemece hükmüne uyulan bozma ilamında, 3 kişilik arkeolog bilirkişi kurulu tarafından sit alanı haritaları ile kadastro paftasının ölçeği eşitlenerek çakıştırılması sonucu taşınmazların hangi alanda kaldığının kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi gereğine değinildiği halde alınan bilirkişi raporunda, bozma ilamında belirtildiği şekilde çakıştırma işlemi yapılmamış, dava konusu 437 ada 1 parsel sayılı taşınmazla ilgili değerlendirme yapılmamış, çekişmeli 436 ada 4 parsel sayılı taşınmazın hangi alanda kaldığı belirlenmeden üzerindeki yapının arkeolojik değer taşımadığı belirtilmekle yetinilmiş, ek raporda ise dava konusu 436 ada 4 parsel sayılı taşınmazla ilgili değerlendirme yapılmamış, 437 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 1. Derecede arkeolojik sit alanında kalmadığı belirtilmekle yetinilmiş; Konya Kültür Tabiatlarını Koruma Kurulu’nun 14.03.2011 tarihli yazısında çekişmeli 436 ada 4 parsel sayılı taşınmazın kısmen 1. derecede arkeolojik, kısmen de kentsel-arkeolojik sit alanında kaldığı belirtildikten sonra, 25.05.2016 tarihli yazısında kentsel ve III. Derece arkeolojik sit alanında kaldığı, eki krokide ise her iki taşınmazın da kentsel-III. Derece arkeolojik sit alanında kaldığı belirtilmek suretiyle çelişki oluşturulmasına rağmen söz konusu çelişki giderilmeksizin hüküm kurulması cihetine gidilmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 11/1. maddesinde, kültür ve tabiat varlıklarını koruma bölge kurullarınca birinci grup olarak tescil ve ilan edilen kültür varlıklarının bulunduğu taşınmazlar ile birinci ve ikinci derece arkeolojik sit alanlarındaki taşınmazların zilyetlik yoluyla iktisap edilemeyeceği bildirildiğine göre çekişmeli taşınmazların hangi alanda kaldığı hususu önem arz etmektedir.
Sonuç: Hal böyle olunca; Mahkemece öncelikle, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulundan çekişmeli taşınmazın hangi alanda kaldığı sorulmak suretiyle önceki yazı cevapları arasındaki çelişkiler giderilmeli ve sonrasında 3 kişilik yeni bir arkeolog bilirkişi kurulu oluşturularak, sit alanı haritaları ile kadastro paftası ölçekleri eşitlenerek çakıştırılmalı ve böylelikle çekişmeli taşınmazların hangi alanda kaldığı kuşkuya yer bırakmayacak şekilde saptanmalı ve sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 04.02.2021 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)