(1086 S. K. m. 163, 414) (3402 S. K. m. 36)
Dava: Taraflar arasındaki tespite itiraz davası üzerine yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine ilişkin verilen hüküm davacı Y. mirasçısı Y. Y. tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Kadastro sırasında 923 parsel sayılı 9050 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu ve vergi kaydı, irsen intikal, satın alma nedeniyle davalı M. M. ve müşterekleri adlarına tespit edilmiştir. İtirazı kadastro komisyonunda reddedilen davacılar mahkeme kararı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. 3402 sayılı Kadastro Yasasının 36. maddesi uyarınca keşif giderlerinin mahkeme veznesine verilen süre içerisinde depo edilmemesi nedeniyle reddine ve dava konusu parselin tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacı Y. mirasçısı Y. Y. tarafından temyiz edilmiştir.
Bir davada yargılama giderinin ödenmemesi ya da verilen önele karşın keşfe gidilmemesi durumunda yapılması gereken işlemin nelerden ibaret olduğu 3402 sayılı Kadastro Yasasının 36. ve HYUY'nın 163 ve 414. maddelerinde belirtilmiştir. HYUY'nın 163. maddesinde biri yasal diğeri hakim tarafından tanınan iki türlü önelin varlığı kabul edilmiş olup bu önellere uyulmamış olması durumunda doğacak hukuki sonuçlar açıklanmıştır. Keşif yapılması amacıyla mahkemece HYUY'nın 163.maddesi uyarınca ilgili tarafa keşfe ilişkin olarak verilen ara kararında yapılması gereken işlemin nelerden ibaret olduğunun tam bir açıklıkla ve eksiksiz olarak belirtilmesi, tanınan önelin işin yapılması için yeterli ve elverişli olması (keşif giderlerinin, hakim ve mahkeme personelinin yol tazminatını, taşıt giderini, tanık ve bilirkişi ücretlerini, bilirkişi ve tanıklara gönderilen davetiye giderlerini, işin durum ve içeriğine göre uzman bilirkişi ücretlerini karşılayacak biçimde) ayrıntılı olarak saptanması, ücretin yatırılmasından itibaren tebligat işlemlerinin yapılması için uygun bir süre tanınması ve kesin önel gereğinin yerine getirilmemesi durumunda doğuracağı hukuksal sonuçların açıklanması gerekir.
Somut olayda tarafların hazır olmadığı oturumda keşif için verilen ara kararı ve buna göre çıkarılan muhtıra usulüne uygun açık ve yeterli bulunmamaktadır. Keşif ara kararı ve muhtıraya masrafların keşif gününden önce yatırılması eklenerek duraksama yaratıldığı gibi çıkarılan muhtırada hakim, mahkeme personeli, yol tazminatı ayrı ayrı gösterilmemiş davacıların gösterdiği tanıklar ve yerel bilirkişiler için masraf gösterilmemiş, diğer yandan ölen davacıların mirasçılarının tümü yargılamaya çağrılmamış bu kişilere masraflar için önel verilmemiştir. Bu durum karşısında yasaya uygun biçimde verilmiş bağlayıcı bir kesin önelin varlığından söz etme olanağı yoktur.
Sonuç: Davacı Y. mirasçısı Y. Y.'in temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene geri verilmesine 05.12.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy