17. Hukuk Dairesi 2008/3236 E., 2008/5456 K. KASKO SİGORTASI RÜCUEN TAZMİNAT SİGORTA POLİÇESİ SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN VERİLMESİ VEKALET ÜCRETİ
2918 S. KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU [ Madde 94 ] 2918 S. KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU [ Madde 104 ]
"İçtihat Metni"
Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün, süresi içinde, birleştirilen 2006/383 Esas sayılı dosyada davalı Güven Oto...Ltd.Şti vekili ile birleştirilen 2007/168 Esas sayılı dosyada davacı Generali Sigorta A.Ş. vekilince temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Davacı vekili, müvekkili şirkete kasko sigortalı araca, davalının maliki olduğu aracın tam kusurlu olarak çarpması sonucu hasar meydana geldiğini belirterek, sigortalısına ödediği 62.975.00 YTL tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Birleştirilen, Ankara 25.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2007/168 Esas, 2007/172 Karar sayılı dosyasında davacı Generali Sigorta A.Ş. vekili, müvekkili şirkete zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesiyle sigortalı olan davalıya ait aracın karıştığı trafik kazası nedeniyle, ölenlerin mirasçılarına poliçe teminatı kapsamında ödenen toplam 88.658.54 YTL destek tazminatının, Genel Şartlar 4.(a),(b),(e) maddesi uyarınca, faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.
Birleştirilen, Ankara 24.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2006/383 Esas, 2007/30 Karar sayılı dosyasında davacı Başak Sigorta A.Ş. vekili, aynı kaza nedeniyle, müvekkili şirkete kasko sigortalı araçtaki hasar için sigortalısına ödediği 62.975.00 YTL’nin, davalı Güven Oto...Ltd.Şti.’nden faizi ile birlikte rücuen tahsilini talep etmiştir.
Davalı Salih Zeki Özdilek vekili, müvekkilinin, kazaya karışan ve adına kayıtlı olan aracı, oto alım satımıyla uğraşan Güven Oto...Ltd.Şti.’ne haricen satarak teslim ettiğini, işleten sıfatının bulunmadığını, üçüncü kişinin ağır kusurunun illiyet bağını kestiğini, bu nedenle zarardan sorumlu olmadığını bildirerek, asıl ve birleştirilen 2007/168 Esas sayılı davaların ayrı ayrı reddini istemiştir.
Birleştirilen 2006/383 Esas sayılı dosyada davalı Güven Oto...Ltd.Şti. vekili, müvekkilinin, kazaya karışan aracın maliki yada işleteni olmadığından zarardan sorumlu tutulamayacağını bildirerek, birleştirilen davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davalı Salih Zeki Özdilek’in kendisine ait aracı, birleştirilen dosyadaki davalı Güven Oto...Ltd.Şti.’ne takas yoluyla fiilen satarak zilyetliğini devrettiği, 2918 Sayılı Yasa’nın 20/d maddesi uyarınca satışın noter kanalıyla yapılması gerekir ise de, davalı şirket galerici olup araç alım satımını meslek edindiği, aracı kaza yapan dava dışı şahsa satarak devrettiği, müdebbir bir iş adamı gibi davranmadığı ve kendi kusurundan sorumlu olduğu gerekçesiyle, asıl ve birleştirilen 2007/168 Esas sayılı dosyada davalı Salih Zeki Özdilek aleyhine açılan davaların ayrı ayrı reddine; birleştirilen 2006/383 Esas sayılı davanın kabulü ile, 62.975.00 YTL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Güven Oto....Ltd.Şti.’nden tahsiline karar verilmiş, hüküm birleştirilen 2006/383 Esas sayılı dosyada davalı Güven Oto.... Ltd. Şti vekili ile birleştirilen 2007/168 Esas sayılı dosyada davacı Generali Sigorta A.Ş. vekilince temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, 2918 sayılı KTK.’nun 104.maddesi uyarınca, motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan teşebbüslerin sahibi, gözetim, onarım, bakım, alım-satım, araçta değişiklik yapılması amacı ile veya benzeri bir amaçla kendisine bırakılan bir motorlu aracın sebep olduğu zararlardan dolayı, işleten gibi sorumlu tutulacağına göre, davalı Güven Oto...Ltd.Şti. vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle, bu davalı yönünden usul ve kanuna uygun bulunan hükmün onanması gerekmiştir.
2- Davacı Generali Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarına gelince:
Birleştirilen 2007/168 Esas sayılı dava, zorunlu trafik sigorta sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir. Dosyadaki bilgi ve belgelerden, dava konusu araç için davacı Generali Sigorta A.Ş. ile davalı Salih Zeki Özdilek arasında 01.12.2005-01.12.2006 dönemini kapsayan bir yıllık zorunlu trafik sigorta poliçesi düzenlendiği, kazanın 12.06.2006 tarihinde meydana geldiği ve davalının kazadan önce 22.04.2004 tarihinde dava konusu aracı Güven Oto...Ltd.Şti.’ne harici satış protokolüyle teslim ettiği anlaşılmaktadır.
Araç mülkiyetinin devir tarihi haksız eylemler bakımından zarar sorumlusunun belirlenmesinde önem taşısa da, sözleşme ilişkisine dayalı bu tür davalarda uygulama yeri bulunmamaktadır. Zira, TTK.’nun 1303. maddesi hükmünün aksine, 2918 Sayılı KTK.’nun 94. ve olay tarihinde yürürlükte bulunan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları’nın 9. maddesi uyarınca, sigorta ettiren araç işleteninin devri 15 gün içinde sigortacıya bildirmesi gerekmekte olup, sigortacının da yeni işletenle sigorta sözleşmesini devam ettirip ettirmemek hususunda takdir hakkı bulunmaktadır. Sigorta ettirence bu ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde, araç maliki değişmiş olsa da sözleşme ilişkisi devam ettiğinden, sigorta ettirenin sorumluluğu devam edecektir.
Somut olayda, kaza tarihi itibariyle aracın tescil kaydı davalı adına olduğu gibi, davacı ile davalı arasındaki sözleşme ilişkisi de devam etmektedir. Bu durumda mahkemece, davalı Salih Zeki Özdilek’e husumet yöneltilebileceği gözetilerek, işin esası incelenip bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.
3- Kabule göre de, birleştirilen 2007/168 Esas sayılı dosyada, dava husumet nedeniyle reddedildiği halde, A.A.Ü.T.’nin 7.maddesi uyarınca davalı yararına maktu vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken, nispi vekalet ücretine hükmedilmesi de isabetsizdir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, birleştirilen 2006/383 Esas sayılı dosyada davalı Güven Oto... Ltd.Şti. vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddi ile bu davalı yönünden hükmün ONANMASINA; (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle, birleştirilen 2007/168 Esas sayılı dosyada davacı Generali Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün adı geçen davacı yararına BOZULMASINA, ve aşağıda dökümü yazılı 850.15.-YTL kalan onama harcın temyiz eden davalı Güven Oto. Teks. İnş. Gıda Dem. Doğ.Nak. Tic. Ltd. Şti.den alınmasına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacı Generali Sigorta A.Ş'ye geri verilmesine 24.11.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy