MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davaların kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ...vekili, davalı ... Genel Müdürlüğü vekili ve davalı ...Ş vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Davacılar vekili, 23.01.2007 tarihinde, davalılardan ...'un sevk ve idaresindeki ...nin işleteni, ...nin zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu ... plakalı araçla, davalılardan ...'in sevk ve idaresindeki ... Genel Müdürlüğünün işleteni, ... Sigorta A.Ş'nin zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu ... plakalı otobüsün çarpışması şeklinde gerçekleşen çift taraflı kazada, davalı ...'un aracında yolcu olarak bulunan müvekkillerinden ...'ın %100 malul kalacak
şekilde, ...'ın da vücudunda kırık oluşacak şekilde, yaralandıklarını belirterek;
Asıl davada; davacı ... için fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL maddi (8.500,00 TL sürekli- 500,00 TL geçici iş göremezlik, 500,00 TL tedavi gideri, 500,00 TL bakıcı gideri) tazminatın tüm davalılardan ve 100.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketleri dışındaki davalılardan, kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle, kusurları oranında müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; 11.03.2013 tarihli ıslah dilekçesi ile maluliyet tazminatı talebini 198.900,00 TL'ye, tedavi gideri talebini 22.564,00 TL'ye, sürekli bakıcı gideri talebini 377.300,00 TL'ye artırmıştır.
Asıl davaya ek olarak açılan birleşen (Ankara 22.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/10 E) davada; davacı ... için 27.933,65 TL iş göremezlik tazminatı ve 109.642,68 TL bakıcı giderinin kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Birleşen (Ankara 12.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/113 E) davada; ...'ın eş ve çocuğu için ayrı ayrı 50.000,00'er TL, anne ve babası için ayrı ayrı 25.000,00'er TL ve kardeşleri için ayrı ayrı 5.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılar ..., ... Gıda Kozmetik Satış Ve Dağıtım A.Ş, ... ve ... Genel Müdürlüğünden müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Birleşen (Ankara 23.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/164 E) davada; davacı ... için fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 2.000,00 TL maddi (500,00 TL sürekli- 500,00 TL geçici iş göremezlik, 1.000,00 TL yol-hastane gideri) tazminatın ve 25.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Davalı ..., davaya cevap vermemiş; diğer davalılar, davaların reddini savunmuşlardır.
Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; asıl dava ve birleşen Ankara 22. ASHM'nin 2015/10 Esas sayılı davasının kabulü ile 226.833,65 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 486.942,68 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 713.776,33 TL'nin davalı ... şirketleri yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak ve dava tarihinden itibaren
işleyecek yasal faizi ile, diğer davalılar yönünden olay tarihi 23/01/2007'den itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalılardan ve 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi 23/01/2007'den itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla sigorta şirketleri dışındaki davalılardan, müştereken ve müteselsilen tahsiline; birleşen Ankara 12. ASHM'nin 2009/113 Esas sayılı davasının kısmen kabulü ile 45.000,00 TL davacı eş ..., 45.000,00 TL davacı kız çocuğu ..., 25.000,00 TL davacı anne ..., 25.000,00 TL davacı baba ... için, diğer davacılar kardeş ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... için 5.000,00'er TL manevi tazminatın olay tarihi 23/01/2007'den itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline; birleşen Ankara 23. ASHM'nin 2009/164 Esas sayılı davasının kısmen kabulü ile 806,06 TL geçişi iş göremezlik tazminatının olay tarihi 23/01/2007'den itibaren işleyecek ve sigorta şirketleri için limit ile ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sınırlı olarak davalılardan ve 5.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ...vekili, davalı ... Genel Müdürlüğü vekili ve davalı ...Ş vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Davalı ... Gıda Kozmetik Satış Ve Dağıtım A.Ş. vekili Av....'ın temyizden feragat ettiği ve vekaletnamesinde temyizden feragate yetkili olduğu anlaşıldığından bu davalı yönünden temyiz isteminin feragat nedeniyle reddi gerekmiştir.
2-6100 Sayılı HMK'nın geçici 3/2. maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK'nun 427. maddesinde öngörülen kesinlik sınırı 2016 yılı için 2.190,00 TL'ye çıkarılmıştır.
Temyize konu kararda (Birleşen Ankara 23.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/164 E), davalılar aleyhine 806,06 TL maddi tazminata hükmedilmiş olup karar, anılan yasanın yürürlüğünden sonra verildiğinden temyiz eden ... Genel Müdürlüğü yönünden kesin niteliktedir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay tarafından da temyiz dilekçesinin reddine karar verilebilir.
3-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle Karayolları Genel Müdürlüğü fen heyetinden alınan kusur raporunun hükme esas alınmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre; davalı ...Ş vekilinin aşağıdaki 4 nolu bendin kapsamı dışında kalan sair; davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin aşağıdaki 5 ve 6 nolu bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
4-Dava trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkeme tarafından hükme esas alınan hesap bilirkişi raporunda, SGK tarafından davacı ...'a ödenen peşin sermaye değerli gelirin tazminattan düşülmesi ile bakiye tazminat miktarlarının saptanması yerinde olmakla birlikte; SGK tarafından, eldeki davanın davalılarına karşı açılan rücuen tazminat davasında hükmedilen bedel, davalı ...Ş'nin sorumluluğunun belirlenmesinde dikkate alınmadan hüküm tesis edilmiştir.
Davaya konu kaza iş kazası olarak kabul edilip SGK tarafından davacıya bağlanan gelirin peşin sermaye değerli karşılığı olan 97.794,80 TL'nin eldeki davanın davalılarından rücuen tahsili için, SGK Başkanlığı tarafından açılan davada, Ankara 4. İş Mahkemesi'nin 2010/1017 Esas ve 2014/279 Karar sayılı dosyası üzerinden, SGK lehine 97.794,80 TL rücuen tazminata karar verildiği; kararın kesinleşme bilgisinin dosyada yer almadığı görülmektedir. Anılan bu davada davalı ... şirketi aleyhine de hüküm kurulduğu dikkate alınarak davalının sorumluluğunun belirlenmesi gerekir.
Açıklanan tüm bu nedenlerle; davalı sigortacının düzenlediği ZMSS poliçesindeki limitle sınırlı biçimde davacının zararından sorumlu olduğu ve bu limitin kaza tarihi itibariyle 60.000,00 TL olduğu; davalı ... şirketince bu dava nedeniyle 24.915,00 TL'nin icra dosyasına yatırıldığının iddia edildiği; davalı yanın mükerrer ödemesinin önüne geçilmesi bakımından, SGK rücu dosyası ile poliçe teminat limiti dikkate alınmak suretiyle, davalı ... şirketinin zarardan sorumluluğunun belirlenmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı biçimde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.
5-Mahkemece hükme esas alınan doktor bilirkişi raporunda, davacının ömür boyu nitelikli bakıcı ihtiyacı duyacağı belirtilmiş, aktüer raporda da nitelikli bakıcı
ihtiyacı nedeniyle bakıcı giderinin aylık asgari ücretin 1,5 katı üzerinden değerlendirilmek suretiyle hesaplama yapılmış ise de; bakıcı ücretinin hesaplanmasında kaza tarihindeki asgari ücretin brüt tutarının (tamamının) esas alınması gerektiği Dairemizin yerleşik uygulaması gereğidir.
Bu durumda mahkemece, davacının bakıcı gideri talebi yönünden kaza tarihinde yürürlükte olan brüt asgari ücret tutarı (tamamı) üzerinden hesaplama yapılmak üzere bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi isabetli değildir.
6-Borçlar Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre (6098 sayılı TBK. md. 56), hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan ... bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, Türk Medeni Kanununun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hükmedeceği öngörülmüştür.
Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, asıl davada davacı ... lehine ve Birleşen (Ankara 12.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/113 E) davada tüm davacılar lehine takdir olunan manevi tazminatların yüksek; Birleşen (Ankara
23.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/164 E) davada davacı ... lehine takdir olunan manevi tazminatın bir miktar yüksek, olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun manevi tazminatlara hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.
7-Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı ...Ş vekilinin ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin vekalet ücretleri ile yargılama giderlerine yönelik sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ...vekilinin temyiz dilekçesinin feragat nedeniyle reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin Birleşen Ankara 23.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/164 E dosyasında davacı lehine hükmedilen maddi tazminata ilişkin temyiz isteminin hükmün kesin olması nedeniyle reddine; (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (4) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ...Ş vekilinin, (5) ve (6) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA; (7) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı ...Ş vekilinin ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin vekalet ücretleri ile yargılama giderlerine yönelik sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ... Gıda Kozmetik Satış Ve Dağıtım A.Ş, ... Sigorta A.Ş. ve ... Genel Müdürlüğü'ne geri verilmesine 14/10/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.