(2004 S. K. m. 278, 280)
Dava: Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Hükmüne uyulan Yargıtay bozma ilamında özetle; Mahkemece dava konusu taşınmazlar üzerinde uzman bilirkişiler marifetiyle keşif icrası suretiyle inceleme yaptırılarak satışın yapıldığı tarihte taşınmazların gerçek değerinin ne olduğunun saptanması, buna göre İİK.nun 278/2 maddesindeki koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi, ayrıca İİK.nun 280. maddesindeki koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği de araştırılarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozmaya uyulduktan sonra davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece tasarrufa konu taşınmazların satış bedelleri ile tasarruf tarihindeki değerleri arasında fahiş fark bulunmadığı düşüncesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Mahkemenin değerlendirmesi toplanan delillere uygun düşmemektedir. Mahkemece tasarruf konusu 745 ve 1036 parsel numaralı taşınmazların üzerinde 13.5 milyar TL değerinde ….Bankası lehine ipotek bulunduğu kabul edilmiş, taşınmazların tapuda gösterilen satış bedellerine ipotek değeri ayrı ayrı eklenmiş ayrıca taşınmaz üzerindeki haciz miktarı da ilave edilerek satış bedeli belirlenmiştir. Bu ilke kural olarak doğrudur. Ancak dosyadaki akit tablosundan ve banka yazılarından anlaşılacağı gibi 745 ve 1036 parsel numaralı taşınmazlar üzerine 20.10.1999 tarih 1877 yevmiye numarası ile her iki taşınmaz üzerine birlikte 13.500.000.000.TL ipotek tesis edilmiştir. Başka bir ifade ile iki parsel üzerindeki ipotek borcu miktarı 13.500.000.000.TL’dir. Bu durumda taşınmazların satış bedelleri birlikte değerlendirilmelidir. Her iki taşınmazın tapuda gösterilen satış bedeli toplamına taşınmazlar üzerindeki haciz tutarı artı 13.500.000.000.TL ipotek bedeli eklenmeli, 2 taşınmazın satış bedeli bu şekilde hesaplanmalı, belirlenen gerçek değer toplamı ile satış bedelleri karşılaştırılmalı, fahiş farkın bulunup bulunmadığı açıklanan biçimde belirlenmelidir.
Ayrıca borçlu ile 3. şahsın aynı köylü olup olmadıkları davalı …..’ın borçlu M.’nın aciz halini ve mal kaçırma niyetini bilebilecek durumda olup olmadığı değerlendirilmeli, İİK.nun 280. maddesindeki şartların gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalı, tüm deliller birlikte değerlendirilerek hüküm kurulmalıdır.
Eksik inceleme ile hüküm verilemez.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlere göre davacının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 13.5.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)