MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Yargıtay bozma ilamında özetle; "davacıların, taşınmazın dedeleri ... oğlu ...' dan geldiğini iddia ettikleri, ...' nın ölüm tarihinin belirlenerek, ölüm gününe göre mirasın iştirak ya da müşterek mülkiyet hükümlerine tabi olup olmadığının ortaya konulmasının gereğine değinildiği, ancak mahkemece bu araştırma yarım bırakılarak ... oğulları ... ve ..., ... çocukları ... ve ...nın aralarındaki miras ya da akdi ilişkinin belirlenmediği, davacıların kök muris ... ile ilgililerinin ortaya konulmadığı, davayı açan ... çocukları ... ve ... mirasçıları hükmü temyiz etmediklerine göre davanın paya yönelik görülmesi gerektiği, ... ve ...’in davaya katılma istediğinde bulunmadığı, bu nedenle ... ve ... adına tescil kararı verilemeyeceği belirtilerek, ... adına belgeler getirilerek taşınmaza uygulanması, taşınmazın ...' dan gelip gelmediğinin araştırılması, ...'dan gelmediğinin anlaşılması halinde taşınmaza ilk kez el koyan davacılar ve ... ve ...'in taşınmaza ilk ne zaman el koydukları tespit edilerek, davacılar ve ... ve ... arasındaki ilişkinin müşterek ya da iştirak mülkiyete mi tabi olduğunun belirlenmesi ve iştirak mülkiyete tabi olmadığının anlaşılması halinde davanın paya yönelik görülmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, çekişmeli taşınmazın ... oğlu ... adına ölü olduğu da belirtilmek suretiyle tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, çekişmeli taşınmazın 1288 tarih 143 sayılı tapu kaydının kapsamında kaldığı kabul edilerek, mirasçıları tespit edilemediğinden bahisle tapu maliki ... oğlu ... adına tapuya tesciline karar verilmiş ise de, esasa ilişkin olarak yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermek için yeterli bulunmamaktadır. Davacıların dayandıkları tapu kaydındaki malikler ile davacılar arasında akdi ve ırsi ilişki kurulamadığına göre, tapu kaydının hükme esas alınması mümkün değildir. Çekişmeli 840 parsel sayılı taşınmaz, dava dışı 831 ve 791 parsel sayılı taşınmazlara uygulanan 1938 tarih ve 167 tahrir sayılı vergi kaydının miktar fazlası olduğu gerekçesiyle tarla olarak tespit edilmiştir. Söz konusu vergi kaydının güney sınırı mera okumakta olup, buna göre, kayıt miktar fazlası olan dava konusu taşınmazın zilyetlikle edinilebilecek yerlerden olup olmadığının anlaşılması açısından meradan açılmış olup olmadığının belirlenmesi zorunludur. Ne var ki Mahkemece, yöntemine uygun şekilde mera araştırması yapılmamış, kadastro tespitlerine esas alınan vergi kayıtları getirtilerek usulüne uygun şekilde mahalline uygulanmamış, üç kişilik ziraatçi bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamış, çekişmeli taşınmazın bulunduğu bölgeye ilişkin en eski tarihli hava ve uydu fotoğrafları ile memleket haritaları dosya arasına getirtilerek incelenmemiş, dava konusu taşınmazın sınırında bulunan mera parsellerinin kadim mera parselleri olup olmadıkları ve eylemli mera vasfı taşıyıp taşımadıkları araştırılmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez.
Hal böyle olunca; Mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmaza ait temin edilebilen en eski tarihli ve yeni tarihli ortofoto ve uydu fotoğrafları ile Harita Genel Müdürlüğünün web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek, taşınmazın bulunduğu köyü/mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve ilgili sayfanın çıktısı dosya arasına konulmak suretiyle, buradan elde edilen verilere göre tespit tarihi olan 1973 yılından geriye doğru 15-20-25 yıl (bulunamadığı takdirde bu tarihlere en yakın tarihlere) öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik çift hava fotoğrafları tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı, dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra da mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile fen bilirkişisi, 3 kişilik jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi kurulu ve 3 kişilik ... mühendisi bilirkişi kurulunun katılımıyla keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğu, evveliyatı itibariyle kadim mera vasfında olup olmadığı, çekişmeli taşınmazın kadim mera ile arasında doğal ya da yapay ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı, çekişmeli taşınmaz bölümü evveliyatı itibariyle mera vasfında değilse, kime ait olduğu, zilyetliğin ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği, taşınmaz bölümü imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise nasıl ve ne şekilde imar-ihya edildiği ve imar-ihyanın ne zaman tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında çelişki oluştuğu takdirde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişkilerin giderilmesine çalışılmalı; yerel bilirkişi ve tanık beyanları komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, komşu parsellerin kadastro tespitlerine esas alınan vergi kayıtları yöntemine uygun şekilde mahalline uygulanarak çekişmeli taşınmaz yönünün söz konusu kayıtlarda ne şekilde gösterildiği tespit edilmeli; ziraatçi bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmaz bölümünün ve içerisinde bulunduğu taşınmazın öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera mı yoksa özel çayır niteliğinde mi olduğu, toprak yapısı, eğimi, bitki örtüsü ve diğer yönlerden taşınmazın geri kalan kısmından nasıl ayrıldığı, aralarında doğal ya da yapay ayırt edici bir unsur bulunup bulunmadığı, çekişmeli taşınmazın meradan açılan veya meranın devamı niteliğinde olan yerlerden olup olmadığı, evveliyatı itibariyle mera vasfında değilse imar-ihyaya konu edilip edilmediği, edilmişse imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığı hususlarını açıklayıp, tarımsal niteliğini belirten, taşınmaz bölümünün değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile yan görünüş (kesit) krokisi ile desteklenmiş, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri mühendisi kurulundan yukarıda hava ve uydu fotoğrafları ile memleket haritaları üzerinde inceleme yaptırılarak, çekişmeli taşınmazın fotoğrafların çekildiği tarihlerdeki niteliği, sınırları, kullanım şekli, mera alanları ile arasında ayırt edici unsurlar bulunup bulunmadığı hususlarında ayrıntılı rapor alınmalı; fen bilirkişisine, keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir rapor ve kroki düzenlettirilmeli, çekişmeli taşınmaz bölümünün yakın plan renkli fotoğrafları çektirilerek taşınmazın konumu ve sınırları fotoğraflar üzerinde gösterilmeli ve bu şekilde çekişmeli taşınmazın kadim mera olup olmadığı ve davacı taraf yararına zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği duraksamasız şekilde belirlenmeli, taşınmazın meradan açılan yerlerden olmadığının tespit edilmesi halinde 3402 sayılı Kadastro Kanunu’ nun 14. ve 17. maddeleri nazara alınarak, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu husus gözetilmeksizin, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
09.03.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy