MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Davacı ... ve müşterekleri, ... İlçesi .... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve 1982 yılında yapılan kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında adlarına tescili irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli taşınmazın fen bilirkişisinin 27.02.2014 tarihli raporunda (A), (B2) ve (C) harfleri ile gösterilen 441,18 metrekare, 631,72 metrekare, 9.524,61 metrekarelik bölümlerin davacılar adına miras hisseleri oranında tarla vasfı ile tapuya tesciline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, 4721 sayılı TMK'nın 713. maddesinde belirtilen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği koşullarının davacılar yararına oluştuğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş ise de; çekişmeli taşınmazların bulunduğu yörede ... Köyü adı altında 26.10.1984 tarihinde yapılıp 02.04.1985 ve 02.04.1986 tarihleri arasında ilân edilerek kesinleşen orman kadastrosu ile 12.01.2007 tarihinde ilân edilerek kesinleşen evvelce sınırlaması yapılmış Devlet ormanlarında ve mahkeme kararı ile orman sayılan yerlerde aplikasyon ve 3302 sayılı Kanunla değişik 2/B uygulaması çalışmaları yapıldığı, ancak bu çalışmalara ilişkin tutanakların tamamının dosya arasına alınmadığı, ilk tahdit çalışmasının ne zaman yapıldığının araştırılmadığı ve dosya arasına alınan tahdit harita örneğinin ise elle boyandığı ve çekişmeli taşınmazların bu çalışmalara göre konumunun belirlenmediği, orman bilirkişi raporunda 1958 ve 1986 tarihli hava fotoğrafları üzerinde taşınmazlar gösterilmediğinden raporun doğruluğunun denetlenemediği, dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesini gösterir hava fotoğraflarının incelenmediği, çekişmeli taşınmazların bulunduğu yörede imar çalışması yapıldığı halde imar planına ait bilgi, belge ve tutanakların dosya arasına alınmadığı, çekişmeli taşınmazları dıştan çevreleyen komşu parsellerden 126 ada 47 parsel (eski 1118 parsel) ve 126 ada 46 parsel (eski 1117 parsel) sayılı taşınmazların vergi kaydına, 1114 parsel sayılı taşınmazın vergi kaydı ve mahkeme ilamına dayanarak tescil edildiği anlaşıldığı halde, dayanağı olan bu belgeler getirtilerek mahalline uygulanarak bilirkişi ve tanık beyanları ile denetlenmediği, ziraatçi bilirkişisinden taşınmazın evveliyatının ne olduğu ve zirai faaliyete konu olup olmadığı, toprak yapısını, eğimini, bitki örtüsünü tarımsal niteliğini ve üzerindeki zilyetliğin hangi tasarruflarla sürdürüldüğü, ekonomik amaca uygun tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığını, zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığı hususlarını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmadığı, dosya arasında ... Kadastro Mahkemesinin 01.02.1994 tarih, 1992/130-1994/9 sayılı karar ilamının bir örneğinin bulunduğu ancak dosya arasına alınma nedeni anlaşılamadığı gibi çekişmeli taşınmazlarla ilgisinin olup olmadığının araştırılmadığı, ayrıca davacıların fazlaya ilişkin istemlerinin reddine karar verildiği halde davalı Hazine'nin karşı tescil talebi yönünden olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olması karşısında yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermek için yeterli bulunmamaktadır.
Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede yapıldığı anlaşılan tüm orman tahdit ve kadastro çalışmalarına ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazların bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneği, çekişmeli taşınmazları ve komşularını gösterir tesis kadastrosu ve karar tarihinden sonra yapıldığı anlaşılan 22/2-a çalışması sonucu oluşan paftaları, çekişmeli taşınmazların bulunduğu bölgede yapılan imar planlarına ilişkin bilgi ve belgeleri, ... Kadastro Mahkemesinin 1992/130-1994/9 sayılı dava dosyasının, yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile dava tarihinden, şayet dava tarihinden önce imar çalışması varsa imar planının kesinleşmesi tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ile komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları mahkeme kararı sonucu oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ilgili yerlerden getirtilip; yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişi kurulu, bir fen elemanı, bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve bir ... mühendisi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır. Keşifte orman sınır noktaları tutanak ve haritalarda yazılı mevki, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre, orman kadastrosu tutanak ve haritalarının düzenlenmesinde kullanılan hava fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak, değişik açı ve uzaklıklardaki en az 6-7 adet orman sınır noktası bulunup röperlenmeli, orman kadastrosu ile ilgili sınır noktaları aynı ölçeğe çevrilerek, çekişmeli taşınmazın orman kadastro haritasına göre konumu, imar planı ile 22/2-a çalışması sonucu oluşan çapı genel kadastro paftası üzerinde ve aynı ya da yakın orman sınır hatlarında dava konusu edilen parseller varsa, bunların tümü birleşik harita üzerinde gösterilmeli; tutanaklardaki anlatımlar değerlendirilmeli; tutanaklarla tahdit haritası arasında çelişki bulunup bulunmadığı belirlenmeli; çelişki bulunmakta ise çekişmeli parseller yönünden tahdit tutanakları ile haritalar arasındaki çelişki tahdit tutanaklarına değer verilmek suretiyle giderilecek şekilde müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak, açıklamalı, krokili rapor alınmalı; keşifte getirtilen belgeler çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği tespit edilmeli; 3116, 4785 ve 5658 sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmaz, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazların niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarının belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazların üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazların imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazların ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını ve 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17/2. maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadıklarını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalıdır. Ayrıca keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmalı, dava konusu taşınmazı sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; ... Kadastro Mahkemesinin 1992/130-1994/9 sayılı dosyası varsa krokisi uygulanarak dava konusu taşınmazlar yönünden bir bağlantısının olup olmadığı araştırılmalı; yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraatçi bilirkişiden, taşınmazın evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli; toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.
Mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03.03.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy