(6100 S. K. m. 371)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Kadastro sonucu, İncesu İlçesi Hamurcu Mahallesi çalışma alanında bulunan temyize konu 236 ada 162, 244 ada 245, 432 ve 443 parsel sayılı 22.228.23, 29.299.49, 7.890,63 ve 11.906,50 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle, davalı ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı Hazine, çekişmeli taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu ileri sürerek, tapu iptali ve adına tescili istemiyle dava açmıştır. Bozma ilamı sonrası yapılan yargılama sırasında dava taşınmaz üzerinde ipotek hakkı bulunan TC. ... Bankasına yöneltilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 236 ada 162, 244 ada 245, 432 ve 443 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile 244 ada 432 ve 443 parsel sayılı taşınmazların davacı Hazine adına, 236 ada 162 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 10.076,93 metrekarelik bölümünün davalı ... adına, (B) harfi ile gösterilen 12.151,30 metrekarelik bölümünün davacı Hazine adına, 244 ada 245 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 24.430,79 metrekarelik bölümünün davalı ... adına, (B) harfi ile gösterilen 4.828,78 metrekarelik bölümünüh davacı Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, çekişmeli 236 ada 162, 244 ada 432 ve 443 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,
2- Taraf vekillerinin, çekişmeli 244 ada 245 parsele ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Mahkemece, hükme esas alınan 10.07.2015 havale tarihli teknik bilirkişi raporunda (A) harfiyle gösterilen çekişmeli taşınmaz bölümü üzerinde davalı yararına zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu, (B) harfiyle gösterilen çekişmeli taşınmaz üzerinde ise davalı yararına zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermek için yeterli bulunmamaktadır. Şöyle ki, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi raporunda 1954, 1975 ve 1992 yıllarına ait hava fotoğrafının incelemesinde (A), (B) ve (C) harfleriyle gösterilen taşınmaz bölümlerinden (A) ve (B) alanlarının kullanıldığı, (C) harfiyle gösterilen alanın kullanılmadığı belirtildiği halde, dosyaya sunulan fen bilirkişisi ve ziraat bilirkişisi raporlarında çekişmeli taşınmaz bölümleri (A) ve (B) harfiyle belirtilmek suretiyle söz konusu raporlar arasında çelişki oluşturulmasına rağmen, söz konusu çelişki giderilmeksizin hüküm kurulması cihetine gidilmiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeyle karar verilemez.
Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece mahallinde, yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ve fen bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmaz bölümlerinin geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, taşınmazın kime ait olduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, taşınmaz bölümlerinin imar- ihyaya konu edilip edilmediği, edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp tamamlandığı, imar-ihyanın tamamlandığı tarihten dava tarihine kadar ne şekilde kullanıldığı ve kullanımın 20 yıla ulaşıp ulaşmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanları arasında oluşabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalı; fen bilirkişisine, keşfi takibe ve denetlemeye elverişli, dava konusu taşınmaz bölümlerini komşularıyla birlikte gösterir krokili rapor düzenlettirilmeli; ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, taşınmaz bölümlerinin toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, üzerindeki bitki örtüsünü, imar-ihyaya konu edilmişse imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını içerir önceki tarihli zirai raporların da irdelendiği, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden dosya arasında bulunan hava fotoğraflarının ve eski tarihli uydu fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin sınırlarını ve niteliğini, imar- ihyaları tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile üzerlerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor düzenlemesi istenilmeli ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, taraf vekillerinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22.03.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)