(4721 S. K. m. 713) (3402 S. K. m. 14, 17) (6831 S. K. m. 2)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Davacılar ... ve ..., ...,... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve 1981 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, adlarına tescili istemiyle dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın harita bilirkişileri tarafından hazırlanan 30.09.2015 havale tarihli rapor ve eki haritada (A) harfi ile gösterilen 3.280,12 metrekare yüzölçümündeki bölümün tarla vasfıyla eşit paylarla davacılar adlarına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili ile ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, TMK’nın 713/1 ve Kadastro Kanunu'nun 14. maddesine dayalı tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkindir. Mahkemece, fen bilirkişi raporunda (A) harfiyle gösterilen çekişmeli taşınmaz bölümü üzerinde davacılar yararına imar-ihya ve zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Şöyle ki; çekişmeli taşınmazın kuzey sınırında devlet ormanı ile orman sınırları dışına çıkarılan 6831 sayılı Yasa’nın 2/B parselleri olduğu halde yapılan orman araştırmasında çekişmeli taşınmaz bölümünün orman sayılan yerlerden olup olmadığına ilişkin araştırma yapılmamış ve taşınmazın güney sınırındaki komşu taşınmazlara ait kadastro tutanak ve varsa dayanakları getirtilmemiştir. Öte yandan, mahallinde yapılan keşif sonrası dosyaya sunulan ziraatçi bilirkişi raporunda, söz konusu taşınmazın kireçsiz kahverengi orman toprağı (KKOT) büyük toprak grubuna girdiği belirtildikten sonra, sonuç kısmında taşınmazın üçüncü sınıf tarım arazisi niteliğinde bulunduğu belirtilmek suretiyle raporun kendi içinde çelişki yaratıldığı halde bu çelişki üzerinde durulmamış, çekişmeli taşınmaz bölümüne ait hava fotoğraflarında taşınmazın açıklık alanda bulunduğu belirtilmesine rağmen, taşınmaz bölümü üzerinde herhangi bir tarımsal faaliyette bulunulup bulunulmadığı açıklanmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak hüküm kurulamaz.
Hal böyle olunca doğru sonucu ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek taşınmaz bölümünün bulunduğu köyü/mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle, buradan elde edilen verilere göre dava tarihi olan 2015 yılından 15-20-25 yıl öncesine (bulunmadığı takdirde bu tarihlere en yakın tarihlere) ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı, yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve varsa amenajman planı ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları celp edilerek dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile daha önceki keşiflerde görev almamış, bu konularda uzman üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, üç kişilik orman mühendisi bilirkişi kurulu, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ve fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı; yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmaz bölümünün geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, taşınmazın öncesinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi hâlinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı; fen bilirkişisine, keşfi takibe elverişli, dava konusu taşınmazı komşularıyla birlikte gösterir krokili rapor düzenlettirilmeli; ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmaz bölümünün toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü, imar ve ihyaya konu edilmişse imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını da içerir, önceki ziraat bilirkişilerinin raporlarını irdeler şekilde, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi kurulundan, uydu fotoğrafları üzerinde uygulama yaptırılarak ve hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, taşınmaz bölümünün sınırlarını ve niteliğini, kullanılan yerlerden olup olmadığını, kullanılan yerlerden ise niteliğinin ve kullanım şeklinin ne olduğunu, mümkün olduğu takdirde taşınmazda imar ve ihya tamamlanmış ise hangi tarihte tamamlandığını belirtir şekilde rapor alınmalı; orman mühendisi bilirkişi kurulundan ise, bölgede orman tahdidinin ne zaman yapılıp kesinleştiği, taşınmazın tahdit dışında bırakılıp bırakılmadığı, ormandan açılıp açılmadığı ve orman sayılan yerlerden olup olmadığı hususunda memleket haritası ve hava fotoğrafı incelemesine dayalı olarak ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı ve bundan sonra dava tarihine kadar 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddelerinde öngörülen koşulların davacılar yararına gerçekleşmiş olup olmadığına ilişkin olarak tüm deliller değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece belirtilen yönler göz ardı edilerek karar verilmesi isabetsiz olup, davalı Hazine vekili ile davalı ... vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenle yerinde görüldüğünden kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davalı ...'na iadesine, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 10.02.2021 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)