(3402 S. K. m. 36) (1086 S. K. m. 163, 414)
Dava: Taraflar arasındaki tesbite itiraz davası üzerine yapılan yargılama sonunda, davanın reddine ilişkin verilen hüküm davacı K. D. tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Kadastro sırasında 117 ada 1 ve 2 parsel sayılı 284 ve 386 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle 1 nolu parsel H. ve O. 2 nolu parsel A. ve M. adlarına tesbit edilmişlerdir. Askı ilan süresi içinde K., babası H.'in taşınmazlarda 1/2 payı bulunduğunu öne sürerek, 1/2 payın H. mirasçıları adına tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece, davanın reddine ve dava konusu 1 nolu parselin H. ve O. D., 2 nolu parselin A. O. ve M. D. adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı K. D. tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, 3402 sayılı Yasanın 36. maddesi uyarınca keşif giderlerinin mahkeme veznesine depo edilmemesi nedeniyle davanın usul yönünden reddine, 117 ada 1 parsel sayılı avlulu kerpiç evin 1/2 payının H., 1/2 payının ise O.; 117 ada 2 parselin tesbit gibi 1/2 payının A. O. 1/2 payının ise M. adlarına tapuya tesciline karar verilmiştir.
Bir davada yargılama giderlerinin ödenmemesi ya da verilen önele karşın keşfe gidilememesi durumunda yapılması gereken işlemin nelerden ibaret olduğu 3402 sayılı Kadastro Yasasının 36. ve H.Y.U.Y.nın 163. ile 414. maddelerinde belirtilmiştir. H.Y.U.Y.nın 163. maddesinde biri yasal diğeri hakim tarafından tanınan iki türlü önelin varlığı kabul edilmiş olup bu önellere uyulmaması durumunda doğacak hukuki sonuçlar açıklanmıştır. Keşif yapılması amacı ile mahkemece H.Y.U.Y.nın 163. maddesi uyarınca ilgili tarafa verilen kesin önele ilişkin ara kararında ve yargılamaya gelmediği için adına çıkarılan meşruhatlı davetiyede yapılması gereken işlerin nelerden ibaret olduğu tam bir açıklıkla ve eksiksiz olarak belirtilmeli, tanınan önel işin yapılması için yeterli ve elverişli olmalı, keşif giderlerinin (hakim ve mahkeme personelinin yol tazminatını, taşıt giderlerini, tanık ve bilirkişilerin ücretlerini, bunlara çıkarılacak davetiye masraflarını, işin durum ve içeriğine göre uzman bilirkişi giderlerini kapsayacak biçimde) ayrıntılı olarak ve yeterli miktarda saptanmalı, ücretin yatırılmasından itibaren işin yapılması için uygun süre tanınmalı ve kesin önel gereğinin yerine getirilmemesi durumunda doğuracağı hukuksal sonuçlar açıklanmalıdır.
Olayda davanın niteliği ve iddianın ileri sürülüş biçimine göre uyuşmazlığın çözümü için yerinde keşif yapma zorunluluğu vardır. Somut olaydaki ara kararında davacıya gönderilen davetiyenin açıklanan nitelikleri taşımadığı, davacı tanık deliline dayandığına göre tanıklarını bildirmesi için süre tanınması gerektiği, tarafların tanıkları ve bilirkişileri keşif yerinde hazır bulundurulmalarını zorunlu kılan bir yasa hükmü bulunmadığına göre taraf tanıklarının, yerel ve teknik bilirkişilerin keşif yerinde hazır bulundurulmaları için adlarına usulüne uygun biçimde davetiye çıkarılması gerektiği halde bu konuda herhangi bir karar verilmediği ve bunun için davetiye masrafları alınmadığı, tebliğ için yeterli sürenin tanınmadığı ve bu şekilde kesin mehilin sonuç doğurmasının olanaksız bulunduğu açıktır. O halde, yasaya uygun biçimde verilmiş bağlayıcı bir kesin önelin varlığından söz etme olanağı yoktur.
Sonuç: Davacı K.'nın temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene geri verilmesine 07.03.2000 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy