(3402 S. K. m. 14, 46/1)
Taraflar arasındaki tesbite itiraz davası üzerine yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hüküm taraflarca süresi içinde temyiz edilmekle; dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Kadastro sırasında 165 parsel sayılı 73750 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 27.11.1962 tarih, 80 Nolu tapu ile Hazine adına kayıtlı olduğu ve 40 yılı aşkın bir zamandan beri davacı ve murisinin zilyet ve tasarrufunda bulunduğu anlaşılmakla, miktar fazlası olarak Hazine adına tesbit edilmiştir. İtirazı komisyonca red olunan davacı vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece; (a) ile işaretli 8250 metrekarelik kısmın davacı, (B) ile gösterilen 65500 metrekarelik kısmın da Hazine adına tesciline karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.
Mahkemece, davacı Hazine adına 4753 sayılı Yasa hükümleri uyarınca oluşturulan tapu kaydından önce (A) ile işaretli 8250 metrekarelik bölüm üzerinde davacının kazandırıcı zamanaşımına ulaşan zilyetliği bulunduğundan davacı adına, geriye kalan (B) ile işaretli bölümün de vergi kaydı miktar fazlası olarak Hazine adına tesciline karar verilmiştir.
Ne var ki; mahkemece yapılan araştırma, uygulama ve inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir. Çekişmeli 165 Nolu parselin Hazinenin dayandığı Kasım 1962 tarih, 80 Nolu tapu kaydı kapsamında kaldığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık olmadığı gibi yapılan uygulamada kaydın haritasıyla birlikte çekişmeli parselin tamamını kapsadığı anlaşılmaktadır. Gerçekten 3402 sayılı Yasanın 46/1. maddesi hükmü gereğince, Hazine tapusunun oluşturulduğu tarihe kadar aynı Yasanın 14. maddesinde öngörülen koşullar zilyet yararına olmuşsa tapuya değer verilemez. Şu hale göre; Hazineye ait tapu kaydının dayanağı belirtmelik tutanağında taşınmazın öncesinin mera olduğu açıklandığından belirtme tutanağında imzaları bulunan bilirkişiler de dinlenmeli, bunlar arasında davacının akti veya yasal bağlantısı olan kişiler varsa onların beyanının davacıyı bağlayacağı düşünülmeli, bilirkişi ve tanıkların mera ile yarar ilişkisi bulunmayan komşu köylerden seçilip dinlenilmeli, taşınmazın öncesinin ne olduğu, kimden kime kaldığı, taşınmaza zilyet olanların zilyetliklerinin hangi tarihte başlayıp nasıl sürdürüldüğü, bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı olarak ayrıntılarıyla sorulmalı, taşınmazın davacıya miras bırakanında kaldığının saptanması halinde ölüm tarihine göre 3402 sayılı Yasanın 14. maddesindeki 40-100 dönüm kısıtlama araştırmasının miras bırakan ve diğer mirasçıları yönünden yapılmalı, komşu parsellere ait tutanak suretleri ile dayanağı kayıt ve belgeler getirtilerek taşınmazın kime ait yer olarak gösterdiği araştırılarak bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmeli, keşfi izlemeye elverişli kroki çizdirilmeli, toplanacak delillerin tümü birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.
Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Tarafların temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile açıklanan nedenlerden ötürü hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene geri verilmesine, 12.02.1993 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy