(3402 S. K. m. 15) (743 S. K. m. 6)
Dava: Taraflar arasındaki tespite itiraz davası üzerine yapılan yargılama sonunda, davanın reddine ilişkin verilen hüküm davacılar Sıdıka, Keziban ve Hayriye tarafından süresi içinde temyiz edilmekle dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Hükmüne uyulan Yargıtay bozma kararında özetle; Tapu kayıtlarının oluşmasına neden olan tescil dosyaları getirtilmek, yerinde yöreyi iyi bilen yaşlı ve yansız ... kişiler aracılığı ile keşif yapılarak her taşınmaz için ayrı ayrı bilgilerine başvurulmak, tescil dosyalarından da yararlanılmak suretiyle taşınmazların öncesinin kime ait olduğu, davalılara ne sebeple geçtiği etraflıca sorulup saptanmak, bu konularda taraflara tanık gösterme imkanı sağlanmak ve toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gereğine değinilmiştir. Mahkemece, bozmaya uyulduktan sonra davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı Sıdıka, Keziban ve Hayriye tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, bozmaya uyulduğu halde gerekleri yerine getirilmemiştir. Bozmaya uyulmakla lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak, mahkeme içinde bozma gereklerinin yerine getirme yükümlülüğü doğar. Taraflar arasındaki çekişme dava konusu taşınmazların ortak miras bırakandan kalıp kalmadığı, ortak miras bırakandan kaldığının anlaşılması halinde yöntemine uygun olarak paylaşılıp paylaşılmadığı ya da bir kısım davacıların miras paylarını davalılara satıp satmadığı noktasında toplanmaktadır. Davaya konu 32 adet parsel bulunmaktadır. Bunların bir kısmı hakkında bozma ilamından sonra keşif yapılmış bir kısmının keşfi yapılmamıştır. Bozma ilamında değinildiği gibi taşınmazların kimden kaldığı, paylaşılıp paylaşılmadığı, bazı mirasçıların paylarını davalılara satıp satmadığı sorulmamış, dosyaya ibraz edilen satış senetlerinin geçerliliği tartışılmamıştır.
Şu hale göre çekişmeli taşınmazların Raşit ve Hacı Mehmet ...'in babasından mı yoksa annesinden mi kaldığı ortak miras bırakanın kim olduğu, davacılardan sorularak ortak miras bırakandan veraset ilamı istenmeli, paylaşıma dayanan tarafın Medeni Yasanın 6. maddesi gereğince paylaşımın varlığını, tarihini, paylaşıma bütün paydaşların veya yetkili temsilcilerinin katıldıklarını, paylaşımda paydaşlara verilen paylar ile bunların akıbetlerini, tesbit gününe kadar paylaşımın bozulmadığını kanıtlamakla yükümlü olduğundan 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 15. maddesi uyarınca harici paylaşım iddiası tanık dahil her türlü delillerle kanıtlama olanağı bulunduğu nazara alınarak paylaşıma dayanan taraftan bu konuya ilişkin delilleri sorulmalı, paylaşım yapılmışsa yapılmadığını iddia eden davacı tarafa payına karşılık ne aldığı taşınmaz almışsa nereden aldığı ve kim adına tespit edildiği araştırılmalı, gerektiğinde ilgili tutanakları getirtilip incelenmeli, paylaşımda eşitliğin zorunlu bulunmadığı gözönünde tutulmalı, davacılardan bir kısmı 11.8.1970 gün ve 1860 yevmiye numaralı noterden onanmış senetle bağ niteliğindeki taşınmazın dışında kalan tüm taşınmazlardaki miras paylarını davalı Yusuf ve Osman Gazi oğluna satmış oldukları gözönünde bulundurularak dava konusu taşınmazlar içinde bağ olan taşınmaz belirlendikten sonra diğer taşınmazlardaki payların satılmış olduğu düşünülmeli, Raşit kızı Zekiye payının satışı ile ilgili 23.11.1971 tarihli senetlerin geçerli olup olmayacağı başka mirasçıların paylarını davalılara satıp satmadıkları araştırılıp tartışılmalı, mirasçılar arasında kazandırıcı zamanaşımı hükümlerinin işlemeyeceği gözönünde bulundurularak davalılar tarafından senetsizden alınan tescil kararlarının taraf olmayan mirasçıyı bağlamayacağı nazara alınmalı, 13.11.1990 günlü bozma kararında işaret edilen diğer konular araştırılmalı, bundan sonra toplanacak delillerin tümü birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.
Kabule göre de dava konusu edilen 3660 nolu parsel olduğu halde kararda 3360 olarak yanlış yazılmış olması da isabetsizdir.
Sonuç: Davacıların temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile açıklanan nedenlerden ötürü BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene geri verilmesine 13.12.1994 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy