17. Hukuk Dairesi 2004/4513 E., 2004/6241 K.
SORUMLULUK TRAFİK KAZASINDAN KAYNAKLANAN HASAR TAZMİNATI"İçtihat Metni"
Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılama sonunda: Kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı G. Otomobilcilik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Davacı vekili; 22.6.2001 günü 34 ...... 628 plakalı müvekkili şirkete ait araca, F. Finansal Kiralama Şirketine ait ve diğer davalı Necdet'in sevk ve idaresindeki 34 .... 5880 plakalı araçla çarparak trafik kazasına neden olduğunu iddia etmiş, iş bu dava dosyasıyla birleşen İstanbul Yedinci Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/559 esas sayılı davası ile aracın davalı G. Otomobilcilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'ne kati satış sözleşmesi ile devredildiğini iddia ederek 4.602.115.460 TL. tazminatın davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı F. Finansal Kiralama A.Ş. vekili; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunun hükümleri gereğince müvekkili şirkete husumetin yöneltilemeyeceğini savunmuştur.
Davalı G. Otomobilcilik San. ve Tic. A.Ş. vekili, 34 .. 5880 plakalı aracın F. Finansal Kiralama Şirketinden müvekkil şirket tarafından kiralanıp daha sonra müvekkili şirket tarafından aracın Ramis'e kiralandığını 4.10.2001 tarihinde müvekkili şirkete satış ve tescil işlemleri tamamlanınca aracın Beşiktaş Ondördüncü Noterliğinin 9.10.2001 tarihli satış sözleşmesi ile Bekir isimli şahsa satıldığını savunarak davanın husumet yönünden reddini istemiştir.
Davalı Necdet vekili; hasar bedelini kabul etmediklerini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; yapılan yargılama, toplanan deliller, benimsenen bilirkişi raporu gereğince; davalı F. Finansal Kiralama A.Ş. hakkındaki davanın atiye terk edilmesi nedeniyle, bu davalı hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına, diğer davalılar hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile 3.435.000.000 TL. tazminatın 22.6.2001 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazla talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı G. Otomobilcilik San. ve Tic. Ltd. Şti vekilince temyiz edilmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar tazminatına ilişkindir. 22.6.2001 tarihli trafik kazasına karışan 34 ...... 5880 plakalı aracın, Beyoğlu Yirmisekizinci Noterliğinin 30.12.1997 tarih, 40178 yevmiye numaralı Finansal kiralama sözleşmesi ile davalı G. Otomobilcilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine, 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu hükümleri uyarınca 4 yıl süre ile kiralandığı anlaşılmaktadır. Aracın mülkiyeti Finansal Kiralama Şirketine ait ise de, yararlanma ve kullanma hakkı kiracıya ait olup, kiracı malın zilyedidir. Sözleşmenin 46. maddesi ile üçüncü kişilere verilecek zarardan kiracı sorumlu tutulmuştur. Sözleşme ve yasanın diğer emredici hükümleri de gözönünde tutulduğunda kiralama konusu malın kullanımı ve getireceği yarar ve zararlar kiracıya devredilmiş bulunmaktadır.
2918 sayılı Yasanın 3. maddesi ile "aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı" işleten sayılacağı ve 85. madde ile de işletenin ağırlaştırılmış sorumluluk kurallarına göre zarardan sorumlu olacağı kabul edilmiştir.
Somut olayda davalı G. Otomobilcilik San. ve Tic. Ltd. Şirketinin, diğer davalı şirketten kazaya karışan aracın olaydan önce uzun süreli olarak Finansal Kiralama Kanununa göre kiralandığı ve aracın işleteni bulunduğu, kiralamış olduğu 34 .. 5880 plakalı araç 20.12.2000 tarihine kadar araç kiralama sözleşmesi ile Rarhis'e kiralamış ise de kaza tarihi kira sözleşmesinin bitiş tarihinden sonraki bir tarih olan 22.6.2001 tarihinde meydana gelmiştir. Ayrıca davalı şirketler arasında yapılan Finansal Kiralama sözleşmesinin, kiracı için devir yasağı başlıklı 9. maddesinde "kiracı malı üçüncü şahıslara devir ve temlik edemeyeceği gibi kiralayanın yazılı izni olmadan kullanımlarına veya istifadelerine terk edemeyecektir" şeklinde hükme bağlanmıştır. Kazaya karışan araç 4.10.2001 tarihinde Beşiktaş Onaltıncı Noterliğinin 41124 yevmiye numaralı Kati Satış Sözleşmesi ile davalı F. Finansal Kiralama Anonim Şirketi tarafından, diğer davalı G. Otomobilcilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'ne satılmıştır. Tazminat konusu kazaya karışan aracın işleteni kaza tarihinde 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları, Trafik Kanununun ilgili maddeleri gereğince davalı G. Otomobilcilik San. ve Tic. Ltd. Şti'dir. Dosyadaki yazılan kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı G. Otomobilcilik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün (ONANMASINA), ve 185.500.000 TL. peşin harcın onama harcına mahsubuna 17.5.2004 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.