(3402 S. K. m. 14)
Dava: Taraflar arasındaki tesbite itiraz davası üzerine yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin verilen hüküm davalı Hazine tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Kadastro sırasında 107 ada 52, 54, 108 ada 45, 87, 121, 138, 109 ada 1, 9, 110 ada 8, 114 ada 1 ve 116 ada 1 parsel sayılı sırasıyla 35635.67, 9272.09, 368.65, 64812.17, 6061.18, 84728.74, 7265.49, 5801.01, 3104.63, 1405.41 ve 3440.12 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan 138 nolu parsel orman vasfı ile diğer parseller ise devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğundan ham toprak niteliği ile Hazine adına tesbit edilmiştir. Askı ilan süresi içerisinde davacılar Muhittin H. ve Atilla A. 8 nolu parsel için satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine Ahmet Doğan, 138 nolu parsel için Şevket Ç., 116 ada 1 nolu parsel için Mustafa A., 114 ada 1 ve 116 ada 1 nolu parseller için Metin A. ise 114 ada 1 nolu parsel Nesibe K. ise tüm parseller için kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır. Anıtlı köyü tüzel kişiliği 138 nolu parselin köy mer'ası olduğuna Sami Y. ise 45 nolu parselin bir kısmına zilyet olduğuna Durmuş A. ise tüm parseller yönünden irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davaya katılmışlardır. Mahkemece davacılar ve katılan davalarının kısmen kabul kısmen reddi ile dava konusu 109 ada 1, 9, 52, 54, 87, 121 nolu parsellerin davacı Nesibe K. ve katılan Durmuş A. 8 nolu parselin Nesibe K. ve Hazine adına 45 nolu parselin Durmuş A. ve Hazine adına 114 ada 1 nolu parselin Metin A., 116 ada 1 nolu parselin Şevket Ç., 138 nolu parselin ise bilirkişi raporunda B harfi ile gösterilen 11476.40 metrekarelik kısmın ifrazı ile Nesibe K. adına kalan kısmının tesbit gibi davalı Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm 45 parsel yönünden katılan davacılar Durmuş A. ve Sami Y. tarafından diğer parseller yönünden ise davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına 108 ada 138 nolu parselin (B) ile işaretli 11476.40 m2 lik bölümü ile 109 ada 1 ve 9, 107 ada 52, 54, 108 ada 87 ve 121, 110 ada 8, 114 ada 1 ve 116 ada 1 nolu parsellerin Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olmayıp, tarım arazisi olduklarının, bunlardan 109 ada 1 ve 9, 107 ada 52 ve 54, 108 ada 87 ve 121 nolu parseller üzerinde Nesibe K. ve Durmuş A., 110 ada 8 parsel üzerinde Nesibe K., 108 ada 138 nolu parselin (B) ile işaretli 11476.40 m2 lik bölümü üzerinde Nesibe K., 114 ada 1 nolu parsel üzerinde Metin A., 116 ada 1 nolu parsel üzerinde de Şevket Ç. adlarına tespit tarihi itibariyle 3402 sayılı Kadastro Yasasının 14.m.de öngörülen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı mülk edinme koşullarının gerçekleştiğinin yerinde yapılan keşif, yerel bilirkişi ve tanık sözleri ile orman ve ziraatçı bilirkişi raporlarıyla saptanmasına, eylemli durumlarda da taşınmazların sınırlarında mer'a olmamasına ve kararda yazılı diğer gerekçelere göre hazinenin yerinde görülmeyen temyizi itirazlarının reddi ile sözü edilen yerlerle ilgili usul ve yasaya uygun aleyhlerindeki hükmün ONANMASINA 492 sayılı Harçlar Yasasının 13/J maddesi uyarınca Hazineden harç alınmamasına,
2- Hazine ile katılanlar Sami Y. ve Durmuş A.'in 108 ada 45 nolu parselle ilgili hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince; Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır. Kadastroca taşınmaz Durmuş A.'in zilyetliğinde olmakla beraber terk ettiğinden söz edilerek ham toprak niteliği ile hazine adına tespit edilmiş, Nesibe K. ile Durmuş A. irsen intikal ve zilyetliğe, Sami Y. ise satın alma ve zilyetliğe, dayanarak dava açmış ve katılma talebinde bulunmuşlardır. Tespit nedenine ve ileri sürülüşe göre uyuşmazlık, taşınmaz üzerinde davacı ve katılanlar yararına 3402 sayılı Kadastro Yasasının 14.maddesinde öngörülen taşınmaz edinme koşullarının oluşup oluşmadığı yönündedir. Taşınmazın öncesinin tapusuz olduğu uyuşmazlık konusu değildir. Tapusuz bir taşınmazın zilyedi adına tesciline karar verilebilmesi için, taşınmazın tescile tabi yerlerden olması yanında zilyetliğin aralıksız, çekişmesiz ve malik sıfatıyla olmak üzere 20 yıla ulaşması gerekir. Somut olayda bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim ya da kimlerden kaldığı, kimin ya da kimlerin hangi tarihten beri zilyet oldukları açıkça sorulmamıştır. Her ne kadar ziraatçı bilirkişi raporunda taşınmazın tarım arazisi olduğu ifade edilmiş ise de, takdiri delillerden olan bilirkişi raporunun tek başına hükme dayanak yapılmış olması doğru değildir. Öte yandan davacılardan Nesibe 21.2.2000 havale tarihli dilekçelerinde davacılardan Sami Y. lehine davadan feragat etmesine karşın taşınmazın yarı payının Hazine adına tesciline karar verilmesinin inandırıcı bir gerekçesi de gösterilmemiştir.
Eksik inceleme ile hüküm verilemez. O halde, önceki keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve taraf tanıkları ve tüm tespit bilirkişileri eşliğinde yerinde yeniden keşif yapılarak, bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim ya da kimlerden kaldığı, kimlerin zilyet ettikleri, zilyetliklerinin başlangıç tarihi, süresi ve sürdürülüş biçimi olaylara dayalı olarak ayrı ayrı sorulup saptanmalı, bilirkişi ve tanık sözleri arasında aykırılık doğduğunda giderilmeli, gerektiğinde açıklanan hususlar hakkında komşu parsel maliklerinin yada zilyetlerinin tanık sıfatıyla bilgilerine başvurulmalı, Nesibe K.'ın taşınmazda herhangi bir zilyetliğinin olmaması halinde Sami Y. lehine yaptığı feragatın hukuki sonuç doğurmayacağı düşünülmeli, fen bilirkişisine önceden olduğu gibi raporlu kroki düzenlettirilmeli, ondan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Sonuç: Davalı Hazine ile katılan davacılar Durmuş A. ve Sami Y.'ın temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile 108 ada 45 nolu parsele hasren hükmün açıklanan nedenlerden ötürü BOZULMASINA, 14.07.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy