(3402 S. K. m. 14, 20/A)
Dava ve Karar: Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Kadastro sırasında, ...,... Köyü çalışma alanında bulunan 404 ada 3 parsel sayılı 110 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, Sulh Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek, malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir. Davacılar ... ve ...’in, karşılıklı olarak birbirleri aleyhine Sulh Hukuk Mahkemesinde açtıkları elatmanın önlenmesi davaları, davaya konu olan parsel hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Kadastro Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanağı ile aktarılan dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacı ...’in davasının kabulüne, çekişmeli 404 ada 3 parsel sayılı 110.00 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın bahçe vasfıyla davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, taşınmaza vaki davalı ...’un müdahalesinin men’ine, davacı ...’un davasının reddine karar verilmiş; hüküm, davalı-davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, dava konusu 404 ada 3 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki fındık ocaklarını ...' ler ailesinin kullanması sebebiyle, çekişmeli taşınmazın davacıya ait olduğu kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Davacı ..., hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile birlikte tapu kaydına da dayanmış olup Mahkemece, öğretide ve uygulamada kararlılık kazanan görüşlere göre kural olarak kayıtların lehe olduğu kadar aleyhe de delil olabileceğinin kabul edildiği gözetilerek, uyuşmazlığın çözümünde davacı tarafın tutunduğu tapu kaydı yöntemince uygulanmaksızın hüküm kurulması cihetine gidilmiştir. Öte yandan keşifte dinlenen iki mahalli bilirkişi ve tespit bilirkişisi, taşınmaz hakkında bilgisinin olmadığını bildirmiş; iki mahalli bilirkişi ise, taşınmazın zilyetlik durumuyla ilgili bilgi vermeksizin, davaya konu taşınmazın öncesinde “...re” ait olduğunu bildirmekle yetinmiş olup, davacı tanıkları ile bir kısım tespit bilirkişileri usule aykırı olarak duruşmada dinlenilmiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez.
Sonuç: Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, davacı tarafın dayandığı tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri, varsa kroki ve haritası mahalli Tapu Müdürlüğü ve Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Dairesi Başkanlığından ayrı ayrı sorulup getirtilmeli; tapu kaydı ile tedavüllerinin kadastro sırasında revizyon görüp görmediği mercilerinden sorularak varsa revizyon gördüğü taşınmazlara ait kesinleşme durumunu gösterir şekilde onaylı kadastro tutanak örnekleri ve tutanakları kesinleşmiş ise tapu kayıtları istenmeli; yine taşınmazı çevreleyen komşu taşınmazlara ait kadastro tutanaklarının onaylı örnekleri ile varsa dayanağını oluşturan kayıtlar ve kadastro sonucu oluşturulan tapu kayıtları getirtilmeli; dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile teknik bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşif sırasında, davacı tarafın dayandığı tapu kaydı varsa krokisi/haritası zemine uygulanarak kaydın kapsamı 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 20/A maddesi uyarınca haritasına göre belirlenmeli; tapu kaydının krokisinin/haritasının bulunmaması veya uygulanamaması durumunda, tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleriyle birlikte okunup sınırlarının bilirkişilerce zeminde tek tek gösterilmesi istenilmeli; bilirkişilerin gösteremediği sınırlar için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı; komşu taşınmazların dayanak kayıtlarının dava konusu taşınmazın yönünü ne okuduğu belirlenmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenerek, tapu kaydının dava konusu taşınmazı kapsayıp kapsamadığı kesin olarak tespit edilmeli; dava konusu taşınmazın söz konusu tapu kaydının kapsamı dışında kaldığı saptandığı takdirde zilyetlik araştırması yapılarak, tespit gününde zilyetleri yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi hükmünde öngörülen kısıtlamalar da dikkate alınmak suretiyle, taşınmaz edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalı, bu kapsamda yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın öncesinde kime ait olduğu, kimden kime kaldığı, kim tarafından ne zamandan beri ve ne şekilde kullanıldığı hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı; teknik bilirkişiden, yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği sınırları ve uygulanan tapu kayıtlarının kapsadığı alanı gösterir, keşfi takibe ve bilirkişi sözlerini denetlemeye elverişli krokili rapor alınmalı; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.
Mahkemece, bu yönler göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12.02.2021 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)