(3402 S. K. m. 14, 20)
Dava: Taraflar arasındaki tesbite itiraz davası üzerine yapılan yargılama sonunda, davanın reddine ilişkin verilen hüküm davacı Hazine tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Kadastro sırasında 140 ada 1, 3, 4 parsel sayılı sırasıyla 12522.25, 14129.25, 35361.33 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar ayrı ayrı tapu kayıtları ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle Nadir A. adına tespit edilmiştir. Askı ilan süresi içinde davacı Hazine taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğuna dayanarak dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine ve dava konusu parsellerin davalı Nadir A. adına tapuya tesciline karar verilmiş; davacı Hazine'nin hükmü temyizi üzerine Dairemizin 17.2.2005 tarih 2005/182-1340 sayılı ilamı ile eksik inceleme nedeniyle hükmün bozulmasına karar verilmiş; yerel mahkemenin kararında direnmesi ve direnme kararının davacı hazine tarafından temyizi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 5.10.2005 tarih 2005/17-536-558 sayılı kararı ile ortada varlığından söz edilebilecek bir direnme kararı bulunmayıp yeni bir hüküm kurulduğunun kabulü gerektiğinden yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Yargıtay 17. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilerek dosya gönderilmiştir.
1- Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır. Kadastroca taşınmazlar tapu kaydına ve zilyetliğe dayalı olarak davalı adına tespit edilmiş, davacı hazine taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu iddiasına dayanarak tespitin iptal ve tescili isteğiyle dava açmıştır.
Kadastro tespitleri tapu kaydına dayalı olarak yapılmıştır. Kayıtlar sahibi lehine olduğu kadar aleyhine de delil teşkil edeceği cihetle uygulanarak taşınmazlara ait olup olmadığının ve ait olmaları halinde de kapsamlarının belirlenmesi zorunludur. Mahkemece, tapu kayıtları getirtilmesine rağmen yerine uygulanmamış, nedenlerinin karar yerinde açıklaması gösterilmemiştir.
Eksik inceleme ile hüküm verilemez. O halde, tespite esas alınan tapu kayıtlarının dayanağını teşkil eden tescil ilamı ile ilgili dava dosyası getirtilmeli, dosyanın aramalara rağmen bulunmadığının bildirilmesi durumunda ilam ve krokisi Tapu Sicil Müdürlüğünden istenilmeli, daha sonra önceki keşifte dinlene yerel bilirkişi ve tanıklarla tüm tespit bilirkişileri huzurunda yerinde yeniden keşif yapılarak tespite esas alınan tapu kayıtları ve krokileri yerel ve teknik bilirkişi aracılığı ile gereği gibi yerlerine uygulanarak aidiyet ve kapsamları saptanmalı, bilirkişilerce bilinmeyen sınırlar olduğunda tanıkların bilgisine başvurulmalı, tescil ilamında hazinenin taraf olması halinde ilamın ve ona göre oluşturulan tapu kaydının taraflarını bağlayacağı düşünülmeli, 3402 Sayılı Kadastro Yasasının 20/A maddesine göre kayıtların kapsamının krokisindeki sınırlara değer verilerek belirleneceği ilkesi göz önünde bulundurulmalı, kayıt miktar fazlası olan bölümlerin mer'a ya da Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olup olmadığı, davalının zilyet olması halinde zilyetliğin başlangıç tarihi, süresi ve sürdürülüş biçimi bilirkişi ve tanıklardan olaylara dayalı olarak ayrı ayrı sorulup saptanmalı, bilirkişi ve tanık sözleri arasında aykırılık doğduğunda giderilmeli, gerektiğinde kayıt miktar fazlalığı yönünden 3402 Sayılı Kadastro Yasasının 14. maddesinin kısıtlayıcı hükümleri de nazara alınmalı, taşınmazları çevreleyen 140 ada 10, 2, 9, 147, 56, 14, 31, 69 parsellerin kadastro tutanak ve dayanaklarının onaylı örnekleri getirtilerek taşınmazla yönünü ne şekilde sınır okuduklarına bakılmalı, fen bilirkişisine yapılan keşif ve uygulamayı, kayıtlarda yazılı sınır yerlerini yansıtır şekilde raporlu kroki düzenlettirilmeli, ondan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Sonuç: Davacı hazinenin temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene geri verilmesine, 29.12.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy