MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Davacılar vekili, müvekkilerinin murisi .......'un davalı şirkete trafik sigortalı dava dışı ....kişiye ait araçla yaptığı kazada öldüğünü davacıların destekten yoksun kaldığını ihtara rağmen davalının ödemede bulunmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik ....000 TL tazminatın ........2007 temerrüt tarihinden işyleyecek avans faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiş; ........2008 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini artırarak davacı eş için 45.000 TL, küçük çocuklar Ozan, Diyar ve Veysi için ayrı ayrı ....000'er TL, Sevda için ....000 TL olmak üzere toplam 60.000 TL'nin davalıdan tahsilini istemiştir.
Davalı ... AŞ vekili davacıların talebinin teminat kapsamında olmadığını, davacıların murisinin olayda tam kusurlu olduğunu, kimsenin kendi kusuruna dayanamayacağını, işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu kişilere karşı yöneltebileceği taleplerin sigorta teminatı dışında bulunduğunu, gerçek zarardan sorumlu olduklarını, temerrüde düşmediklerini belirterek davanın reddini savunmuştur.
........2008 gün 2007/470-2008/210 sayılı davanın kabulüne dair önceki hükmün davalı ... şirketi vekili tarafından temyizi üzerine Dairenin ........2009 gün 2008/2776-2009/8910 sayılı ilamı ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
.
Mahkemece, bozma ilamına uyulmasından sonra davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
...-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
...-Dava, trafik kazasında hayatını kaybeden sürücünün mirasçıları tarafından hak sahibi sıfatıyla, olay sırasında murisin yönetiminde olan aracın ...'ne karşı açılan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olup, uyuşmazlık murisin meydana gelen trafik kazası neticesinde ölümü sonucu onun desteğinden yoksun kalanların aracın işleteni dolayısıyla onun hukuki sorumluluğunu üzerine alan davalı sigortacıdan tazminat isteyip istemeyecekleri noktasında toplanmaktadır.
Yukarıda da belirtildiği üzere, ...'de sigortacı, işletenin 2918 Sayılı ...'nin 85/... maddesi hükmünde yazılı hukuki sorumluluğunu, aynı Yasa'nın 91/... maddesi uyarınca üstlenmiş olup, gerek 85/... maddesi hükmü, gerekse ... ......nın ....maddesi hükmü ölüm veya cismani zararlar yanında ancak bir şeyin zarara uğraması halinin teminat kapsamında olduğunu öngörmüştür. Aynı Kanun'un 92/b ve poliçe genel şartlarının 92/...-c bendi hükümlerinde işletenin, eşinin, usul ve fürunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri taleplerin teminat dışı olduğu da hüküm altına alınmıştır. Bu hüküm, ...'nin asıl amacının ....kişilere verilecek zararların güvence altına alınması ilkesinin bir tekrarı niteliğindedir. Ancak, anılan maddede bedeni zararlardan söz edilmemiş, sadece mal zararlarının güvence dışı olduğu hükme bağlanmış bulunmaktadır. Doktrinde bu düzenleme nedeniyle, işletenin yasada sayılan yakınlarının uğramış oldukları bedensel zararların ... güvencesi içinde kaldığı kabul edilmektedir. Bu sonuçların işleten sıfatı olmayan sürücünün aynı derecedeki yakınları içinde geçerli olduğunun kabulü gerekir. Zira, sigortacının bu kapsamdaki sorumluluğunu sınırlayan aynı Yasa'nın 92.maddesinde araç sürücüsünün aynı derecedeki yakınlarının bu kapsamın daşında kaldığına ilişkin bir hüküm bulunmadığı gibi, sigorta poliçesi genel şartlarında da bu yolda bir sınırlama getiril-
.
memiştir. O halde sürücünün aynı derecedeki yakınlarının da murislerinin ölümü nedeniyle, ...'den, bedensel zararlar kapsamındaki destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin istemde bulunabilecekleri ilke olarak benimsenmelidir. Esasen, doktrinde de sürücü ve yardımcıların işletene karşı tazminat isteminde bulunabilecekleri, dolayısıyla onun sigortacısının da sorumlu olması gerektiği kabul edilmektedir. Önemle vurgulanmalıdır ki BK'nun 45/III.maddesine göre destekten yoksun kalma tazimnatı desteğinden mirasçısı olarak geride bıraktığı kişilere değil, desteğinden yoksun kalanlara aittir. Destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilecek kişiler mirasçılardan başka kişiler de olabileceği hususunda da herhangi bir ihtilaf yoktur. Murisin trafik kazasından kaynaklanan bir sorumluluğu söz konusu olduğunda ve koşulları oluştuğunda mirasçıları bundan sorumlu olduğu halde aynı olay nedeniyle destekten yoksun kalan ve fakat mirasçı olmayan kişiler bundan sorumlu değildir. (HGK'nin ........2011 gün ve 2011/...-142-411 E.K. ve ........2011 gün ve 2011/...-34-216 ...sayılı ilamları)
Davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talebine dayanak olarak gösterdikleri zararı sürücünün ölümü sonucunda meydana gelmekle birlikte sürücü üzerinde doğan bir zarardan ayrı ve salt onun desteğinden yoksun kalınması olgusuna dayalı mirasçılık sıfatı ile bağlı olmaksızın uğranılabilen bir zarardır. Böyle bir zararın sürücünün kendisinin sahip olacağı hakla bir ilişkisi olmadığı gibi doğrudan sürücünün zararıyla bağlı ve onunla sınırlı bir zararda değildir. Sürücünün ölümü zararı doğuran olay olmakla birlikte zarar doğrudan ....kişi durumundaki destekten yoksun kalanlar üzerinde oluşmuştur. Buradaki zarar mirasçıların salt bu sıfatla devraldıkları murislerinin uğradığı ve ondan intikal eden bir zararda değildir. Hal böyle olunca, aracı kullananan şoförün kusuruyla meydana gelen kazada ölümü nedeniyle talep edilen destek zararının, ölenin değil ....kişi durumundaki destek tazminatı isteklilerinin zararı olduğu kabul edilmelidir. Destekten yoksun kalma tazminatına dayanak teşkil eden hak, salt miras yoluyla geçen bir hak olsa idi doğrudan sürücünün veya onun sorumluluğunu üstlenen işletenin üzerinde doğup mirasçılarına intikal edeceğinden işletenin ve sürücünün kusurunun davacıların haklarına ve dolayısıyla da taleplerine etkili olup olmayacağı yönündeki savunmalar ölenin desteğinden yoksun kalanlara karşı ileri sürülebilecekti. Oysa, yukarıda da açıklandığı üzere destekten yoksun kalma tazminatına konu davacıların zararı,
desteklerinin ölümü nedeniyle destekten yoksun kalan sıfatıyla doğrudan kendileri üzerinde doğan zarardır. Bu zarardan doğan hak desteğe ait olmadığına göre, onun kusurunun bu hakka etkili olmasıda düşünülemez. Şu hale göre, sürücü murisin ister kendi kusuru ister bir başkasının kusuru ile olsun salt ölmüş olması, destekten yoksun kalanlar üzerinde doğrudan zarar doğurup, bu zarar gerek kanun gerek poliçe kapsamıyla teminat dışı bırakılmamış olmakla, davacıların hakkına, desteklerinin kusurunun olması etkili bir unsur olarak kabul edilemez. Ve destekten yoksunluk zararından kaynaklanan hakkın sigortacıdan talep edilmesi olanaklıdır.
Davacıların ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan ....kişi sıfatıyla dava açtıkları, ölüm nedeniyle doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacılara yansıtılamayacağı iddiasıyla kusurlu araç şoförünün ve onun eylemlerinden sorumlu olan işletenin kusurunun araç şoförünün desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyeceği kabul edilmiştir. İşleten ve sürücünün aynı derecedeki yakınları trafik sigortacısı karşısında, bedensel zararlar bakımından ....kişi konumunda olduklarına göre, sürücü murisin kusuru ile işletenin varsa ayrıca oluşan kusuru toplamı kadar hukuki sorumluluk üstlenen trafik sigortacısından, bu toplam kusur oranına isabet eden destek tazminat miktarı kadar ve poliçe limitini geçmemek kaydıyla talepte bulunabileceğinin kabulü gerekir. Zira, işleten ve sürücü yakınlarının murisinin ölümünden doğan zararlarına ilişkin istemleri ....kişi olmaları nedeniyle miras hukuku ilişkisinden bağımsız istemler olup, sigorta hukuku ilkeleri çerçevesinde ele alınması gerekeceğinden, murisin kusuru oranından yararlanmamaları gerektiği artık söylenemeyecektir. Bir başka deyişle muris sürücünün kazadaki kusur oranı ile bu kusurun dışında kalan işletenin ayrıca oluşabilen varsa kusur oranının belirlenmesi, olaya neden olan başka bir davalı ya da dava dışı bir başka araç varsa müteselsilen tahsil istemini de varlığı halinde bunların kusurunun toplanması, poliçe limiti aşılmadan tahsile karar verilmesi gerekecektir. ........2012 gün 2012/...-215-413 E., K. sayılı ve ........2011 gün 2011/...-787 E. 2012/92 K. sayılı .... kararları da bu yöndedir.
Yukarıdaki açıklamalar altında somut olaya bakıldığında, davacıların murisi ....... sürücüsü olduğu araçla yaptığı tek taraflı trafik kazasında ölmüştür. Kaza tesbit tutanağında murisin olayda tamamen kusurlu olduğu ve ayrıca
.l üzerinde münferit çukurlar bulunduğu belirtilmiştir. Hükme esas alınan 01.....2010 tarihli bilirkişi raporunda, murisin, bozuk zeminli karayolunda gündüz vakti aracını güvenli şekilde sevk ve idare edebilmek için hızını iyi ayarlaması, bozuk satıhlı kesimde daha düşük hızla sürmesi, aracını kendi gidişine ayrılmış şeritten çıkartmadan sürmesi gerekirken ... hızla aracını sürdüğü çukurlara geldiğinde yavaşlamak yerine hem direksiyonu sola kırıp hem de etkili fren yaptığı aracın karayolu dışına çıkmasını, şevden aşağı düşerek takla atmasına, emniyet kemeri takılı olmadığından araçtan düşerek ölümüne sebebiyet verdiği kazada %70 oranında asli dava dışı ...'nün olay yerinde uyarıcı işaretleme yapmaması karayolunda çukurlar oluşan kesimleri tehlikeye açık olarak bırakması nedeniyle %... oranında tali kusurlu olduğu belirtilmiştir.
Mahkemece, davacıların murislerinin kusurlarına isabet eden destek tazminatını ... şirketi olan davalı sigortacıdan talep edemeyecekleri, dava dışı idarenin hizmet kusurunun bulunması nedeniyle dava dışı ...'nün %... kusur oranına isabet eden destek tazminatının ise ancak dava dışı idareden talep edilebileceğinden bahisle davanın reddine karar verilmiştir. Davacılar vekili, dava dilekçesinde tazminatın davalıdan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Bu durumda mahkemece, davalı ... şirketinin %100 kusur oranına göre poliçe limitini geçmemek kaydı ile sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın reddine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ:Yukarıda ... nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, ... nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine ....01.2013 üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.
.
Uyuşmazlık, 2918 sayılı ....dan doğan, kusursuz (tehlike) sorumluluğu nedeniyle sürücünün vefatı halinde desteğinden yoksun kalanların tazminat taleplerinde, ölen desteğin müterafik kusurunun tazminattan indirim sebebi teşkil edip etmeyeceği, desteğin kusurunun ve dava dışı idarenin hizmet kusurunun işleten ve araç ...'ini düzenleyen sigorta şirketini ne şekilde etkileyeceğine ilişkindir.
Konu ile ilgili yasal düzenlemeler gözden geçirildiğinde;
6098 sayılı TBK.nun 51/... maddesinde "Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını gözönüne alarak belirleyeceği",
TBK. 52/... maddesinde "zarar görenin zararı doğuran fiile razı olması veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olması veya tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırması halinde hakim tazminatı indirebileceği veya tamanen kaldırabileceği",
TBK 53/... maddesinde "ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpların" ölüm halinde uğranılan zararlardan bulunduğu,
2918 sayılı ... 85/... maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşübbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı",
2918 sayılı ... 85/son maddesinde " işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu", olduğu,
2918 sayılı ... 86/... maddesinde " sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin, kazanın oluşumunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse hakimin durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebileceği",
.
2918 sayılı ... 91/... maddesinde "İşletenlerin, bu Kanununun 85. maddesinin ... fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu" bulunduğu,
.....Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.... maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı ... ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Destekten yoksunluk tazminatı, ölüm nedeniyle ortaya çıkan, miras hukukundan bağımsız, yansıma yolu ile uğranılan maddi zararın tazmini amacını güden bir taleptir.(.... S:46 vd)
Kusursuz sorumlulukta tazminat belirlenirken aksi öngörülmemişse (TBK 49 vd) kusura dayanan sorumluluk hükümlerinin uygulanacağı doktrinde ve yargısal içtihatlarda benimsenmektedir. Tazminatta indirime sebep olan TKB 51, 52 madde hükümleri, kusursuz sorumluluk hallerinde takdir edilecek tazminatlarda da indirim sebebi teşkil edecektir (..... S:131, ...... S:..., 728, ....Sorumluluğundan maddi tazminatın belirlenmesi S:77).
Sorumluluğun tehlike esasına dayanmasında da müterafık kusurun indirime engel teşkil etmeyeceği, zarar görenin müterafik kusurunun dikkate alınacağı 2918 sayılı Yasanın 86/... maddesinde de açıkça vurgulanmıştır.
TBK 52. maddesinde öngörülen müterafik kusur, zarar görenin zararın doğmasına veya artmasına yaptığı katkı olup mağdur, zarar veren şahsın hal ve mevkini ağırlaştırdığı için hakim tazminatı indirmekte veya kaldırmaktadır.
Nitekim, ...... de sigorta şirketinin, ölen desteğin kazanın oluşumundaki kusur oranında ödemesi gereken tazminat tutarında indirimi uygulamıştır.
Bu noktada destekten yoksunluk tazminatının bağımsız hak niteliğinin, müterafik kusur uygulamasına etkisinin ne olduğu önem kazanmaktadır.
..
Destekten yoksun kalma tazminatının, destekten intikal eden bir hak olmaması, destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin bir davada müterafik kusur nedeniyle tazminatın indirilmesi veya kaldırlmasına engel değildir. Bu açıdan bağımsızlık bulunmamaktadır. Bizzat ölenin tazminat talep etmiş olması halinde ortaya çıkacak hukuki sonuçtan daha farklı bir durum yaratılamaz. Desteğin fiil ve davranışları TBK 51, 52 maddesi gereğince destek görenlerin tazminat talepleri bakımından gözönünde tutulur (Gökyayla S.46).
Destekten yoksun kalma tazminatında müterafik kusurun dikkate alınmasında şu ölçütten hareket edilmelidir. Zarar gören, destek kendisi tazminat talep etme imkanına sahip olsaydı kusuru sebebiyle tazminatta indirim yapılacak idi ise, destek görenler lehine takdir edilecek tazminatta da indirim yapılmalıdır. Nasıl ki, desteğin ölümü sebebiyle meydana gelen zararın yansıma yolu ile destek görenleri etkilediği kabul ediliyorsa, desteğin tazminattan indirime sebep olacak davranışlarının da aynı şekilde destek görenlere yansıtılması kabul edilmelidir (... S 252).
Diğer taraftan, zarar görenin kusurlu davranışı ile zararın ortaya çıkmasına veya artmasına sebebiyet vermesi halinde tazminat miktarının indirimine sebep olmasının temelinde dürüstlük kuralı bulunmaktadır. Bir kimsenin hem uğradığı zarara veya uğradığı zararın artmasına sebep olması, hem de bunun tamamını bir başkasından istemesi hukuki açıdan doğru değildir. Kişinin kendi kusurunun sonuçları başkasının sırtına yüklenemez(....87). Aksinin düşünülmesi, dürüstlükle bağdaşmayacağı gibi çelişkili davranış yasağına da girmektedir.
...... Hukukunda .... 846 hükmü gereği, tehlike sorumluluğundan doğan bir haksız fiil sonucu yaralanan veya ölenin desteğinden yoksun kalan ....kişilerin, tehlike sorumluluğu esaslarına göre sorumlu olan kişiye karşı yöneltikleri tazminat taleplerinde yaralanan veya ölenin birlikte kusuru dikkate alınmaktadır.
İsviçre Hukukunda desteğin kusurunun, destek görenlerin tazminat alacaklarını olumsuz yönde etkileyebileceğine ilişkin bir hüküm bulunmamakla birlikte, doktrinde tazminat miktarının belirlenmesinde mağdur-desteğin müterafik kusurunun mutlaka dikkate alınacağı kabul edilmektedir (....).
.
....Mahkemesi de, sigorta şirketinin mevcudiyeti halinde ölen desteğin kusurunun davacı tarafın tazminat miktarında evleviyetle dikkate alınacağını vurgulayarak sigorta yoluyla korumanın söz konusu olduğu hallerde sigorta şirketini genel hukuk normları üzerinde sorumlu tutmanın söz konusu olamayacağını, davalı ... şirketinin ölen desteğin müterafik kusuru oranında tazminat talebinden indirim isteyebileceğine hükmetmiştir (BGE 113 ... 328,....Hukuki Mütalaa).
Desteğin ölümü nedeniyle meydana gelen zararın yansıma yolu ile destek görenleri de etkilediği nasıl kabul ediliyorsa desteğin tazminattan indirime sebep olacak davranışların da aynı şekilde destek görenlere yansıyacağı (.........) Türk Hukuk Doktrininde genelde kabul görmektedir.
Konunun ... yönünden incelenmesinde de, 2918 Sayılı ... 85/..., 91/... ve ... Genel Şartlarının A.... maddesi hükümlerinden de anlaşıldığı üzere sigortacının (...) sorumluluğuna gidilebilmesi için;
A-Bir sigorta sözleşmesi bulunması,
B-Bir zararın gerçekleşmesi,
C-İşletenin 2918 Sayılı ... 85/... maddesine göre sorumlu olması gerekmektedir.
Zorunlu trafik sigortasında sigortacının sigorta sözleşmesinin gereği olarak zarar görene karşı sorumluluğundan söz edebilmek için işleten, motorlu aracın işletilmesinden ....85/... maddesine göre (tehlike sorumluluğu) sorumlu olmalıdır. İşletenin sorumluluğunun bulunmadığı durumda sigortacının sorumluluğu da söz konusu değildir (............ baskı Sayfa 134).
Sorumluluk sigortası türlerinden biri olan .... Araçlar ....de sigorta ettiren durumunda olan işleten ve onun gibilerin, motorlu araçların neden oldukları zararlardan dolayı kendilerine düşen hukuki sorumluluğu sigortacı belirli limite kadar karşılamakla yükümlü olup, sigortacının sorumluluğu işletenin hukuki sorumluluğu ile eş değerdir. Sigortacı ondan fazlasından sorumlu değildir. Zira bir meblağ sigortası olmayan sorumluluk sigortası sadece olaydan zarar görenlerin gerçek zararlarını giderme ve zarardan sorumlu olan işleten ve onun gibilerin mal varlığındaki bu tazminat ödemesi nedeniyle oluşacak eksilmeyi
.
önleme amacına yönelik bir pasif sigorta türüdür. Oluşan bir trafik kazası sonucu ölen işleten- sürücünün desteğinden yoksun kalan hak sahiplerinin sorumluluk sigortacısına karşı yöneltebilecekleri yansıma yolu ile oluşan zarar işletene karşı ileri sürülebilecek tutardan fazla ve ayrı olması mümkün değildir.
İşletenin trafik kazası sonucu ölümü durumunda kusurlu olsa dahi kendisinin desteğinden yoksun kalanlara tazminat yükümlülüğü doğmayacaktır (..., Uygulamalı Zarar Sigortaları Hukuku ....baskı sayfa 941).
Sorumluluk sigortalarında destekten yoksun kalanın sigortacıya karşı doğrudan doğruya bir talep hakkı bulunmamaktadır. Zira bu tür sigortalarda sigorta ettiren kendi mamelekinde vukua gelecek muhtemel bir azalmayı teminat altına almaktadır. Burada riziko, sigorta ettirenin mamelekinde vukua gelecek eksilme ihtimalidir. Zarar gören lehine şart koşulan kimse durumunda olmadığından ....şahsın sigortacıya karşı bir talep hakkı yoktur (....... Kazaları sayfa 65).
Destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinde ölenin davranışının müterafik kusur teşkil edip etmeyeceği, destekten yoksun kalanlara desteğin kusurunun yansıyıp yansımayacağı hususunda ... uygulamasına gelince;
... .... Hukuk Dairesi, desteğin kusuru oranında tazminattan indirim yapılması gerektiği görüşünü sürdürmektedir (... HD 2010/110825 E 2012/665 K sayı ........2012 günlü karar).
... ....Hukuk Dairesi 2007 yılına kadar bir kısım kararlarında ölüm ile sonuçlanan trafik kazalarında destekten yoksun kalma tazminatı nedeni ile ...'e başvurulması halinde tazminat miktarı tesbit edilirken zarar görenin müterafik kusuru oranında indirim yapılması gerektiği içtihat edilmişken bu tarihten sonraki bir kısım kararlarda davacıların ....kişi olmaları nedeniyle miras hukukundan bağımsız olan destekten yoksun kalma tazminatı istemlerinde desteğin kusurunun tazminattan indirim neden olmaması ilkesi benimsenmiş, daha sonra 2008 ve 2009 yılında verilen kararlarda yine destekten yoksun kalma tazminatlarında mülga BK 44/... maddesinin uygulanması gereğine değinilmiş, Dairenin bu yöndeki uygulaması iş bölümü nedeni ile bu nitelikteki davalarda görevinin sona erdiği 2009 yılına kadar devam etmiştir.
... ....Hukuk Dairesi de ....nin taraf olduğu destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin davalarda iş bölümü nedeniyle görevlendirildiği 2008 yılından itibaren ... .....nun ........2011 gün ve 2011/...-142 Esas 411 Karar sayı ve ........2012 gün 2011/...-787 Esas 2012/92 Karar sayılı kararlarlarına kadar destekten yoksun kalma tazminatlarında mülga BK 44/... maddesi hükümlerini uygulayarak ... ... Hukuk Dairesinin bu yöndeki son uygulamasını sürdürmüş, daha sonra .... kararları doğrultusunda desteğin kusurunun tazminattan indirim nedeni olamayacağı yönünde kararlar vermiş olup Dairece halen uygulama bu yönde devam ettirilmektedir.
Hukuk Genel Kurulunun yukarıda tarih ve sayıları belirtilen kararlarında ve daha sonraki bir kısım kararlarında trafik kazasında tam veya kısmı kusurlu sürücünün desteğinden yoksun kalanların ....den müterafik kusur indirimi yapılmaksızın destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilecekleri yönündedir.
Somut uyuşmazlığa dönüldüğünde;
Davalıya ... poliçesi ile sigortalı araç sürücüsü ve davacıların desteği .......'un maruz kaldığı trafik kazası sonucu ölümü üzerine desteğinden yoksun kaldıklarını iddia eden davacılar tarafından araç ...'ini düzenleyen davalı aleyhine destekten yoksun kalma tazminatı davası açılmış,
Davalı davanın reddini savunmuş,
Yargılama sonucunda mahkemece "desteğin olayda %70 kusurlu olduğu, davacıların desteğin kusurundan yararlanamayacakları, olayda %... kusurlu bulunan ...'nden de idarenin hizmet kusuru nedeniyle müteselsil sorumluluk hükümlerine göre tazminat talep edilemeyeceği" gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş,
Kararın davacılar vekilince temyizi üzerine dairece "desteğin kusurunun davacılara yansıtılamayacağı, müteselsil borçluluk hükümlerine göre davalı ...'nin %100 kusura göre tüm zarardan sorumlu bulunduğu" gerekçesi ile karar bozulmuştur.
Sayın çoğunluğun bozma gerekçesine katılamıyorum.
Tehlike sorumluluğunda tazminatın tayini kusur sorumluluğundaki kuralllara bağlı bulunduğundan TBK 52/... maddesinde öngörülen desteğin müterafik kusuru tazminatın tayininde dikkate alınmalıdır.
.
Destekten yoksun kalma tazminatının miras hukukundan ayrı, bağımsız bir hak olması, desteğin müterafik kusurunun ileri sürülmesine engel değildir. Desteğin kendisinin talep etmesi halinde nasıl müterafik kusur tazminattan indirimi gerektiriyorsa, yansıma yoluyla zarara uğrayan davacılar yönünden de aynı şekilde desteğin kusurunun kendilerine yansıması, bu nedenle sigorta şirketine karşı ileri sürülen tazminattan müterafik kusur nedeniyle indirim yapılmasını gerektirir.
Olayda destek %70 oranında kusurlu bulunduğundan, işletene izafe edilmesi gereken işletme kusurunun varlığıda iddia ve ispat edilmediğinden, davalı ... işletenin sorumluluğunu üstlendiğinden, desteğin kusuru kendilerine yansıyan davacıların tazminat istemleri TBK 52/... maddesi gereğince tamamen kaldırılmalıdır.
Aksi düşüncenin kabulü hukuk düzeni içinde kendi ölümünden sorumlu olmayan desteğin, destek olduğu kişilere karşı sorumluluğunun devam ettirilmesi anlamına gelmektedirki bu durumda destek görenlerin ölenin mirasçılarına karşı bu talep hakını yöneltmelerine imkan vermek gibi kabul edilemez bir durum ortaya çıkmaktadır. (.......)
Davalıya ...'li araç nedeniyle sorumluluğu doğmayan davalıya dava dışı ...'nün hizmet kusuru nedeniyle sorumluluk yüklenmesinde illiyet bağı kesilmiştir.
Bu nedenle davalı ... yönünden 6098 Sayılı TBK 61,62,141 ve 142.maddelerinde öngörülen müteselsil borçluluk hükümlerinin uygulanması da mümkün değildir.
Diğer taraftan amacı, kaynakları ve giderleri 5684 sayılı Sigortacılık Kanununda belirlenen, bu yasa kapsamında faaliyet gösteren bir özel hukuk tüzel kişisi olan davalı ... şirketini ... gibi görmek, kamu kurumu niteliği tanımak da sigorta hukuku ilkelerine aykırıdır.
Mahkemece davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmesi gerekirken bozulmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.
.