(2709 S. K. m. 142) (6762 S. K. m. 4) (1086 S. K. m. 1, 9) (YHGK 19.04.2006 T. 2006/11-58 E. 2006/228 K.) (YHGK 22.11.2006 T. 2006/11-720 E. 2006/745 K.)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat hukukuna ilişkin davada İstanbul 4. Asliye Ticaret ve Denizcilik İhtisas Mahkemeleri'nce ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Dava, 06.10.2003 tarihinde açılan Gotia isimli gemi yakıtının denize dökülmesiyle deniz yüzeyinde kirlenmeyle meydana gelen zararın tazmini istemine ilişkindir.
6762 Sayılı Türk Ticaret Yasası'nda görev hususunu düzenleyen 4. maddesine 20.04.2004 tarih 5136 Sayılı Kanun ile eklenen son fıkrasıyla iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde H.S.Y.K.'nun olumlu görüşü ile Adalet Bakanlığı'nca bu Kanunun dördüncü kitabında yer alan deniz hukukuna ilişkin ihtilaflara bakmak ve asliye derecesinde olmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemeleri kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi H.S.Y.K. tarafından belirlenir hükmü getirilmiştir.
H.S.Y.K.'nın 20.07.2004 gün ve 370 sayılı kararı ile Türkiye'de sadece İstanbul İlinde Denizcilik İhtisas Mahkemesi kurulup, faaliyete geçtiği anlaşılmaktadır.
H.S.Y.K.'nın 24.03.2005 gün ve 188 sayılı kararında ise, Denizcilik İhtisas Mahkemesi kurulmayan yerlerde, ticaret mahkemesi bulunması halinde bir ticaret mahkemesi var ise, bu mahkemenin, birden fazla ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 1 numaralı ticaret mahkemesinin görevli olacağı hususu karar altına alınmıştır.
TTK.'na eklenen metinden de anlaşıldığı gibi TTK.'nun 4. kitabında yer alan 816 ile 1263. maddeleri arasında düzenlenen uyuşmazlıkların deniz hukukuna ilişkin olduğu ve kurulması halinde Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nde görülmesi gerektiği hususu tartışmasızdır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 142. maddesinde de mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi, yargılama usulleri kanunla düzenlenir hükmüne yer verilmiştir.
HUMK.'nun 1 ve 9. maddelerine göre, görev ve yetki hususunun belirlenmesinde ana kural davanın açıldığı tarihteki durumun esas alınmasıdır. Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin kuruluş Yasası'nda zaman bakımından faaliyete geçme gününden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı anlaşılmakla, görevin belirlenmesinde davanın açıldığı tarihin esas alınması gerekir. Bu husus Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 19.04.2006 gün 2006/11-58 E. 2006/228 K, 22.11.2006 gün 2006/11-720 E.-2006/745 K. Sayılı kararlarında da aynen benimsenmiş olmakla, Denizcilik İhtisas Mahkemesi kurulmadan, H.S.Y.K.'nun 24.03.2005 gün 188 sayılı kararından önce açıldığı anlaşılan davanın ilk açıldığı İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HUMK.'nun 25. ve 26. maddeleri gereğince İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine, 26.02.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy