(3402 S. K. m. 9) (1086 S. K. m. 45) (1136 S. K. m. 168)
Dava: Taraflar arasındaki tespite itiraz davası üzerine yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ait verilen hüküm davalı hazine tarafından süresi içerisinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Kadastro sırasında 212 ada 81 parsel s. 14495.57 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz dava dışı 54 ve 55 no.lu parsellere revizyon gören vergi kaydı miktar fazlası olması sebebiyle Hazine adına tespit edilmiştir. Askı ilan süresi içerisinde Huriye Çobanoğlu vergi kaydı ile kazandırıcı zaman aşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece davanın kabulüne ve dava konusu parselin davacı Huriye Çobanoğlu adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır. Dava dilekçesindeki ileri sürülüşe ve savunmaya göre uyuşmazlık, taşınmazın öncesinin mer'a olup olmadığı, değilse davacı taraf yararına taşınmaz edinme koşullarının oluşup oluşmadığı yönlerinde toplanmaktadır. Dava dışı komşu 54 ve 55 parsel s. taşınmazlara uygulanan vergi kaydının doğu ve kuzey sınırları mer'a okumasına karşın yöntemine uygun mer'a araştırması yapılmadığı gibi keşifte dinlenen bilirkişi ve tanık sözleri ile kadastro tutanağının edinme yerindeki açıklamalar arasında aykırılık doğduğu durumda tutanak bilirkişileri de tanık sıfatıyla dinlenerek aykırılığın giderilmesine de çalışılmamıştır.
Eksik inceleme ile hüküm verilemez. O halde, öncelikle taşınmazın bulunduğu köy ve mevki ile ilgili mer'a tahsis kararı ve kaydı olup olmadığının mercilerinden sorulmalı, var ise getirtilmeli, tutanağın edinme yerinde sözü edilen 6.11.2000 gün 1089 s. mer'a ile ilgili komisyon kararı örneği istenmeli, davada iddiasını kanıtlama yükümlülüğünde olan davacı tarafa ve hazineye komşu köylerden olmak üzere mahallini bilen yaşlı tanık göstermek üzere önel verilmeli, yerel bilirkişi seçiminde aynı yöntem izlenmeli, daha sonra önceki keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklarla komşu köylerden seçilen bilirkişi ve tanıklar ve tespit bilirkişileri eşliğinde yerinde yeniden keşif yapılarak olduğunda mer'a tahsis kaydı ve kararı ile komşu parsel tutanak ve dayanakları ve bu arada birbirini sınır gösteren dava dışı 54 ve 55 parsele uygulanan 281 s. vergi kaydı ile 66, 68, 69, 70 parsellere uygulanan ve birbirini sınır okuyan 282 s. vergi kaydı yerlerine uygulanmalı, yerel bilirkişilerce bilinmeyen sanırlar yönünden tanık bilgisine başvurulmalı, taşınmazın öncesinin kadim ve geleneksel biçimde kullanılan mer'a olup olmadığı, değilse kimden kaldığı, davacı taraf ile satış yapanların zilyetliklerinin başlangıç tarihi, süresi ve sürdürülüş biçimi olaylara dayalı olarak ayrı ayrı sorulup saptanmalı, bilirkişi ve tanık sözleri arasında aykırılık doğduğunda giderilmeli komşu parsellere uygulanan 281 ve 282 s. vergi kayıtlarının birbirini sınır göstermesi ayrıca 281 s. kaydı doğu ve kuzey yönde merayı sınır okuması delillerin değerlendirilmesinde nazara alınmalı, ziraat mühendisi bilirkişiden taşınmazın toprak yapısı, karakteri, kullanım durumu ve süresi öncesinin mer'a olup olmadığı imar ve ihyaya konu olan yerlerden olup olmadığı konularında teknik verilere dayalı gerekçeli rapor alınmalı, dairede aynı tarih görüşmeleri yapılan ve aynı sebebe dayalı davaların bulunduğu anlaşılmakla biri hakkında verilecek kararın diğerinin sonucunu etkileyeceğinden usulün 45. maddesi uyarınca davaların birleştirilerek görülmesi gerektiği düşünülmeli, fen bilirkişisine yapılan keşif ve uygulamayı izlemeye olanak verecek şekilde geniş kapsamlı raporlu kroki düzenlettirilmeli, ondan sonra toplanan deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu yönlerin gözetilmemiş olması doğru değildir.
Diğer taraftan 1136 s. Avukatlık Yasası'nın 168. maddesi yargı yerlerindeki işlemlere sair işlemlerden alınacak avukatlık ücretinin asgari haddini belirleyen Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hazırlanacağını öngörmüştür. Avukatlık ücreti dışında kalan katma değer vergisinin bu ücrete ekleneceğine ait bir düzenlemeye yer vermemiştir. Mahkemeler kanun hükümleri ile bağlı olup yasada yer almayan bir hususu düzenleyen tarifeye göre karar vermeleri hukukun genel kurallarına aykırılık oluşturur.
Bu halde mahkemece yalnızca Avukatlık Ücret Tarifesinde gösterilen vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yasada öngörülmeyen katma değer vergisinin de ücrete eklenerek karar verilmesi de doğru bulunmamıştır.
Sonuç: Davalı Hazinenin temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan sebeplerden ötürü BOZULMASINA, 19.01.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy