(6100 S. K. m. 266)
Dava: Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen 25.05.2021 gün ve saatte temyiz eden ... ve diğerleri vekili Avukat ... geldi. Aleyhine temyiz istenilen taraftan gelen olmadı. Gelenin yüzüne karşı duruşmaya başlandı. Sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Karar: Yargıtay bozma ilamında özetle; "taşınmazların kadastro tespitlerinin tapu kayıtlarına dayalı olarak yapıldığı ve geri çevirme kararı sonucu dosyaya getirtilen dayanak tapu kayıtlarının incelenmesinde de, kayıtların evveliyatının tarafların büyük dedesi olduğu anlaşılan ...’den intikalen geldiği, tarafların babası ...’ın tapu kaydındaki payının hibe yoluyla davalı ...’a geçtiği, tapu kayıtlarının paylı olup, dava konusu taşınmazlarla birlikte dava dışı başka taşınmazlara da revizyon gördüğünün anlaşılması nedeni ile sözü edilen tapu kayıtlarının dava konusu taşınmazları kapsayıp kapsamadığının belirlenmesi gerektiği halde, söz konusu kayıtlar getirtilip, uygulanmadan karar verildiği açıklanarak, çekişmeli taşınmazları iyi bilen, davada yararı bulunmayan, elverdiğince yaşlı yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile mahallinde yeniden keşif yapılarak, taşınmazlara revizyon gören tapu kayıtları yerel bilirkişiler yardımı ile zemine uygulanması, yerel bilirkişilerce bilinemeyen sınır yerleri bulunduğu takdirde bu konuda taraflara tanık dinletme olanağı sağlanması, uzman bilirkişiye tapu kayıtlarında tarif edilen sınır yerlerinin krokide ayrı ayrı işaret ettirilmesi, tapuların revizyon gördüğü diğer taşınmazlarla birlikte dava konusu taşınmazlara uyduğunun belirlenmesi halinde tapu malikleri arasında taksim yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise ne zaman yapıldığı, taksim sonucu taşınmazların davalı ... ve kadastro sonrası satın aldığı ...’a düşüp düşmediği, taşınmazların en evvelinden beri kim tarafından ne suretle kullanıldığının sorulması, beyanlar arasında çelişki bulunduğu takdirde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişkinin giderilmesine çalışılması, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulması" gereğine değinilmiştir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosya içeriğine, mahkemece hükmüne uyulan bozma kararında açıklandığı gibi işlem yapılıp sonucuna göre hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, dava konusu 101 ada 39, 43, 63 ve 66 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile bu parseller hakkındaki usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,
2- Çekişmeli 111 ada 11 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Mahkemece, çekişmeli taşınmazın tespitine esas tapu kaydının taşınmaza uyduğunun belirlendiği, mahalli bilirkişi ve tanıklarca davalı ...’a murisleri tarafından yapılan satış ya da hibe olgusunun doğrulanmadığı ancak, tapu kaydında davacı adına tedavül eden yerlerin tarafların müşterek murisi ... ve ...’ya ait yerler olup, bu tasarrufların tapu sicilinde yapılan usulüne uygun işlemlere dayandığı ve davalı yanın devirlerin muvazaalı olduğu iddiasına da dayanmadığı gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Bozma ilamına uyulduğu halde, bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Çekişmeli 111 ada 11 parsele uygulanan ve aynı kökten gelen tapu kayıtlarından Aralık 1978 tarih 42 sırasında, tarafların müşterek murisi ... ile tapu kayıt maliki ...’ın hibesi ile oluştuğu anlaşılan davalı ...’a ait 1/6 pay bulunduğu, Kasım 1961 tarih 224 sırasında ise, tarafların müşterek murisleri ...’a ait 1/12 pay bulunduğu, diğer payların ise dava dışı kişiler adına kayıtlı olduğu, ayrıca anılan kaydın dava konusu taşınmazla birlikte dava dışı başka taşınmazlara da revizyon gördüğü anlaşılmaktadır. Bozma ilamında da değinildiği üzere; bu durumda, tapu malikleri arasında taksim yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise ne zaman yapıldığı, taksim sonucu taşınmazların davalı ...’a mı, yoksa müşterek muris ...’a mı ya da diğer kayıt maliklerine mi düştüğü, taşınmazların en evvelinden beri kim tarafından ne suretle kullanıldığı hususlarının araştırılması gerekir. Ne var ki, bu hususta yerel bilirkişi ve tanıklardan beyan alınmamış, taşınmazların taksim edilip edilmediği, edilmiş ise kime düştüğü belirlenmeksizin karar verilmesi cihetine gidilmiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez.
Sonuç: Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece, çekişmeli taşınmazları iyi bilen, davada yararı bulunmayan, elverdiğince yaşlı yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ve fen bilirkişinin katılımı ile mahallinde yeniden keşif yapılmalı, bu keşif sırasında tapu malikleri arasında taksim yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise ne zaman yapıldığı, taksim sonucu dava konusu taşınmazın davalı ...’a mı, tarafların müşterek murisi ...’a mı yoksa dava dışı kayıt maliklerine mi düştüğü, taşınmazın en evvelinden beri kim tarafından ne suretle kullanıldığı hususları sorularak somut olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında oluşabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsellere ait tespit tutanağı ve dayanağı kayıtlarla denetlenmeli; çelişkinin giderilememesi halinde hangi beyana ne sebeple üstünlük tanındığı gerekçeli kararda tartışılarak açıklanmalı; tapu kaydının kapsamında kaldığı anlaşılan 111 ada 13 parselin davacılardan ... adına tespit edilmesi üzerinde durulmalı; fen bilirkişiden, keşfi izlemeye bilirkişi ve tanık sözlerini denetlemeye olanak verir rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır. Mahkemece belirtilen hususlar yerine getirilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları bu nedenle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25.05.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)