(4721 S. K. m. 713) (3402 S. K. m. 14, 17)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen 02.02.2021 gün ve saatte temyiz eden Hazine vekili Avukat ... geldi, aleyhine temyiz istenilen gelmedi. Gelenin yüzüne karşı duruşmaya başlandı. Tarafın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Davacı ..., ... İlçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve 1963 yılında yapılan kadastro sırasında tespit harici bırakılan temyize konu taşınmaz bölümü ile yine aynı tarihte kadastro harici bırakılıp 27.04.2012 tarihinde tarla vasfıyla 749 parsel numarası altında 6.565,20 metrekare yüzölçümlü olarak ihdasen Hazine adına tescil edilen taşınmazın bir bölümü hakkında, imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece, usule ilişkin bozma ilamına uyularak ve ... davaya dahil edilerek yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne; 18.03.2014 havale tarihli fen bilirkişi raporunda (A) ile gösterilen tescil harici yerin davacı adına tesciline; yine çekişmeli 749 parsel içerisinde yer alan ve (C) harfi ile gösterilen 211,31 metrekarelik bölümün Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, fen bilirkişi raporunda (A) ile gösterilen tescil harici kısım ile aynı raporda (C) ile gösterilen ve 2012 yılında ihdasen Hazine adına tescil edilen 749 nolu parsel içinde kalan bölüm üzerinde, davacı yararına zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.
Dava, TMK' nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddeleri uyarınca kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı tescil ve tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Dosya arasındaki bilgi ve belgelerden çekişmeli taşınmaz bölümlerinin bulunduğu alanın “taşlık ve çalılık arazi” olarak tespit dışı bırakıldığı ve yine aynı alanın 2005 tarihinde imar planına alındığı anlaşılmaktadır. Dosyada hava fotoğrafı incelemesi yapılmış ise de, bu inceleme sadece 1975 tarihli hava fotoğrafı üzerinde ve tescil harici olan (A) bölümüne ilişkin olarak yapılmış ve inceleme sonucunda sunulan raporda soyut ve genel ifadelerle “bölgenin topluca tamamı aralarında evlerde olan bahçelik ve seralık bir alan olarak görülüyor” şeklinde bir değerlendirmeye yer verilmiş; yine davalı Hazine, yargılama sırasında çekişmeli taşınmazın çevresinde ...,... Kenti Su yolu bulunduğunu, bu yerin doğal ve arkeolojik sit alanı olduğunu, bu nedenle sit haritasının istenerek taşınmazın sit alanında kalıp kalmadığının belirlenmesini talep etttiği halde Mahkemece, davalı Hazine’nin bu talebi dikate alınarak arkeolog bilirkişi eşliğinde keşif yapılmak suretiyle taşınmazın iddia edildiği gibi sit alanında kalıp kalmadığı, kalıyor ise niteliğine göre bu durumun zilyetlikle kazanıma engel teşkil edip etmeyeceği keşfen belirlenmemiş, bu husus ilgili kurumlara müzekkere yazılmak suretiyle dosya üzerinden çözümlenmeye çalışılmıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması mümkün değildir.
Hal böyle olunca; Mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmazlara ait eski ve yeni tarihli ortofoto ve uydu fotoğrafları ile Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin harita sorgulama sayfasına girilerek, taşınmazın bulunduğu köyü/mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya arasına alınmak suretiyle, buradan elde edilen verilere göre çekişmeli taşınmazların imar planına alındığı 2005 tarihinden 15-20 ve 25 yıl öncesine ait (1990-1985 ve 1980) farklı dönemlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğraflarının en az üç tanesi tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğü'nden getirtilerek dosya arasına konulmalı, çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin kadastro tutanakları ve varsa dayanakları ilk tesislerinden itibaren tüm tedavülleriyle birlikte temin edilmeli, bölgeye ait sit haritasının ise Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’nden celp edilerek dosya ikmal edildikten sonra yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları ile ziraat mühendisi bilirkişi ve fen bilirkişi, 2 harita mühendisi ve bir orman mühendisi bilirkişisi ile arkeolog bilirkişinin katılımıyla mahallinde yeniden keşif yapılmalı, keşifte sırasında dinlenilecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsellere ait tutanak ve dayanağı kayıtlarla denetlenmeli; fen bilirkişisi ve arkeolog bilirkişi eliyle bölgeye ait sit haritası ile kadastro paftası ölçekleri eşitlenip çakıştırılarak yöntemince uygulanmak suretiyle taşınmazların arkeolojik sit alanı içinde kalıp kalmadığı kesin olarak belirlenmeli, kalıyor ise derecesi ve taşınmaz üzerinde 1. grup olarak tescil edilmiş kültür ve tabiat varlıkları bulunup bulunmadığı hususları incelenmeli; ziraatçi bilirkişiden, çekişmeli taşınmazların tarımsal niteliğini bildiren, ne kadar zamandır tarım arazisi olarak kullanıldığını açıklayan, çekişmeli taşınmazların değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı ve orman mühendisi bilirkişiden, hava ve uydu fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, taşınmazların sınırlarını ve niteliğini, orman vasfında olup olmadıklarını ve orman yasaları karşısındaki durumunu, imar-ihyaları tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor düzenlemeleri istenilmeli, bundan sonra davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği saptanmak suretiyle iddia ve savunmalar çerçevesinde toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.
Mahkemece belirtilen şekilde araştırma ve inceleme yapılmadan hüküm kurulmuş olması isabetsiz olup temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edene iadesine, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02.02.2021 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)