MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
(İş Mahkemesi Sıfatıyla)
Taraflar arasındaki davada... 19. İş Mahkemesi ve... 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R-
Dava, yetim aylığı almakta iken muvazaalı boşanma gerekçesiyle davacının hak sahipliğini sonlandıran davalı kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
... 19. İş Mahkemesi, uyuşmazlığın ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün işleminden kaynaklandığı ve davacının şahsi sicil dosyasının ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nde bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur.
... 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi ise, yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı süresi içerisinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkemenin yetkili hale geleceği, davalının yasal süresi içerisinde yetki itirazınında bulunmadığı ve davanın açıldığı mahkemenin yetkili hale geldiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir.
5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 5. maddesinde iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemeleri belirlenmiştir. Buna göre, “iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı iş yeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.”
5510 sayılı Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklarda anılan yasada hüküm bulunmaması nedeni ile yetkili mahkemenin Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa ilişkin genel hükümlere göre belirlenmesi gerekir. Bu çerçevede, davanın, kural olarak Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 9 ve 17. maddeleri gereğince davalı ... Sigortalar Kurumu Başkanlığının bulunduğu ... veya işlemlerin yapıldığı şubenin bulunduğu yerde açılması gerekir. 01/10/2011 yürürlük tarihli 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 5 ve devamı maddelerinde yetki konusunda benzer düzenlemeler getirilmiş olup 14. maddesinin (1). paragrafında “bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.” hükmü düzenlenmiştir.
Öte yandan, iş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de re'sen yetkisizlik kararı verebilir.
Somut uyuşmazlıkta, davacının yetim aylığının kesilmesine ilişkin işlemlerinin SGK ... İl Müdürlüğü'nde yapıldığı, davacının SGK...İl Müdürlüğü'ne ve...SGK Sigortalı Emeklilik Daire Başkanlığı'na başvurusu üzerine yetim aylığının muvazaalı boşanma sebebiyle kesildiğini öğrendiği, ancak boşanmanın muvazaalı olmadığını iddia ederek söz konusu kurum işleminin iptalini talep ettiği anlaşılmaktadır. Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde; eldeki davada yetkili mahkeme davalı kurumun şubesinin bulunduğu yer mahkemesidir. Bu durumda, uyuşmazlığın... 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinde görülüp çözümlenmesi gerekir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HMK’nın 21.ve 22. maddeleri gereğince ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 13.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy