(2981 S. K. m. 9) (818 S. K. m. 18) (3402 S. K. m. 20)
Dava: Taraflar arasındaki tesbite itiraz davası üzerine yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin verilen hüküm davacılar Hazine ve Necmettin Candeler ile davalı Feriha Candeler tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Kadastro sırasında 2 parsel sayılı 296 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı ile davalı Feriha Candeler adına tesbit edilmiştir. Asliye Hukuk Mahkemesinde davacı Necmettin Candeler tarafından davalı Feriha Candeler aleyhine açılmış olan tapu iptali ve tescil davası Kadastro Mahkemesine devredilmiş ve Hazine tarafından kayıt miktar fazlası yönünden açılan dava ile birleştirilmiştir.
Mahkemece davacı Necmettin Candeler'in davasının reddine, davacı Hazinenin davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine, dava konusu parselin uzman bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 46,5 metrekarelik bölümünün davacı Hazine, kalan 250 metrekarelik bölümününde davalı Feriha Candeler adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacılar Hazine ve Necmettin Candeler ile davalı Feriha Candeler tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, çekişmeli parselin öncesinin Hazine adına tapuda kayıtlı iken satıldığı tesbitin dayanağı tapu kaydının taşınmaza uyduğu, hazine tarafından tapu kaydın miktar fazlası bölüm için dava açıldığı ve kayıt fazlasınında hazine adına tesciline karar verildiği, ayrıca taşınmazın tümünün kıyı kenar çizgisi dışında kaldığı belirlendiğine göre davacı Hazinenin kayıt kapsamında kaldığı kabul edilen bölüme yöneltilen temyiz itirazları yerinde değildir, reddi ile aleyhlerindeki hükmün ONANMASINA ve 492 sayılı Harçlar Yasasının 13/J maddesi uyarınca Hazineden harç alınmamasına,
2- Davacı Necmettin Candeler ile Feriha Erensoy'un temyiz itirazlarına gelince: Mahkemece çekişmeli parselin öncesinin mübadil rumlara ait iken idari yolla oluşturulan tapu kaydı ile Hazine adına Mayıs 1958 tarih 11 numarada tescil edildiği daha sonra satış yolu ile davalı Feriha Candeler'e geçtiği tapu kaydı miktarının 250 metrekare olması nedeniyle bu miktara değer verilmesi gerekeceği, davacı Necmettin'in miras bırakanı Hayriye'nin yaptığı satış nedeniyle açtığı muvazaa davasının reddine, Hazine davasının kabulü ile 46.5 metrekarelik bölümün Hazine adına, arta kalan bölümün davalı Feriha adına tesciline karar verilmiştir. Ne var ki yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm kurmaya yeterli değildir.
Çekişmeli taşınmaz tapu kaydı nedeniyle 2981 sayılı Yasanın 9. maddesinden söz edilerek 1985 yılında davalı adına tesbit edilmiştir.
Maliye Hazinesi 27.12.1985 günlü dilekçesi ile 46 metrekare tapu kaydı fazlası bulunduğunu bildirerek itiraz etmiş daha sonra aynı nedenle dava açmıştır. Diğer taraftan davacı Necmettin Candeler'in davalı Feriha Candeler aleyhine tesbitten önce 14.12.1984 tarihinde açtığı ve Asliye Hukuk Mahkemesinin 1984/443 esas numarasına kaydedilen dava görevsizlik kararı ile Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Çekişmeli parselin Feriha ile Necmettin'in annesi Hayriye tarafından 3.8.1979 tarihinde 50.000 TL bedel karşılığında Ergün Deliorman'a onunda 4.9.1980 tarihinde aynı bedel karşılığında davalı Feriha'ya satıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece sözü edilen satışların muvazaaya dayalı olmadığı kabul edilmiş ise de dosya arasında bulunan veraset ilamına göre 1316 doğumlu ve satış tarihinde 80 yaşında olan Hayriye 20.8.1984 tarihinde ölmüştür. Miras bırakanın taşınmazı devir ettiği Ergün Deliorman köyde tanınan birisi olmadığı gibi taşınmaza zilyette olmamıştır. Bundan başka miras bırakan Hayriye İzmir Dolapkuyu 471 ada 1 nolu parselin intifa hakkını üzerinde bırakarak çıplak mülkiyetini 28.4.1984 tarihinde davalı kızına satmış, daha sonra üzerindeki intifa hakkını da 26.12.1984 tarihinde terkin ettirmesi nedeniyle davacı Necmettin'in Feriha aleyhine muvazaa nedeniyle İzmir 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1985/240 sayılı dosyasında açtığı dava mahkemece kabul edilmiş ve karar kesinleşmiştir. Gerek bu davanın güçlü delil niteliğinde bulunması gerekse dosyadaki diğer delillerden taşınmazın miras bırakan Hayriye tarafından Ergül Deliorman'a ve Ergül'ün de davalı Feriha'ya yaptığı satışın davacı alan mirasçıdan mal kaçırmak amacına yönelik Borçlar Yasasının 18. maddesi gereğince danışıklı (muvazaalı) işlem olduğu kabul edilerek davacı Necmettin Candeler davasının kabulüne karar verilmesi gerekir. Ayrıca çekişmeli parsele uygulanan tapu kaydı idari kararla oluşturulduğundan Mayıs 1958 tarih 11 nolu tapunun dayanağı belgeler getirtilerek içinde kroki bulunması halinde 3402 sayılı Yasanın 20. maddesi gereğince yerine uygulanarak tapu kaydı kapsamının belirlenmesi gerektiğinin düşünülmemesi ve taşınmazın Hazine tarafından ihale yolu ile 15.7.1958 tarihinde yapılan satış ile 1985 yılında yapılan tesbit arasında 20 yıldan fazla süre geçmiş olduğu nazara alınarak bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın tamamının 1958 yılından beri davalı ve önceki malikleri tarafından kullanılıp kullanılmadığı yol sınırının değişip değişmediği sorulup saptanmadan tapu kaydı miktar fazlasının Hazine adına tescil edilmiş olması da isabetsizdir.
Davacı Necmettin Candeler ile davalı Feriha Ersoy (Candeler'in) temyiz itirazlarının kabulü ile açıklanan nedenlerden ötürü hükmün BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene geri verilmesine 24.05.1995 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy