MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen hükmün süresi içinde davalı Aktel Yapı San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Davacı vekili, davalı ... sorumluğunda bulunan yolda davalı müteahhit şirket tarafından yapılan çalışma nedeni ile müvekkiline kasko sigortalı araç dava dışı sürücü idaresinde seyri sırasında hasarlandığını, davalıların % 100 kusurlu olarak sebebiyet verdiği hasar nedeniyle sigortalısına ödemek durumunda kaldığı 18.740,00.-TL hasar bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsilini talep etmiştir.
Davalı Malatya 2. Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü vekili, iddia edilen çalışmanın kendileri tarafından yapılmadığını, sorumluluklarının bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı Aktel Yapı San. ve Tic. A.Ş. vekili, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlara ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davalı ... ile davalı şirket arasında sanayi bölgesindeki alt yapım işine ilişkin yapılan sözleşme uyarınca çalışma esnasında doğacak zarar ve ziyandan sorumluluğunun müteahhit davalı şirkette olduğu olay tarihinde geçici kabullerin de yapılmamış olduğu, yapılan çalışmanın davalı ... Bölge Müdürlüğü'nden bağımsız olduğu ve bu davalının sorumluluğunun bulunmadığı, bu bakımdan sözkonusu davalı yönünden davanın reddine, davalı müteahhit şirketin 6/8, davacıya kasko sigortalı araç sürücüsünün ise 2/8 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 13.789,96.-TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm davalı Aktel Yapı San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı Aktel Yapı San. ve Tic. A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Dava, TTK'nın 1301. (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472/I) maddesi uyarınca rücuan tazminat istemine ilişkindir.
Dava, davalı Malatya 2. Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü sorumluluğunda diğer davalı Aktel Yapı San. ve Tic. A.Ş. taahhüdü altında yapılan Malatya 2. OSB altyapı inşaatı sırasında yolda bulunan rögar kapağı nedeni ile davacıya kasko sigortalı aracın hasarlanması sonucu sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tazmini istemi ile altyapı inşaatı işini yüklenen şirket ve bu işi sorumluluğu altında yaptıran Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü aleyhinde açılmıştır.
Davalıların davacıya karşı sorumluluğu, yasadan kaynaklanan müteselsil sorumluluk ve aralarındaki münasebet ihtiyari dava arkadaşlığıdır. Müteselsil borçluluk niteliği itibariyle bölünebilen bir edimin birden fazla borçlusundan her birinin edimin tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu bir borçluluk türü olup borçlulardan birinin edimin tümünü ifa ederek alacaklıyı tatmin etmesi halinde, evvelce mevcut olmasa dahi ifayı gerçekleştiren borçlu ile diğer borçlular arasında bir hukuki ilişki doğacaktır. Alacaklıyı tatmin eden bir borçlu, kendisine isabet eden paydan daha fazla bir ödemede bulunduğu takdirde bu fazlalık ölçüsünde diğer borçlulara başvurabilecektir. Bu durum bir borçlunun alacaklıyı tatmin etmesi halinde diğer borçluların da alacaklı karşısında alacaklının tatmin edilmesi ölçüsünde borçtan kurtulmalarının (BK m. 145/I) doğal bir sonucudur. Buna bağlı olarak yasa koyucu da alacaklıyı tatmin eden borçlunun kendi payından fazla ödemede bulunması durumunda bu fazlalık ölçüsünde diğer borçlulara başvurabileceğini açıkça düzenlemiştir (BK m. 146/I). Bu şekilde belirlenen hak o borçlunun rücu hakkıdır. Yasa koyucu kendi payından fazla ödemede bulunan bir borçluya tanıdığı rücu hakkını kuvvetlendirmek amacıyla (BK m. 146/I) halefiyete de yer vermiştir. Açıklanan maddi hukuk hükümleri usul hukukunda dava olarak tezahür etmektedir. Müteselsil borçlular arasındaki ihtiyari dava arkadaşlığı nedeniyle hükmü temyiz etmeyenler hakkında lehe ya da aleyhe verilen kararın kesinleştiği düşünülebilirse de kesinleşme, sorumluluk davasına ilişkin olup ardından görülecek rücu davası yönünden yani borçlular arasındaki iç ilişki yönünden hüküm ifade etmez. Davalılar arasında açılabilecek rücu davası dikkate alındığında davalı Aktel Yapı San. ve Tic. A.Ş. vekilinin diğer davalı Malatya 2. Organize San. Böl. Müdürlüğü aleyhine hükmü temyizde hukuki yararı bulunduğu aşikardır.
Zira görülmekte olan sorumluluk davasındaki karar, sorumlular arasındaki rücu davası yönünden kesin hüküm oluşturmaz ise de sorumluluk davasının kararı güçlü delil oluşturmaktadır. Hakkında güçlü delil oluşan davalının rücu davası yönünden sorumluluk davası hükmünü diğer müteselsil borçlu aleyhine temyiz etmesinde hukuki yararı vardır. İhtiyari dava arkadaşlarının sonradan birbirlerine karşı açacakları rücu davasında, esas alınacak mahkeme kararı, ihtilaf henüz önünde iken doğru olarak oluşmalı ve mahkeme davalıların ne oranda sorumlu tutulup tutulmayacaklarını sorumluluk davası sırasında halletmelidir. Bu kabul tarzı rücu davasında haksız yere temyiz edenler aleyhine güçlü delil oluşturmaması yönünden doğru olduğu gibi usul ekonomisi yönünden de tarafları tatmin edecektir. Temyiz etmeyen tarafların usulü müktesep hakları da mahkemece icrai nitelikte bir hüküm kurulmayacağı, bozma sonrası kararın gerekçesinde haklarındaki karar temyiz edilmediğinden kesinleşen davalıların da sorumluluk derecesinin tespit edilmesiyle yetinileceği dikkate alındığında ihlal edilmemiş olacaktır (YHGK., 04.11.2009 tarih, 2009/16-428 Esas, 2009/483 Karar).
Yukarıdaki açıklamalar göz önüne alınarak somut olaya bakıldığında; davalı Malatya 2. Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü sorumluluğunda diğer davalı Aktel Yapı San. ve Tic. A.Ş. taahhüdü altında yapılan Malatya 2. OSB altyapı inşaatı sırasında yolda bulunan rögar kapağı nedeni ile davacıya kasko sigortalı araç hasarlanmıştır. Davacı vekili sigortalısına ödemiş olduğu hasar bedelinin rücuen tazmini için 18.740,00.-TL maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir. Yargılama sırasında alınan uzman bilirkişi raporunda davacıya sigortalı aracın sürücüsünün olayda % 25 kusurlu olduğu ve araçta 18.386,61.-TL hasar oluştuğu, kusura oranı ile 13.789,96.-TL tutarında zarar olduğu tespit edilmiştir. Mahkemece davalı ... ile davalı şirket arasında sanayi bölgesindeki alt yapım işine ilişkin yapılan sözleşme uyarınca çalışma esnasında doğacak zarar ve ziyandan sorumluluğunun müteahhit davalı şirkette olduğu olay tarihinde geçici kabullerin de yapılmamış olduğu, yapılan çalışmanın davalı ... Bölge Müdürlüğü'nden bağımsız olduğu ve bu davalının sorumluluğunun bulunmadığı, bu bakımdan sözkonusu davalı yönünden davanın reddine, davalı şirket yönünden ise davanın kabulü ile 13.789,96.-TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir. Hüküm sadece davalı Aktel Yapı San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiş olup hükmü temyiz etmeyen davacı Ergo Sigorta A.Ş. ve davalı Malatya 2. Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü yönünden hüküm kesinleşmiştir.
Ancak davalı Malatya 2. Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü sorumluluğunda diğer davalı Aktel Yapı San. ve Tic. A.Ş. taahhüdü altında yapılan Malatya 2. OSB altyapı inşaat işinde dosya kapsamından iş sahibi ile yüklenici arasındaki sözleşmelerde iş sahibine yükleniciye emir ve talimat verme, yapılan işi kontrol ve denetleme tanınmış olduğunun anlaşılması karşısında ortaya çıkacak bir zarardan iş sahibinin ve yüklenicinin 3. kişiye karşı birlikte sorumluluğu sözkonusu olup aralarındaki sözleşme ilişkisinin davacıyı etkilemeyeceği dikkate alınmaksızın davalı Malatya 2. Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.
Bununla birlikte davacı Ergo Sigorta A.Ş. tarafından hüküm temyiz edilmemiş olması nedeni ile davalı Malatya 2. Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü lehine usulü müktesep hak oluşmuştur. Davacı tarafın temyizi bulunmadığından davalı Aktel Yapı San. ve Tic. A.Ş. vekilinin temyizi üzerine davalı Malatya 2. Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü'nün de belirlenen hasar miktarından sorumluluğu cihetine gidilemez. Zaten bunun icra kabiliyeti de bulunmamaktadır. Ancak davalı Aktel Yapı San. ve Tic. A.Ş., davalı Malatya 2. Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü ile müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması gereken 13.789,96.-TL maddi tazminattan tek başına sorumlu tutulacağından, davalı Malatya 2. Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü'nden aralarındaki iç ilişkiye göre bunu rücu edebilir. Açıklanan gerekçelerle rücu davası ile borçluları arasındaki iç ilişki ve usul ekonomisi dikkate alındığında kararın diğer davalının sorumluluğu yönündeki temyizinde davalı Aktel Yapı San. ve Tic. A.Ş.'nin hukuki yararının bulunduğunun kabulü zorunlu olduğu gibi hakkındaki karar kesinleşen davalı Malatya 2. Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü'nün belirlenen maddi tazminattan sorumluluğuna ilişkin değerlendirme yapılarak davalı Aktel Yapı San. ve Tic. A.Ş. ile davalı Malatya 2. Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü arasındaki iç ilişkide geçerli olmak üzere; davalı Malatya 2. Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü'nün hüküm fıkrasının 1. bendinde yazılı 13.789,96.- TL maddi tazminattan sorumlu olduğu hususunun tespitiyle yetinilmesi, bu şekilde icrai nitelikte bir hüküm kurulmayarak davacıya karşı Malatya 2. Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü yönünden usulü kazanılmış hakkında ihlal edilmemesi gerektiğinden hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı Aktel Yapı San. ve Tic. A.Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı Aktel Yapı San. ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı Aktel Yapı San. ve Tic. AŞ'ye geri verilmesine 28.11.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.