(2004 S. K. m. 277, 278, 279, 280)
Dava: Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Davacı vekili davalılardan S. S.'nin müvekkiline olan borcu sebebiyle hakkında yaptıkları icra takibi sırasında borcuna yetecek haczi kabil malının bulunmadığını ancak alacaklılardan mal kaçırmak amacı ile kendisine ait 10 ada 8 Sayılı parseli H. Y.'a, 402 ada 10, 11,12 ve 13 Sayılı parselleri M. E.'a, onun tarafından S. Y.'ya, onun tarafından da H. A.'a, 3366 Sayılı parseli ise Ü. H.'e sattığını öne sürerek yapılan tasarrufların iptalini talep etmiştir.
Davalılar davanın reddini savunmuşlardır.
Mahkemece davalıların kötü niyetli olduklarının kanıtlanamaması sebebiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava İ.İ.K.nun 277 ve devamı maddeleri uyarınca açılan tasarrufun iptali istemine ilişkindir. İptal davasından maksat İ.İ.K.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazıldığı gibi alacağın tahsilini temin için borcun doğumundan sonra yapılan tasarrufların iptaline hükmettirmektir. Bu davanın önkoşulu ise, borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin bulunması ve borcun tasarruf tarihinden önce doğmuş olmasıdır. Ön koşulun bulunması halinde ise İ.İ.K.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Özellikle İ.İ.K.nun 278. maddede akdin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği ve yasanın bağışlama hükmünde olarak iptale tabi tuttuğu tasarrufların iptali gerektiğinden mahkemece ivazlar arasında fark bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Aynı maddede sayılan akrabalık derecesi vs. araştırılmalıdır. Keza İ.İ.K.nun 280. maddesinde malvarlığı borçlarına yetmeyen bir Borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği hususu düzenlendiğinden yapılan işlemde mal kaçırma kastı irdelenmelidir. Öte yandan İ.İ.K.nun 279. maddesinde de iptal nedenleri sayılmış olup bu maddede yazılan iptal nedenlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de takdir olunmalıdır. Somut olaya gelince;
1) Davalı Ü. H.'e davaya konu 3366 Sayılı parselin satıldığı 10.7.2001 tarihinde yürürlükte olan İ.İ.K.nun 280/1 maddesi uyarınca tasarruf tarihinden itibaren 2 yıl içinde haciz işleminin yapılmaması ve alacağın muaccel hale gelmemesi sebebiyle hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir. Ancak İ.İ.K.nun 280. maddesini değiştiren 4949 Sayılı yasanın geçici 38. maddesine göre yapılan değişikliğin derdest davalarda da uygulanacağı öngörülmüş olup alacaklı davacı tarafından borçlu davalı S. S. aleyhine tasarruf tarihinden itibaren 5 yıllık süre içerisinde icra takibi başlatılıp, haciz işlemi yapılmıştır. Bu durumda dosya kapsamı ve cevap dilekçesinden üçüncü kişi konumunda olan davalı Ü. H.ın borçlu davalının şirketinde yönetici olduğu, bu sebeple borçlunun alacaklıları ızrar kastını bilen veya bilmesi gereken kişilerden olduğu anlaşılmakla İ.İ.K.nun 280/1 maddesi uyarınca hakkındaki davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi isabetli değildir.
2) Davacı vekilinin davaya konu 402 ada 10, 11, 12 ve 13 Sayılı parseller ile 10 ada 8 numaralı parsele ilişkin temyiz itirazlarına gelince; Dava konusu edilen 402 ada 10 numaralı parsel 22 Milyar, 11 numaralı parsel 48 Milyar, 12 numaralı parsel 48 Milyar ve 13 numaralı parsel ise 55 Milyar TL. bedellerle 28.10.2004 tarihinde borçlu davalı S. S. tarafından M. E.'a satılmış, M. E. tarafından 24.12.2004 tarihinde aynı bedellerle davalı S. Y.'ya, Sedef tarafından 14.1.2005 tarihinde davalı H. A.'a, H. A. tarafından da 31.10.2006 tarihinde tekrar davalı S. Y.'ya satılmıştır. Bilirkişiler bu taşınmazlardan 10 numaralı parselin tasarruf tarihindeki gerçek değerinin 106.746.00 TL, 11 numaralı parselin 202.96900 TL, 12 numaralı parselin 204.475.00 TL, 13 numaralı parselin ise 243.450.00 TL. olduğunu bildirmişlerdir. Yine davaya konu 10 ada 8 numaralı parselin 27.9.2005 tarihinde borçlu davalı S. S. tarafından davalı H. Y.'a 10.000.00 TL. bedelle satılmış olduğu, bilirkişiler ise bu taşınmazı tasarruf tarihindeki gerçek değerinin 49.575.00 TL olduğunu bildirmişlerdir. Üçüncü kişi konumunda olan davalılar M. E. ve H. Y. taşınmazların gerçek bedellerini haricen ödediklerini iddia etmedikleri gibi bu hususta yasal ve geçerli delilde ibraz etmemişlerdir. Yine davalılar S. Y. cevap dilekçesinde borçlu davalı Sedat ile geçmişe dayanan ticari ilişkileri olduğunu hatta taşınmazların daha önce borçlu davalıya aradaki ticari ilişki sebebiyle anneleri tarafından temin at amaçlı olarak verildiğini de bildirmiş, H. Y.'da taşınmazın daha önce teminat amaçlı olarak borçlu davalıya verildiğini beyan etmiştir. Ayrıca davalılardan H. A.'un da borçlu davalının durumunu bilebilecek kişilerden olduğu, taşınmazların kısa sürelerle aynı kişiler arasında el değiştirdiği anlaşılmaktadır. Bu durumda taşınmazların tapuda gösterilen satış bedelleri ile gerçek değerleri arasında bir mislini aşan fahiş fark bulunması, ayrıca davalıların borçlu davalının mali durumu ile alacaklıları ızrar kastını bilen veya bilmesi gereken kişilerden olmaları yanında davalılardan S. Y.'nın dairenin 2010/7645 esas sayılı dava dosyasında da borçludan satın aldığı başka taşınmazlar hakkında da tasarrufun iptali davası sebebiyle davalı konumunda olduğu orada verdiği beyanlardan davalı borçlu ile ticari ilişkilerinin bulunduğunun anlaşılmasına ve tüm dosya kapsamına göre 402 ada 10, 11, 12 ve 13 Sayılı parseller ile 10 ada 8 numaralı parsele ilişkin davanın İ.İ.K.nun 278/III-2 ve 280/1-2 maddeleri uyarınca kabulüyle yapılan tasarrufların iptali gerekirken yanlış değerlendirme sonucu davanın reddine karar verilmesi de doğru bulunmamıştır.
Sonuç: Yukarda (1) ve (2) numaralı bentlerde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, 17.3.2011 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy