(3402 S. K. m. 9, 12)
Dava: Taraflar arasındaki tesbite itiraz davası üzerine yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulüne kısmen reddine ilişkin verilen hüküm davacı Paşabey Çalışkan ile davalı Hazine tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Kadastro sırasında 101 ada 106 parsel sayılı 1258,67 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz zilyedinin tam olarak belirlenememesi nedeniyle hazine adına tespit edilmiştir. Askı ilan süresi içinde Paşabey Çalışkan ve Lütfü Arslan'ın kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak ayrı ayrı açtıkları davalar birleştirilmiştir. Mahkemece Paşabey Çalışkan'ın davasının reddine, Lütfü Arslan'ın davasının kabulüne ve dava konusu parselin davacılardan Lütfü Arslan adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Paşabey Çalışkan ile davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır. Tespitin dayanağını teşkil eden ve dava dışı 105. 107, 108, 113 parsellere de uygulanan hazine adına kayıtlı 1937 tarih 311 numaralı vergi kaydının uygulanması yeterli olmadığı gibi tarafların gösterdiği tanıkların bazıları ve tespit bilirkişileri dinlenmemiş, keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında aykırılığın giderilmesine çalışılmamış, davacılardan Paşa Çalışkan'ın dayandığı satış senedi yerine uygulanmamış, senedin sahteliğini öne süren taraftan bu iddiası ile ilgili delilleri sorulmamış, soyut içerikli bilirkişi ve tanık sözlerine değer verilerek hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.
Eksik inceleme ile hüküm verilemez. O halde, mahkemece varsa davalı taraftan da delilleri sorulup tanık göstermesi istenilmeli, davacı Lütfü Arslan yada vekilinden davacı Paşabey Çalışkan'ın verdiği senedin sahte olduğu iddiasıyla ilgili delillerini bildirmesi istenmeli, komşu 111, 112 parsellerle 100, 101, 102, 104, 96, 97, 98, 114, 116, 117, 119, 115 parsellerle doğuda harktan sonraki komşu parsellerin kadastro tutunak örnekleri ile dayanakları kayıt ve belgelerle 111 ve 112 parsellere uygulanan 1937 tarih 310, 96, 97, 98 parsellere uygulanan 308 tahrir numaralı vergi kayıtları ile davacı Lütfü Arslan'ın babası Recep'in ölüm tarihi ve mirasçılarını gösterir nüfus kayıtları mercilerinden getirtilmeli, tespitin dayanağı 1937 tarih 311 numaralı vergi kaydının hangi nedenlerle hazine adına yazıldığı sorularak varsa bununla ilgili müsbit evraklar Özel İdare Müdürlüğünden istenmeli, davacı Lütfü Arslan yada babası Recep (Öğer) Arslan tarafından taşınmazla ilgili olarak hazineye ecrimisil yada kira ödenip ödenmediği merciinden sorularak ödenmiş ise bununla ilgili belgeler getirtilmeli, daha sonra önceki keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklarla tarafların gösterdiği ve gösterecekleri tanıklar, davacı Paşabey Çalışkan'ın verdiği senette imzası bulunan senet mümzileri ve tespit bilirkişileri eşliğinde yerinde yeniden keşif yapılarak 311 tahrir numaralı vergi kaydı ile 26.1.1967 tarihli satış senedi ve varsa ecrimisil belgeleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarından da yararlanılmak suretiyle gereği gibi yerine uygulanmalı, vergi kaydının sınırlarında geçen Kuli Şakir, Müzeffe yerleri ile senette geçen kişi yerlerinin nereleri olduğu ve taşınmaza sınır teşkil edip etmedikleri yerel bilirkişilerden sorulup saptanmalı, bilirkişilerce bilinmeyen sınırlar olduğu takdirde tanıkların bilgisine başvurulmalı, taşınmazın öncesinin ne olduğu kaçak ve yitik kişilerden kalıp kalmadığı, kim yada kimlerin zilyet ettiği, zilyetliğin başlangıç tarihi, süresi ve sürdürülüş biçimi, davacılardan Lütfü Arslan'ın babasından kalmışsa terekesinin taksim edilip edilmediği kendisinin yada mirasçılarının hazineye ecrimisil yada kira ödeyip ödemedikleri olaylara dayalı olarak bilirkişi ve tanıklardan ayrıntılı olarak sorulmalı, malı, fen bilirkişisine ve yapılan keşif ve uygulamayı, bilirkişi ve tanık sözlerine yansıtır, keşif izlemeye olanak verecek biçimde geniş kapsamlı raporlu kroki düzenlettirilmeli, ondan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Sonuç: Davacı Paşabey Çalışkan ve davalı Hazinenin temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerden ötürü BOZULMASINA, 12.09.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy