MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
...-...
Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ve davalı ...... .....A.Ş vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Davacı vekili müvekkiline ait aracın, park halinde bulunduğu sırada davalılardan ....’nin maliki, ...’ın sevk ve idaresindeki aracın çarpması sonucu hasarlandığını belirterek, değer kaybı tazminatı ....950,00 TL, tespit gideri 370,00 TL ve ikame araç bedeli olarak da ....500,00 TL olmak üzere toplam ....820,00 TL’nin tahsili için yaptıkları ... takibine vaki itirazın iptaliyle takibin devamına ve ... inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili, yetki ve husumet itirazında bulunup kusur oranının ve tazminat miktarının gerçek dışı olduğunu, tespit giderinin yargılama giderlerinden sayıldığını ve alacağın likit olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... ...... davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre davanın kısmen kabulü ile ... .... ... Müdürlüğü’nün 2010/ 2672 sayılı ... takip dosyasında borçlu davalı ...’nin ....850,00 TL asıl alacağa yönelik itirazının iptaline, takibin ....850,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, alacak likit olmadığından inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı ....İlaç ve .... Sanayi A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
.... Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, kararın hüküm fıkrasında ... Müdürlüğü dosyasının numarasının 2010/26072 yerine 2010/2672 olarak yazılması maddi hatadan kaynaklanmış olup mahkemesince yerinde her zaman düzeltilmesinin mümkün olmasına, haksız fiilin ...’da meydana gelmiş olması sebebiyle ... dairesinin yetkili bulunmasına göre davacı vekili ile davalı şirket vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
.... Dava trafik kazasından kaynaklanan ve itirazın iptali şeklinde açılan maddi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece tarafların her talebi hakkında olumlu yada olumsuz bir karar verilmesi gerekir. Somut olayda davacı vekili davalı tarafın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucunda müvekkiline ait araçta ....950,00 TL değer kaybı ve ....500,00 TL ikame araç bedeli ( araç mahrumiyeti zararı) olduğunu ileri sürerek 370,00 TL tesbit gideri dahil olmak üzere toplam ....820,00 TL asıl alacağın ferileriyle birlikte tahsili için ... .... ... Müdürlüğü’nün 2010/ 26072 sayılı dosyasında borçlular ...... .....a Sanayi Anonim Şirketi ile ... aleyhinde 01.....2010 tarihinde ... takibine geçmiş, davalıların itirazı üzerine süresinde iş bu itirazın iptali davası açılmıştır.
Davacı vekili ikame araç bedeline ilişkin 05.....2010 tarihli ....500,00 TL meblağlı fatura ibraz etmiştir. Mahkemece ikame araç bedeli ( araç mahrumiyeti zararı) inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın sadece davacı aracında meydana gelen değer kaybı yönünden hüküm kurulmuştur. Eksik incelemeyle hüküm kurulamaz.
Bu durumda mahkemece davacı tarafın ikame araç bedeline ilişkin talebi ve delilleri de değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu talep yönünden karar verilmemesi doğru görülmemiştir.
.... Davacı vekili, ... takibine itiraz üzerine davalılar ...... .....anayi Anonim Şirketi ile ... aleyhine itirazın iptali davası açmıştır. Mahkemece aleyhinde dava açılan her davalı hakkında hüküm kurulması gerekirken yazılı olduğu biçimde sadece davalılardan ...... Farma İlaç ve Kimya Sanayi Anonim
şirketi hakkında hüküm kurulması diğer davalı ... hakkında olumlu yada olumsuz hiç karar verilmemesi de isabetli görülmemiştir.
.... 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre, trafik kaydı işleteni kesin olarak gösteren bir karine değilse de onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin .... kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın .... maddesinde ” İşleten: araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görünen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde ise “ bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde ( kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla ) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarakta, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse ...’ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.
Somut olayda davalı ...... Farma İlaç ve Kimya Sanayi Anonim Şirketi vekili kazaya karışan aracın trafikte müvekkili adına kayıtlı ise de 01.....2006 tarihli sözleşme ile müvekkili tarafından dava dışı ...... İlaç Pazarlama
Anonim Şirketi’ne uzun süreli kiraya verildiğini müvekkilinin işleten sıfatı kalmadığını ileri sürmüş ve aracın dava dışı şirkete kiralanması ile ilgili protokol başlıklı 01.....2006 tarihli belgeyi ve ekinde aracın aylık kira bedeline ilişkin kiracı firma tarafından düzenlenen faturaları ibraz etmiştir. Bu sözleşmeye göre kazaya karışan araç dava dışı ...... İlaç Pazarlama Anonim Şirketi tarafından 01.....2006 tarihinden itibaren ... yıllığına kiralanmış olup, davaya konu kaza ....09.2010 tarihinde meydana geldiğinden kaza tarihini kapsamaktadır. Bu sözleşmenin geçerli olduğunun kabulü halinde işleten sıfatının dava dışı kiracıya geçtiğinin de kabulü gerekir.
Bu durumda mahkemece yukarıda açıklanan yasal düzenlemelerde göz önünde bulundurularak taraflar arasında tanzim edilen kira sözleşmesinin uzun süreli ve .... kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olup olmadığı, aracın teslim edilip edilmediği, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma olup olmadığı, kira sözleşmesinin ve kira bedelinin maliye ve vergi dairelerine bildirilip bildirilmediği, gerektiğinde işleten ve kiracının ticari defter ve kayıtları üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin, fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği, davalı şirketin işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususları tartışılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken davalı şirketin bu savunması üzerinde durulup değerlendirme yapılmaksızın eksik incelemeyle karar verilmesi doğru değildir.
SONUÇ : Yukarıda (...) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekili ile davalı şirket vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (...) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin, (...) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekili ile davalı ...... Farma İlaç ve Kimya Sanayi Anonim Şirketi vekilinin, (...) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ...... Farma İlaç ve Kimya Sanayi Anonim Şirketi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacı ve davalı ...... Farma İlaç ve Kimya Sanayi Anonim Şirketi'ne geri verilmesine ........2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy