(2004 S. K. m. 105, 143, 277)
Dava: Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Davacı vekili dava dilekçesiyle, davalılardan ….’ün müvekkiline olan borcu nedeniyle yaptıkları icra takibi sırasında borcunu karşılayacak haczi kabil malının bulunmadığını; ancak, kendisine ait taşınmazları alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla oğlu olan diğer davalı …’e sattığını öne sürerek, yapılan satışların iptali ile kendilerine cebri icra yapma yetkisi tanınmasını talep etmiştir.
Davalılardan …, davacının elinde aciz belgesi bulunmadığını, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece davacı tarafından aciz belgesi ibraz edilmemesi ve borçlu davalının haczedilen menkul ve gayrimenkullerinin borcu karşılayıp karşılamadığının belirlenmemesi nedeniyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, İİK.nun 277 ve devamı maddelerine dayalı tasarrufun iptali istemine ilişkin olup, bu tür davaları elinde kat'i (İİK.nun 143.md) yada geçici (İİK.nun 105.md) aciz belgesi bulunan alacaklılar açabilir. Aciz belgesi davanın görülebilme koşulu olup, mahkemece re'sen (kendiliğinden) gözönüne alınması gerekir. Aciz belgesinin dava açılmadan, dava açıldıktan sonra veya temyiz aşamasından ve hatta hükmün Yargıtay'ca onanmasından (veya bozulmasından) sonra bile sunulma olanağı vardır. Somut olayda, davacı tarafından karar tarihinden sonra dosyaya ibraz edilen belgelerden, borçlu davalının adresinde 30.01.2008 tarihinde haciz işleminin yapıldığı ve 500.00 YTL. değerinde eşya üzerine haciz konulduğu, yine borçluya ait 481 ve 596 sayılı parseller üzerine haciz konulduğu ve karardan sonra ibraz edilen kıymet takdir tutanağından bu taşınmazların değerinin toplam olarak 85.357.50 YTL. olduğu, haciz konulan traktörün değerinin ise 23.000.00 YTL. olduğu belirlenmiştir. Ancak, taşınmazlar üzerinde toplam olarak 235.000.00 YTL.tutarında ipotek ile birlikte bir başka dosyadan da haciz bulunmakta olup, traktör üzerinde de banka lehine 43.000.00YTL. tutarında rehin bulunduğu anlaşılmıştır. Bu durumda borçlu davalının haciz konulan menkul ve gayrimenkullerinin üzerinde bulunan ipotek ve rehinler nedeniyle borçlarını karşılamadığı ve borçlunun aciz halinde olduğu ve dava şartının gerçekleştiği düşünülerek mahkemece işin esasına girilerek, tarafların delilleri toplandıktan sonra hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu üzere davanın reddine karar verilmiş olması doğru bulunmamıştır.
Sonuç: Davacı vekilinin temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün yukarıda açıklanan nedenlerden ötürü BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 19.02.2009 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)