(1086 S. K. m. 445/1-7) (3402 S. K. m. 14/E)
Dava: Taraflar arasında görülen tespite itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda; davanın reddine ilişkin (Siirt Kadastro Mahkemesi)nden verilen 25.2.1998 gün ve 2/1 sayılı hükmün duruşma yapılması isteğiyle Yargıtay'ca incelenmesi davacılar Safiye müşterekleri vekili tarafından istenilmiş olmakla temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Yargılamanın yenilenmesini isteyen davacılar Safiye ve arkadaşları mahkemenin kesinleşen 1992/1 esas 1996/41 sayılı dosyasında dayandıkları Kanunievvel 1291 tarih, 96 nolu kaydın tasdiksiz yoklama kaydı olarak kabul edildiği ancak bu kaydın tasdikli olduğunun sonradan anlaşıldığını, ayrıca davacı tarafın anılan davadaki vekili ile Belediyenin gizlice anlaştıklarını HYUY.nın 445/1 ve 7. maddelerine göre kesinleşen kararın ortadan kaldırılması ile yeniden yargılama yapılmasını istemiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafça temyiz edilmiştir.
Mahkemece yargılamanın iadesi nedeni olarak ileri sürülen konulardan hiç biri HYUY.nın 445/1 ve 7. maddelerine uygun olmadığı gerekçesi ile yargılamanın yenilenmesi davasının reddine karar verilmiştir.
Somut olayda HYUY.nın 445/7 madde koşulları gerçekleşmediğinden mahkemenin bu konudaki kabulü doğrudur. Ancak, davacılar miras bırakanları adına kayıtlı olan 200 zira yüzölçümündeki Kanunievvel 1296 tarih (genel müdürlüğünde de 95) numaralı tapu kaydına dayanılarak dava açmışlardır. Mahkemece yerel tapu idaresinden sözü edilen kayıt istenmiş ve arap harfi bilen bilirkişi Ahmet tarafından tercüme edilerek tapu sicil müdürlüğünün 2.11.1988 tarihli yazısı ile mahkemeye gönderdiği yazıda bu tapu kaydının 1 numaralı tasdiksiz evrak yoklama defterinde bulunduğu bildirildiği gibi yine aynı kayıt tapu sicil müdürlüğünce bilirkişi abdülbaki'ye tercüme ettirilerek 15.2.1996 tarihli yazıyla mahkemeye gönderilmiş ve kaydın yine tasdiksiz yoklma kaydı olduğu bildirilmesi üzerine mahkemenin 27.12.1996 gün ve 1992/1-41 sayılı kararında (tapu sicil müdürlüğünün yazısından tasdiksiz yoklama kaydı niteliğinde olan 1 nolu tasdiksiz ciltte bulunduğu ve harhangi bir tedavül görmediği gibi tasdiksiz olduğu... tasdiksiz yoklama kayıtları zilyedlikle birleşmedikçe hukuken değer taşımayacağı, 3402 sayılı Kadastro Kanunun 14/E maddesi gereğincede tasdiksiz yoklama kayıtlarının zilyedliği kanıtlama belgesi niteliğinde olduğu taşınmaz üzerinde tespit gününe kadar son 50 yıldır davacıların herhangi bir malik sıfatıyla zilyetlikleri bulunmadığından...) gerekçe göstererek davanın reddine karar verilmiş, bu karar davaların temyizi üzerine dairemizin 13.5.1997 gün 1351-2540 sayılı kararı ile davacıların tutunduğu kaydın tastiksiz yoklama kaydı olduğu davacıların ve miras bırakanlarının taşınmaz üzerinde zilyedliklerinin bulunmadığı gerekçesi ile onanmıştır. Karar 19.6.1997 tarihinde kesinleşmiştir. Davacılar süresinde 22.1.1998 tarihinde yargılamanın iadesi davası açmışlardır.
HYUY.nın 445/1 maddesi hükmün gereğince yeni bir senet veya belgenin ele geçirilmiş olması halinde yargılamanın yenilenmesi isteğinde bulunabilmesi için bu senet veya belgenin davaya bakıldığı sırada mevcut olması, hükmü etkileyecek nitelikte bulunması, hüküm verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması ve bu yeni senet veya belgenin yargılama sırasında hükümden önce bir mücbir (zorlayıcı) nedenden veya lehine hüküm verilen tarafın eyleminden dolayı elde edilememiş bulunması gerekir. Gerçekten davacıların tutunduğu tapu kaydı davaya bakıldığı sırada mevcuttur. Tasdikli olduğunun anlaşılması halinde zilyedlikle birleşmese dahi değer verilecek belge niteliğindedir. Belge hüküm verilmesinden sonra davacılar vekilinin Tapu Kadastro Genel Müdürlüğüne verdiği 19.1.1998 tarihli dilekçe üzerine tasdikli olduğu öğrenilmiştir. Yerel tapu idaresinin kaydın yoklama kaydı olup tasdiksiz nitelikte olduğunu bildirmesi davacılar yönünden mücbir bir sebep sayılmaktadır.
7.7.1998 günü iade kararı üzerine dahi Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Daire Başkanlığı mahkemeye hitaben yazdığı 23.7.1998 ve 3568 sayılı yazıda dayanılan Kanunievvel 1295 (yerel tapu idaresinde 96) numaralı tapunun tasdikli ve muteber bir kayıt olduğunu bildirmiştir. Şu hale göre yargılamanın yenilenmesi nedenleri vardır ve davacılar tarafından kanıtlanmıştır. Yargıtay Yedinci Hukuk Dairesinin 20.1.1972 gün 477/331 sayılı kararında açıklandığı gibi", Resmi dairenin gerçeğe uygun olmayacak şekilde kayıt çıkarması doğru kaydı mahkemeye getirememe bakımından davalı için mücbir sebep sayılır. Mahkemece bu durum gözönünde bulundurularak yargılamanın iadesi isteği kabul edilerek işin esası incelenmelidir.
O halde, mahkemece yapılması gereken iş, yargılamanın iadesi davasının kabulüne karar vermek ondan sonra tasdikli olduğu anlaşılan davacıların tapu kaydının gereği gibi yerine uygulamak, belediyenin tutunduğu kamulaştırma yoluyla oluşturulan tapu kayıtlarının dayanağı kamulaştırma haritaları varsa merciinden getirtmek, 221 sayılı Yasa hükümlerine göre gerekli inceleme ve araştırma yaptıktan sonra sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.
Davacıların temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü (BOZULMASINA) ve Yargıtay duruşması için tasdir edilen 20.000.000 lira avukatlık ücretinin davalı Belediye Başkanlığından alınarak duruşmada vekil ile temsil edilen davacılara verilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene geri verilmesine, 8.12.1998 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy