(3402 S. K. m. 5, 14) (3621 s. Kıyı K. m. 9)
Taraflar arasındaki tespite itiraz davası üzerine yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin verilen hüküm davacılar vekili ile davalı Hazine temsilcisi tarafından süresi içinde temyiz edilmekle; dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Kadastro sırasında 184 ada, 23 parsel sayılı 4715,99 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan sözedilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir. Asliye Hukuk Mahkemesinde davacılar Mevlüd'e ve müşterekleri tarafından, davalı Rafet aleyhine açılmış olan tapu iptal davası Kadastro Mahkemesine devredilmiştir. Mahkemece, çekişmeli taşınmazın krokide kırmızı ve yeşil renklerle taralı 3665,90 metrekarelik bölümün davalı Rafet, (B) harfiyle gösterilen 1050 metrekarelik bölümün de davalı Hazine adlarına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ile davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, dava konusu 23 sayılı parselin krokide kırmızı ve yeşil renklerle taralı 3665,99 metrekarelik bölümü davalının tapu kaydına dayanarak iyiniyetle iktisap ettiği, Medeni Yasanın 931. maddesinin koruyuculuğu altında bulunduğu gerekçe gösterilerek davanın reddine ve davalı adına tesciline karar verilmiştir.
Davacılar, taşınmazın Kanunusani 1341 tarih, 21 numarada dedeleri muris Budak oğlu Osman Ağa adına tapuda kayıtlı bulunduğunu, murisin damadı olan Ruşen tarafından 1978 yılında çocukları Hüseyin ve Fevzi'ye, onların da 1986 yılında Muhittin'e haricen sattıkları ve Muhittin'in de mahkeme kararı ile senetsizden adına tapuya tescil ettirerek davalıya kayden sattığını, bu nedenle davalıya ait 27.11.1990 gün, 55 nolu tapu kaydının iptalini istemişlerdir.
Tarafların dayandıkları tapu kayıtlarının çekişmeli parseli kapsadığı ve davalıya ait tapu kaydının sonraki tarihi taşıdığı mahkemece toplanan ve doğru olarak değerlendirilen delillerle saptanmıştır. Kural olarak tapu kayıtlarının çakışması halinde, önceki tarihli olan ve doğru temele dayanan kayda değer verilerek uyuşmazlığın çözümlenmesi gerekir. Ancak, çifte tapu halinde Medeni Yasanın 931. maddesindeki iyiniyet kuralının uygulama olanağından sözedilemez. Kaldı ki, taşınmazı zilyetliğinde iken haricen satan Ruşen önceki tarihli tapu kaydı maliki Budak oğlu Osman Ağa'nın ölen kızı ile evli olduğu için yasal mirasçısıdır. Harici satış tarihinden dava tarihine kadar da 20 yıllık bağımsız zilyetlik süresi dolmadığında göre, önceki tarihli tapu kaydının hukuki değerini koruduğu kabul edilmelidir.
Hal böyle olunca, davacıların dayandığı önceki tarihli ve doğru temele dayanan tapu kaydına değer verilmesi gerektiği, ayrıca kadastroca düzenlenen tutanağın malik hanesi açık bırakıldığından, 3402 sayılı Kadastro Yasasının 30. maddesinin de gözönünde bulundurulması zorunludur.
Jeolog bilirkişinin raporuna göre, taşınmazın uzman bilirkişi krokisinde (B) harfiyle gösterilen 1050 metrekarelik bölümünün Hafik Gölü'nün kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığı ve dolgu yapıldığı gerekçe gösterilerek, davalı Hazine adına tesciline karar verilmiştir. Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü'nün 5.7.1996 günlü yazılarında, Valilik tarafından kurulan komisyonca 3621 sayılı Kıyı Yasasına göre, kıyı şeridi tespit ve belirleme çalışmalarının devam ettiği bildirilmiştir. 3621 sayılı Kıyı Yasasının 9. maddesi; kıyı kenar çizgisinin Valiliklerce oluşturulacak komisyonca tespit edileceğini öngörmüştür. O halde, İdare tarafından yasa hükümlerine göre düzenlenmesi gereken kıyı kenar çizgisinin tespit ve kesinleşme sonucu beklenilmeli, işlemin kesinleşmesi halinde haritası uzman bilirkişi aracılığı ile yerine uygulanmalı ve taşınmazın konusu ve yeri bilirkişi krokisinde gösterilmeli ve böylece tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Davacılar vekili ile davalı Hazinenin temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene geri verilmesine, 27.2.1997 gününde oy birliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy