(3402 S. K. m. 14)
Dava: Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Karar: Kadastro sırasında, ... İlçesi çalışma alanında bulunan 198 parsel sayılı 303250 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 150 parsel sayılı taşınmaza, 200 parsel sayılı 180250 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 152 parsel sayılı taşınmaza ve 201 parsel sayılı 133375 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 154 parsel sayılı taşınmaza uygulanan tapu kaydı miktar fazlası olduğu belirtilerek Hazine adına tespit edilmiştir. İtirazı Kadastro Komisyonunda reddedilen davacı ..., ... ve..., tapu kaydı, vergi kaydı, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak ayrı ayrı dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile, çekişmeli 198 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisi ... tarafından hazırlanan 25.08.2014 tarihli rapor ve eki haritada (A) harfi ile gösterilen 98170,80 metrekare yüzölçümündeki bölüm 2 pay kabul edilerek 1/2 payının ... ... oğlu ..., 1/2 payının ... ... oğlu ... adlarına, (B) harfi ile gösterilen 49948,53 metrekare yüzölçümündeki bölüm 9 pay kabul edilerek 1/9 payının ... kızı ..., 1/9 payının ... oğlu ... ..., 1/9 payının ... kızı ... ..., 1/9 payının ... kızı ... ..., 1/9 payının ... kızı ... ... (...), 1/9 payının ... kızı ... ..., 1/9 payının ... kızı ... ..., 1/9 payının ... kızı ..., 1/9 payının ... oğlu ... ... ... adlarına, (C) harfi ile gösterilen 52862,49 metrekare yüzölçümündeki bölüm 5 pay kabul edilerek 1/5 payının ... ... oğlu ..., 1/5 payının ... ... oğlu ... ..., 1/5 payının ... ... kızı ... ..., 1/5 payının ... ... kızı ... ..., 1/5 payının ... ... kızı ... ... adlarına, çekişmeli 201 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisi ... tarafından hazırlanan 25.08.2014 tarihli rapor ve ekindeki haritada (D) harfi ile gösterilen 66288,65 metrekare yüzölçümündeki bölüm 9 pay kabul edilerek 1/9 payının ... kızı ..., 1/9 payının ... oğlu ... ..., 1/9 payının ... kızı ... ..., 1/9 payının ... kızı ... ..., 1/9 payının ... kızı ... ... (...), 1/9 payının ... kızı ... ..., 1/9 payının ... kızı ... ..., 1/9 payının ... kızı ..., 1/9 payının ... oğlu ... ... ... adlarına, (E) harfi ile gösterilen 66288,65 metrekare yüzölçümündeki bölüm 5 pay kabul edilerek 1/5 payının ... ... oğlu ..., 1/5 payının ... ... oğlu ... ..., 1/5 payının ... ... kızı ... ..., 1/5 payının ... ... kızı ... ..., 1/5 payının ... ... kızı ... ... adlarına, çekişmeli 200 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisi ... tarafından hazırlanan 25.08.2014 tarihli rapor ve eki haritadaki (F) harfi ile gösterilen 21245,47 metrekare yüzölçümündeki bölüm 2 pay kabul edilerek 1/2 payının ... ... oğlu ..., 1/2 payının ... ... oğlu ... adlarına, (G) harfi ile gösterilen 100000 metrekare yüzölçümündeki bölüm 9 pay kabul edilerek; 1/9 payının ... kızı ..., 1/9 payının ... oğlu ... ..., 1/9 payının ... kızı ... ..., 1/9 payının ... kızı ... ..., 1/9 payının ... kızı ... ... (...), 1/9 payının ... kızı ... ..., 1/9 payının ... kızı ... ..., 1/9 payının ... kızı ..., 1/9 payının ... oğlu ... ... ... adlarına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Çekişmeli 198 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde, Mahkemece, çekişmeli 198 parsel sayılı taşınmazın davacıların müşterek kök murisi ... oğlu ...’in (nüfus kaydında ... oğlu ...) ölümünden sonra mirasçıları arasında yapılan harici ve rizai taksimle mirasçı ... oğlu ...'in tasarrufunda geri kalan kısmın ise mirasçı ... ... ve ... ... mirasçılarının tasarrufunda bulunduğu, kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuştur. Çekişmeli taşınmaz, taşınmaza komşu 150 parsel sayılı taşınmaza uygulanan ... 287 tarih ve 21 sıra numaralı tapu kaydının kayıt miktar fazlası olduğu belirtilerek Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı... ve arkadaşları müşterek muris ... oğlu ... adına kayıtlı ve komşu 150 parsel sayılı taşınmazın tespitine esas alınan ... 1287 tarih ve 21 sıra numaralı tapu kaydına ve müşterek muris ... oğlu ... mirasçısı ... ... adına kayıtlı ... Mevkii 1936 tarih ve 1 tahrir numaralı vergi kaydına, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır. Davacıların tutunduğu ... 1287 tarih ve 21 sıra numaralı tapu kaydı “kıraç” hududu ile gayrı sabit hudutlu olup miktarı kadarıyla 150 parsel sayılı taşınmaza revizyon görmüştür. Çekişmeli 198 parsel sayılı taşınmaza uygulanan ... Mevkii 1936 tarih ve 1 tahrir numaralı vergi kaydının ise taşınmazı kapsadığı, dosya kapsamından ve vergi kayıt uygulamasından anlaşılmaktadır. Ancak ... Mevkii 1936 tarih ve 1 tahrir numaralı vergi kaydı kuzey hududu “kıraç” okuması nedeniyle gayri sabit hudutlu olup, kapsamı miktarıyla sınırlı olduğundan, miktarından fazlası kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak kazanılabilecektir. Çekişmeli taşınmazın davacı tarafın kök muris ... oğlu ...’ten kaldığı ve mirasçılarının taşınmaz üzerinde zilyet oldukları yerel bilirkişice de beyan edildiğine, davacıların dayanağı 1937 tarihli vergi kaydının da ... oğlu ... mirasçısı ... ... adına oluşturulduğu dikkate alındığında taşınmazın taksimen ... ... miras payına isabet ettiği anlaşılmaktadır. Bu halde vergi kayıt maliki ... ... mirasçıları belgesizden 100 dönüm taşınmaz edinebileceklerdir. Dayanak vergi kaydının miktarı 7 hektar 35'er olup dava konusu taşınmazın yüzölçümü ise 303250 metrekaredir. 3402 sayılı Kanun'un 14. maddesinde öngörülen "tapuda kayıtlı olmayan ve aynı çalışma alanı içinde bulunan ve toplam yüzölçümü sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönüme kadar olan (40 ve 100 dönüm dahil) bir veya birden fazla taşınmaz mal, çekişmesiz ve aralıksız en az yirmi yıldan beri malik sıfatıyla zilyetliğini belgelerle veya bilirkişi veyahut tanık beyanlarıyla ispat eden zilyedi adına tespit edilir" hükmü gereğince miktar fazlası yönüyle vergi kayıt maliki ... ... ve mirasçıları adlarına ayrı ayrı başkaca belgeye dayalı olmaksızın zilyetlik nedeniyle taşınmaz tespit edilip edilmediği araştırılmamıştır.
Hal böyle olunca; Mahkemece; Kadastro Müdürlüğü, Tapu Müdürlüğü ve Hukuk Mahkemelerine yazı yazılarak ... ... ve mirasçıları adlarına belgesize dayalı olarak taşınmaz tespit edilip edilmediği varsa tespit tutanağı ile tespit sonucu oluşmuş tapu kayıtları getirtilmeli, Yazı İşleri Müdürlüğüne de sorulup, yazı yazılarak ... ... mirasçıları tarafından bu nedenle açılmış dava olup olmadığı sorulmalı, gelen cevaplara göre anılan yasa hükmü gereğince ... ... ve mirasçıları adına belgesizden taşınmaz edinme sınırlarının aşılıp aşılmadığı denetlenmeli, belgesizden taşınmaz edinme sınırlarının aşıldığı takdirde 7 hektar 35 ar (73500 metrekare) vergi kaydı miktarı ... ... mirasçıları adlarına, geri kalan kısmının ise ifraz edilerek davalı Hazine adına, belgesizden taşınmaz edinme sınırlarının aşılmadığı takdirde ise 100 dönümlük bölüm daha ... ... mirasçıları adlarına tesciline, taşınmazın geri kalan kısmının ise ifraz edilerek davalı Hazine adına tesciline karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün açıklanan sebeplerle BOZULMASINA,
2-Çekişmeli 200 ve 201 parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Mahkemece, çekişmeli taşınmazların davacıların müşterek kök murisi ... oğlu ...’in (nüfus kaydında ... oğlu ...) ölümünden sonra mirasçıları arasında yapılan harici ve rizai taksimle ... ..., ... ... ... mirasçıları ve ... (nüfus kayıtlarında ... ... ... oğlu ...’in kullanımında bulunduğu kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Şöyle ki Mahkemece, çekişmeli taşınmazların davacıların müşterek kök murisi ... oğlu ...’e ait olduğu belirlenmiş ise de ... mirasçıları arasında yöntemince taksim edilip edilmediği açıklığa kavuşturulmamış ve bu doğrultuda hüküm verilirken bir kişinin belgesiz zilyetlik yoluyla edinebileceği taşınmaz miktarına ilişkin kısıtlama göz önüne alınmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.
Sonuç: Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle muris ... oğlu ... ve mirasçıları adlarına ayrı ayrı aynı çalışma alanında belgesizden zilyetliğe dayalı olarak tespit ve tescil edilen taşınmaz bulunup bulunmadığı hususu Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğü ile Kadastro Müdürlüğünden ayrı ayrı sorularak varsa bu şekilde tespit edilen taşınmazların kesinleşme durumlarını da gösterir biçimde tespit tutanaklarının onaylı örnekleri, kesinleşmiş olanların kadastro sonucu oluşan tapu kayıtları, hükmen kesinleşenler bulunmakta ise tescil ilamları getirtilerek dosya içine konulmalı, dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra mahallinde taşınmazlar başında yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ve fen bilirkişi katılımı ile keşif yapılmalıdır. Yerel bilirkişiler ve tanıklardan taşınmazların öncesinin ne olduğu, kim tarafından ne zamandan beri ne şekilde kullanıldığı, kime nasıl intikal ettiği, murisin mirasçıları arasında taksim edilip edilmediği, taksim edilmişse hangi tarihte taksim edildiği ve kime verildiği, her bir mirasçıya hangi mevkiiden taşınmaz mal verildiği veya her bir mirasçının ne şekilde razı edildiği hususları sorulup maddi olaylara dayalı olarak ayrı ayrı açıklattırılmalı, fen bilirkişisinden keşfi takibe imkan verir ve krokili rapor alınmalıdır. Ayrıca 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi gereğince miktar kısıtlaması dikkate alınarak her bir kişinin azami sulu toprakta 40, kuru toprakta ise 100 dönüm miktarında taşınmaz edinebileceği dikkate alınmalıdır. Belirtilen şekilde araştırma ve inceleme yapılmadan eksik inceleme ile karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16.06.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)