MAHKEMESİ:Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.
Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesi, davalının tacir olup, davanın ticari dava olduğu, TTK.4 ve 5.maddelerine göre davalı tarafından işbölümü itirazının ilk itiraz olarak ileri sürüldüğünden işbölümü itirazının kabulü ile davanın asliye ticaret mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, davanın niteliği itibariyle mutlak ticari dava olmadığı gibi bu tür davaların mutlaka ticaret mahkemesinde bakılması gerektiğine ilişkin bir yasal düzenlemede bulunmadığı, mutlak ticari dava olmayan davalara iş bölümü itirazı olmaması halinde hem Asliye Hukuk Mahkemeleri hemde bu mahkemelerin şubesi niteliğinde olan Ticaret Mahkemelerince davanın yürütülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.
Müstakil ticaret mahkemesi bulunan yerlerdeki Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişki (görev değil) işbölümüne ilişkindir. İş bölümü itirazı yalnız ilk itiraz olarak ileri sürülebilir. İlk itiraz olarak ileri sürülmeyen işbölümü itirazının mahkemece kabul edilmemesi gerekir. İşbölümü itirazının uygun bulunması halinde mahkemece dava dosyasının ilgili mahkemeye gönderilmesine
../...
-2-
2012/6251
2012/11635
karar verilir. Gönderme kararı nihai bir karardır. Mahkeme bu karar ile davadan elini çeker. Gönderme kararı ile dava sona ermeyeceğinden temyizi kabil kararlardan değildir. Gönderme kararı usulüne uygun şekilde verilmesi halinde (ilk itiraz olarak ileri sürülmesi ve mahkemece uygun görülmesi) gönderilen mahkemeyi bağlar ve gönderilen mahkeme bu davaya bakmak zorundadır. Ancak, gönderilen mahkemenin davaya bakma zorunluluğu iş bölümü itirazının ilk mahkemede süresinde yapılması hali ile sınırlıdır.
Dava tarihinde yürürlükte olan TTK’ nun 5/1. maddesinde, "Aksine hüküm olmadıkça dava olunan şeyin değerine göre Asliye Hukuk veya Sulh Hukuk Mahkemesinin ticari davalara dahi bakmakla vazifeli olduğu, 5/3 maddesinde, “Bir davanın ticari veya hukuki mahiyeti itibariyle iş sahasına girip girmediğinin yalnızca iptidai itiraz şeklinde taraflarca dermeyan olunabileceği,” 5/son maddesinde ise, "vazifesizlik sebebiyle dava dilekçesinin reddi halinde yapılacak muamelelere ve bunların tabi oldukları müddetlere dair usul hükümleri iş sahasına ait iptidai itirazın kabulü halinde de tatbik olunur" hükümlerine yer verilmiştir.
Somut olayda; kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemi bulunduğuna göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, 1163 sayılı Kooperatifler Yasası’ndan kaynaklanmaktadır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 99. maddesinin 1. fıkrasında «Bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılır» hükmüne yer verilmiştir. Ancak, dava mutlak ticari dava sayılmadığına göre, davalının cevap süresi içerisinde işbölümü itirazında bulunması halinde mahkeme tarafınan gönderme kararı verilebilecektir. Davalı cevap dilekçesinde işbölümü itirazında bulunmuşsa da, cevap süresi geçtikten sonra itiraz edildiğinden gönderme kararı verilen mahkeme bu karar ile bağlı olmayacaktır.
O halde, mutlak ticari dava niteliğinde bulunmayan uyuşmazlığın Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HMK.’nun 21. ve 22.maddeleri (1086 s.HUMK 25.ve 26.maddeleri) gereğince Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 31.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.