(6100 S. K. m. 365)
Dava ve Karar: arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Kadastro sonucu, Dicle...Köyü çalışma alanında bulunan 295 ada 2 parsel sayılı 282.197,49 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kamu orta malı mera vasfıyla sınırlandırılarak özel siciline kaydedilmiştir. Davacılar ..., ... ve ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, kullandıkları yerlere ilişkin ayrı ayrı tapu iptali ve adlarına tescili istemiyle dava açmışlardır. Mahkemece verilen önceki tarihli hüküm, Dairemizin 12.05.2016 tarih ve 2015/5783 Esas, 2016/5495 Karar sayılı ilamıyla usule ilişkin nedenlerle bozulmuştur. Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 295 ada 2 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisinin 02.07.2014 tarihli raporunda (A) harfi ile gösterilen 163,508 metrekare ve (B) harfi ile gösterilen 3.449,280 metrekarelik kısımlarının tapu kaydının iptali ile davacı ... adına ev ve bahçesi vasfıyla tapuya kayıt ve tesciline, fen bilirkişisinin 08.07.2014 tarihli raporunda (A) harfi ile gösterilen 6.403,50 metrekarelik kısmının iptali ile davacı ... adına ev ve bahçesi vasfıyla tapuya kayıt ve tesciline, fen bilirkişisinin 08.07.2014 tarihli raporunda (B) harfi ile gösterilen 5.047,91 metrekarelik kısmının iptali ile davacı ... adına ev ve bahçesi vasfıyla tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, çekişmeli 295 ada 2 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda gösterilen bölümlerinin mera niteliğinde olmadığı ve davacılar lehine zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmazın tespiti mera vasfıyla yapıldığı halde, usulüne uygun şekilde mera araştırması yapılmamış, bu kapsamda komşu köyden mahalli bilirkişi dinlenmemiş, tek ziraat bilirkişisi tarafından düzenlenen soyut içerikli raporla yetinilerek ve taşınmazın niteliği ve üzerinde sürdürülen zilyetlik durumu net olarak belirlenmeden karar verilmiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak hüküm verilemez.
Sonuç: Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece, mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile 3 kişilik ziraat mühendisleri bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisinin katılımı ile mahallinde yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşif sırasında dinlenilecek mahalli bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, temyize konu taşınmaz bölümleri ile mera parseli arasında ayırıcı nitelikte unsur bulunup bulunmadığı, taşınmaz bölümlerinin geçmişte ne durumda bulundukları, öncesinde tarımsal amaçlı olarak kullanılıp kullanılmadıkları, evveliyatlarının kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldığı, öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, zaman içinde taşınmaz bölümlerinin sınırlarında mera yönünde genişleme olup olmadığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanlar arasındaki doğabilecek çelişkiler usulen giderilmeye çalışılmalı; taşınmazın görüntüsü ve mera ile ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususlarındaki hakim gözlemi keşif tutanağına aynen yansıtılmalı; ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, taşınmaz bölümlerini komşu parsellerle birlikte ele alan, mera ile aralarında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığını, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin meradan açma olup olmadığını, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığını ve taşınmaz bölümlerinin önceki ve mevcut niteliklerini açıklayan, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, çekişmeli bölümlerin dört hududunu gösterir şekilde ve taşınmazın hangi bölümüne ait olduğunu açıklayan fotoğraflar rapora eklenmeli; fen bilirkişisinden, keşfi takibe ve bilirkişi beyanlarını denetlemeye elverişli, komşu parselleri de gösterir şekilde krokili rapor alınmalı ve bundan sonra ayrıca öncesi mera olan yerde ev yapmak suretiyle de olsa sürdürülen zilyetliğe hukuken değer verilmesinin mümkün olmadığı da göz önünde bulundurularak toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilip, sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davalı ...'na iadesine, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06.11.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)