MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasında Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
- K A R A R -
Dava,vekaletname ile satılan otobüs nedeniyle, davalıdan ödenmeyen bir miktar alacağın (69.000,00-TL'nin) tahsili istemine ilişkindir.
Asliye Ticaret Mahkemesi'nce, iş bölümü itirazıda kabul edilerek ve uyuşmazlığın B.K'nun düzenlenen satış sözleşmesine ilişkin olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
Asliye Hukuk Mahkemesi ise, davada ticari işletme olan halk otobüsü satışının geçerli olup olmadığının tespitide tartışılacağı gerekçesiyle, Asliye Ticaret Mahkemesine iadesi (görevsizlik) yönünde hüküm kurmuştur.
Müstakil ticaret mahkemesi bulunan yerlerdeki Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişki (görev değil) işbölümüne ilişkindir. İş bölümü itirazı yalnız ilk itiraz olarak ileri sürülebilir. (T.T.Y. 5. md., HUMK. 187), İlk itiraz olarak ileri sürülmeyen işbölümü itirazının mahkemece kabul edilmemesi gerekir. İşbölümü itirazının uygun bulunması halinde mahkemece dava dosyasının ilgili mahkemeye gönderilmesine karar verilir. Gönderme kararı nihai bir karardır. Mahkeme bu karar ile davadan elini çeker. Gönderme kararı ile dava sona ermeyeceğinden temyizi kabil kararlardan değildir. Gönderme kararı usulüne uygun şekilde verilmesi halinde (ilk itiraz olarak ileri sürülmesi ve mahkemece uygun görülmesi) gönderilen mahkemeyi bağlar ve gönderilen mahkeme bu davaya bakmak zorundadır. Ancak, gönderilen mahkemenin davaya bakma zorunluluğu iş bölümü itirazının ilk mahkemede süresinde yapılması hali ile sınırlıdır.
TTK’nun 5/1. maddesinde, "Aksine hüküm olmadıkça dava olunan şeyin değerine göre Asliye Hukuk veya Sulh Hukuk Mahkemesinin ticari davalara dahi bakmakla vazifeli olduğu, 5/3 maddesinde, “Bir davanın ticari veya hukuki mahiyeti itibariyle iş sahasına girip girmediğinin yalnızca iptidai itiraz şeklinde taraflarca dermeyan olunabileceği,” 5/son maddesinde ise, "vazifesizlik sebebiyle dava dilekçesinin reddi halinde yapılacak muamelelere ve bunların tabi oldukları müddetlere dair usul hükümleri iş sahasına ait iptidai itirazın kabulü halinde de tatbik olunur" hükümlerine yer verilmiştir.
Yine TTK’nun 5. maddesinde, ikinci fıkrada yazılı hallerde, münhasıran iki tarafın arzularına tabi olmayan işler hariç olmak üzere, bir davanın ticari veya hukuki mahiyet itibariyle mahkemenin iş sahasına girip girmediği yalnız iptidai itiraz şeklinde taraflarca dermeyan olabileceği hüküm altına alınmıştır. Münhasıran iki tarafın arzusuna tabi olmayan işlerle ilgili davalara mutlaka kanunda gösterilen mahkemelerde bakılır ve bu davalara ilişkin işbölümü itirazı ilk itiraz değildir. Bu davalar, tarafların sulh olamayacakları ve üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri davalardır..İflas davaları ticaret mahkemesi bakımından, münhasıran iki tarafın arzusuna tabi olmayan davalardandır. Bu davalara ilişkin işbölümü itirazının ilk itiraz olarak ileri sürülmesi şart değildir. Taraflar yargılama bitinceye kadar işbölümü itirazında bulunabilirler. Mahkeme de davanın her aşamasında kendiliğinden ve dava dosyasının işbölümüne sahip mahkemeye gönderilmesine karar verir. (Baki Kuru HUMK 6. baskı, Cilt I, sh. 715)
Buna göre mahkemece sadece münhasıran iki tarafın arzularına tabi olmayan işlerde yani tarafların sulh olamayacakları ve üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri davalarda işbölümü itirazının ilk itiraz olarak ileri sürülmesi şart değildir. Bu davalar dışındaki ikinci fıkrada yazılı hallerde bir davanın ticari veya hukuki mahiyet itibariyle mahkemenin iş sahasına girip girmediği yalnız iptidai itiraz olarak ileri sürülebilir.
Somut olayda,davacı vekili, müvekkilinin davalı ...'ya verdiği vekaletname ile satılan otobüs satış bedelinin bir kısmının ödenmemesi suretiyle uğradığı zararın tahsilini talep etmekte olup,davanın İleri sürülüş ve dayanılan hukuki nedenlere göre ihtilaf ticari ilişkisinden değil, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 502. (818 Sayılı B.K. md. 386) ve devamı maddelerinde düzenlenen vekalet
sözleşmesinden kaynaklandığından uyuşmazlığın, genel hükümler çerçevesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmekte isede, dava dilekçesinin 23.03.2012 gününde tebliği üzerine, davacı vekilinin 04.04.2012 tarihinde 10 günlük yasal süre geçtikten sonra iş bölümü itirazında bulunduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda; Dava tarihi itibariyle, Asliye Hukuk ve Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev değil, iş bölümü ilişkisi olup,davalının süresinde iş bölümü itirazında bulunduğu kabul edilebilir değildir. İşbölümü itirazının süresinde yapılmamasına rağmen mahkemece davanın ticari dava olmadığı nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesine gönderme kararı verilmiştir. Her iki mahkemece verilen kararların gönderme kararı niteliğinde olduğu, işbölümü itirazının süresi içerisinde yapılmamasına rağmen Asliye Hukuk Mahkemesince gönderme kararı verilmesinin kanunun amir hükümlerine aykırı olduğu, iki mahkemenin de davaya bakmaktan el çektikleri, bu durumun işin görülmesini sürüncemede bıraktığı anlaşılmakla uyuşmazlığın, davanın ilk açıldığı Ankara 2.Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle;6100 Sayılı HMK.'nin 21. ve 22. maddeleri (1086 Sayılı HUMK.’nin 25. ve 26. maddeleri) gereğince YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 26.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy