(3402 S. K. m. 12, 16) (4721 S. K. m. 713)
Dava: Taraflar arasındaki tespite itiraz davası üzerine yapılan yargılama sonunda; davanın reddine ilişkin verilen hüküm davacı İ. tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Kadastro sırasında 103 ada 18 parsel sayılı 4650 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz dava dışı 5 sayılı parsele revizyon gören vergi kaydı miktar fazlası tarla niteliği ile davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Askı ilan süresi içinde davacı İ. vergi kaydı, irsen intikal, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine ve dava konusu parselin davalı Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı İ. tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece taşınmazın kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı düşüncesiyle hidrolist bilirkişi raporuna yollamada bulunularak davanın reddine karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır. Kadastroca taşınmaz davacılar adına tespit edilen dava dışı 5 nolu parsele revizyon gören vergi kaydının doğu ve güney sınırı çay okuduğu nedeniyle kayıt miktar fazlası olduğu nedeniyle Hazine adına tespit edilmiş, davacı vergi kaydına, irsen intikale ve zilyetliğe dayanarak dava açmıştır.
Tespit nedenine ve ileri sürülüşe göre uyuşmazlık, taşınmazın iktisaba konu olan yerlerden olup olmadığı ve bunun sonucu olarak davacı yararına taşınmaz edinme koşullarının oluşup oluşmadığı yönünde toplanmaktadır. 5 nolu parsele revizyon gören 1937 tarih 32 tahrir nolu vergi kaydının 5 nolu parselle birlikte dava konusu 18 nolu parsele uygunluğu keşif ve uygulama ile saptanmıştır. Gördes çayı, kıyı kenar çizgisi uygulamasına tabi olan yerlerden değildir. Taşınmazın metruk çay ya da dere yatağı olduğu düşünülse bile koşullarının varlığı halinde bu tür yerlerin zilyetlikle iktisabı mümkündür. Ne var ki dinlenen yerel bilirkişi ve tespit bilirkişilerinden H'nin zilyetliğinin süresi ve de sürdürülüş biçimi hakkında bir açıklamada bulunmamışlar, taşınmazın aktif çay ya da dere yatağı olup olmadığı yönünde araştırma yapılmamış, tanık bilgisine başvurulmamış ve H. dışında kalan diğer tespit bilirkişileri de dinlenilmemişlerdir.
Eksik inceleme ile hüküm verilemez. O halde, taraflardan taşınmazı ve öncesini iyi bilen yaşlı tanık göstermeleri istenmeli, daha sonra gösterilecek tanıklarla tüm tespit bilirkişileri ve önceki keşifte dinlenen yerel bilirkişi huzurunda yerinde yeniden keşif yapılarak bilirkişi ve tanıklardan davacının ve miras bırakanlarının taşınmazdaki zilyetliklerinin başlangıç tarihi, süresi ve sürdürülüş biçimi, içerisindeki tarla damının hangi tarihte kim tarafından yapıldığı, taşınmazın Gördes çayı'nın etkisi altında kalıp kalmadığı, kalması halinde bunun devamlı mı yoksa senenin belli aylarına mı münhasır olduğu, olaylara dayalı olarak ayrı ayrı sorulup saptanmalı, bilirkişi ve tanık sözleri arasında aykırılık doğduğunda giderilmeli, gerektiğinde yukarda açıklanan hususlarla ilgili olarak komşu parsellerin malik ya da zilyetlerinin tanık sıfatı ile bilgilerine başvurulmalı, birisi ziraatçı diğeri jeolog ve bir diğeri de jeofizik mühendisinden oluşturulacak üç kişilik bilirkişi kurulundan taşınmazın aktif çay ya da dere yatağı olup olmadığı, toprak yapısı, işleniş tarzı, çay ile taşınmaz arasındaki kot farkının ne olduğu, taşınmazın Gördes çayı'nın devamlı olarak etkisi altında kalıp kalmadığı konulan ile ilgili teknik verilere dayalı gerekçeli rapor alınmalı, komşu parseller hakkında açılıp sonuçlanan davalar olduğunda verilen kararların kesinleşme şerhini içeren örneği getirtilerek delillerin değerlendirilmesinde dikkate alınmalı, fen bilirkişisine önceden olduğu gibi raporlu kroki düzenlettirilmeli, ondan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Sonuç: Davacının temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene geri verilmesine 17.06.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy