MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki tazminat davasının yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün, süresi içinde davacı, davalı ... ve davalı İsviçre (Ergo) Sigorta AŞ vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Hükmüne uyulan 11. Hukuk Dairesi'nin 17.09.2015 gün ve ... E-2015/9395 K sayılı ilamında; “...davalı ... şirketleri yönünden poliçe limitleri ve sorumluluk miktarları açıkça belli edilmeden infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm tesis edilmiş olup, davalı ... şirketlerinin hukuki durumu ayrı ayrı değerlendirilerek sorumluluk miktarları belli edilerek infazı kabil bir karar verilmesi, yine davacı vekilince davalı ... şirketlerinden manevi tazminat isteminde bulunulmadığı halde mahkemece bulunulmuşçasına bu kalem istem yönünden ret kararı verilmesi, davalı ... şirketleri yönünden kazaya karışan araçların ticari olması da nazara alınarak istem gibi reeskont faizine karar verilmemesi, ZMSS Genel Şartları`nın 12/4'üncü maddesi uyarınca, hükmolunan tazminat sigorta bedelini geçerse, sigortacı yargılama giderleri ile avukatlık ücretini sigorta bedelinin tazminata oranı dahilinde ödemekle yükümlü olduğu gözetilerek karar verilmesi..”gereğine değinilmiş ve karar davacı ve davalı ...-Allianz Sigorta A.Ş yararına bozulmuştur.
Mahkemece bozma ilamına uyulmak suretiyle, davacının asıl dava dosyası ve birleşen Ünye 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasında davalı ... aleyhine açtığı maddi ve manevi tazminat davalarının ayrı ayrı reddine, davacının asıl dava dosyası ve birleşen ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ve yine birleşen Ünye 2 Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyası ile davalı ... dışındaki diğer tüm davalılar aleyhine açtığı maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 164.888,40 TL maddi tazminatın davalı gerçek kişilerden haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, davalı ... şirketlerinden dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsiline, davalı ... şirtketlerinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlandırılmasına, davacının fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine, davacının davalı gerçek kişiler aleyhine açmış olduğu manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile; 85.000,00 TL manevi tazminatın, haksız fiil tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte ... mirasçıları, davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile
davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı ... ve davalı İsviçre (Ergo) Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Asıl ve birleşen davalar, trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davacı vekilinin temyiz itirazları yönünden;
1- Mahkemece bozma ilamına uyulmak suretiyle karar verilmiş ise de; bozma ilamı gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. HMK’nın 294 ve devamı maddelerinde hükmün nasıl tesis edileceği ve kararın nasıl yazılacağı etraflıca düzenlenmiş olup, anılan Yasa’nın 297'nci maddesinde hüküm sonucu kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, istek sonuçlarından her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu açıklanmıştır. Başka bir anlatımla, tesis edilen hükmün, infazı kabil, uygulanabilir olması gerekmektedir.
Bozulan ilk karar ile eldeki temyize konu karar arasında hüküm fıkrası yönünden bir farklılık olmayıp, her iki hüküm fıkrası da infazda tereddüt oluşturacak şekilde tesis edilmiş bulunmaktadır.
Somut olayda mahkemece, hüküm fıkrasında açık ve net olarak davalı ... şirketleri yönünden poliçe limitleri ve sorumluluk miktarları belli edilmeden infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm tesis edilmiş olup, davalı ... şirketlerinin hukuki durumu ayrı ayrı değerlendirilerek sorumluluk miktarları belli edilerek infazı kabil bir karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.
Davalı ... vekilinin temyiz itirazları yönünden;
2- Davacının sürücüsü olduğu araçla, davalılardan müteveffa ... 'ın sürücüsü olduğu araçların çarpışması sonucu meydana gelen dava konusu çift taraflı kazada, davalı ...., davacının kullandığı aracın kasko sigortacısı olup, poliçe limitleri olan zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası kapsamında 10.000,00 TL ve ihtiyari mali mesuliyet sigortası kapsamında 15.000,00 TL ile sorumlu bulunmaktadır.
Dosya kapsamından, davalı ....nin davacıya zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası kapsamında 7.100,00 TL ödediği ve bu ödemenin de davacının kabulünde olduğu,
davacının talebinin aslında imms kapsamında bir talep olduğu ve davacının zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yönünden herhangi bir talebinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu halde mahkemece, dava konusu kazada kusurunun bulunmadığı anlaşılan davacının sürücüsü bulunduğu ... plakalı aracın, ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı konumunda bulunan davalı ....nin, (mahkeme tarafından hükmedilen tazminatın zorunlu mali mesuliyet sigortası poliçe limitini aşması nedeniyle, davalı ... şirketinin İMMS kapsamında sorumlu olduğu) davacı vekilinin temyiz istemindeki açıklamalar gözetilmek suretiyle (davalı ....nin 10.000,00 TL ile sorumlu olduğunun davacı vekili tarafından kabul edildiği anlaşılmakla) davalı ....nin kazanılmış hakları korunarak, ihtiyari mali mesuliyet sigortası kapsamında 10.000,00 TL ile sorumlu olduğuna karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde hükmün gerekçe kısmında “....nin ... plakalı aracın ... poliçe nolu ticari kasko poliçesindeki ferdi kaza bedeli olan 10.000,00TL ile sorumludur.” şeklinde karar verilmesi doğru bulunmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Davalı İsviçre (Ergo) Sigorta AŞ vekilinin temyiz itirazları yönünden;
3- Gerekçeli kararın davalı ... şirketinin öncesinde azledilen avukatına Tebligat Kanunu 35. maddesine göre tebliğ edildiği, bu avukata yargılama aşamasında yapılan tebligatların, avukat tarafından azilname ve şirket adresi belirtilmek suretiyle iade edildiği, bu halde yeniden aynı avukata kararın usulsüz şekilde tebliğ edildiği anlaşılmakla, davalı İsviçre Sigorta AŞ vekilinin temyiz isteminin süresinde olduğunun kabulü ile yapılan temyiz incelemesi sonucunda;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. Maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına
katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Davalı ... şirketi, davaya konu çift taraflı trafik kazasında kusurlu olan ... plakalı aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olup, poliçe limiti cismani zarar nedeniyle kişi başına 20.000,00 TL., yine kazada kusursuz sürücü idaresindeki ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olup poliçe limiti cismani zarar nedeniyle kişi başına 50.000,00 TL. dir.
Karar gerekçesinde; “Davalı İsviçre Sigorta Anonim Şirketinin bu tazminat alacağından...plakalı aracın 8501860 poliçe numaralı ZMMS poliçesinden dolayı kişi başına ölüm ve sakatlık teminatı olan poliçe teminat limiti olan 50.000,00TL ile sorumludur.
Davalı İsviçre Sigorta Anonim Şirketinin bu tazminat alacağından ... plakalı araca ait ... poliçe nolu ihtiyari mali mesuliyet sigortası limiti olan 20.000,00TL ile sorumludur.”şeklinde karar verilmiş olup, az yukarıda yapılan açıklamalar dikkate alındığında davalı ... şirketinin ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı konumunda olduğu, bu halde ancak 3. kişilere karşı sorumluluğunun bulunduğu, özetle eldeki davada davalı ... şirketinin ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olarak sorumluğunun bulunmadığı, ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı bulunduğu sürücüsü tam kusurlu olan ... plakalı araç nedeniyle tazminat sorumluluğunun da 20.000,00 TL ile sınırlı olduğu anlaşılmaktadır.
Bu halde mahkemece, davalı ... şirketi tarafından davacıya ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında 18.050,00 Tl ödeme yapıldığı ileri sürülmekte olup, ödeme hususu da değerlendirilerek, davalı ... şirketinin sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi yerine yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiştir.
Kabule göre de, ilk bozma ilamında onanarak kesinleşen, davalılardan ... ve manevi tazminatla ilgili yeniden hüküm kurulması da doğru değildir.
SONUÇ: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin, 3 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı İsviçre (Ergo) Sigorta AŞ vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacı, davalı ...Ş., davalı İsviçre (ERGO) Sigorta A.Ş.'ye geri verilmesine 27/05/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.