(1086 S. K. m. 275) (818 S. K. m. 41)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Davacı vekili, davalı şirkete kasko sigortalı, müvekkiline ait aracın tek taraflı kazada hasarlandığını, aracın pert edilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını ancak davalının 18.000 TL araç bedelini ödemediğini belirterek bu meblağın kaza tarihinden işleyecek en yüksek reeskont banka faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiş; 2.6.2010 tarihli oturumda 6.500 TL sovtaj bedelini kabul etmediğini, aracın müvekkilinde olduğunu, aracın sigorta şirketine bırakılarak piyasa rayiç değeri olan 18.000 TL'nin müvekkiline ödenmesini beyan etmiştir.
Davalı vekili, davacı aracının özel oto olarak poliçesinin düzenlendiğini ancak davacının gelini F. A.'un müvekkiline müracaat ederek aracın eşi tarafından rent a car olarak kullanıldığını, Power Oto Kiralama şirketine ayda 800 TL karşılığında kiraya verildiğini, aralarındaki anlaşmaya göre aracın aylık 800 TL kira bedelinin 5 ay boyunca kendi hesabına yatırıldığını bildirerek buna ilişkin dekontları ibraz ettiğini, kaza anında aracı davacı ile yakınlığı olmayan 3. kişinin kullandığını bu halin teminat kapsamında olmadığını, hasarın fahiş olduğunu, kaza tarihinden faiz istenemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuş, 28.7.2010 tarihli oturumda hasarlı aracın davacıda olduğunu, hurda aracı kabul etmediklerini, hurda değerinin tazminattan indirilmesini ve hasarlı aracın davacıda bırakılmasına karar verilmesini beyan etmiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 12.500 TL tazminatın 4.11.2008 (eksper raporunun düzenlendiği) tarihinden işleyecek ticari işlerde uygulanan reeskont faizi ile davalıdan tahsiline, aracın hasarlı hali ile davacıda bırakılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1 - Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2 - Dava, kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacıya ait aracın rent a car olarak kullanılıp kullanılmadığı ve hasarın bu nedenle teminat kapsamında kalıp kalmadığı noktasında toplanmaktadır. Davalı şirket, araştırma görevlisi A. T. raporunda, sigortalının gelini F. A.'un kazaya karışan aracı kayınvalidesinin bankadan çektiği kredi ile satın aldıklarını bu nedenle mecburen trafik kaydının kayınvalidesi adına yapıldığını, ancak aracın bütün iş ve işlemleri ile kendisinin ve eşi M.'ın ilgilendiğini, aracın Marmaris İçmeler'de bulunan Power Oto Kiralama şirketine, 8.4.2008 tarihinde aylık 800 TL karşılığında kiralandığını, aralarındaki anlaşmaya göre aracın kirasının 8.5.2008 tarihinden 11.9.2008 tarihine kadar her ay düzenli olarak kendisinin banka hesabına yatırıldığını eşi ile aralarında boşanma davası açıldığını söyleyerek banka dekontlarının bir suretini teslim ettiğini bildirmiştir. Dosyaya ibraz edilen banka dekontu fotokopilerinden F. A. hesabına 800 TL yatırıldığı görülmüş ancak bu meblağın araç kira bedeli olduğu ve kim tarafından yatırıldığı anlaşılamamıştır. Talimatla ve oturumlarda dinlenen davacı tanıkları aracın kaza anındaki sürücüsü, rent a car şirketi sahibi ve sigortalının gelini F. A. aracın kiralık olarak kullandırılmadığını sigortalının oğlu M.'ın arkadaşına kullanması için ödünç verildiğini ve tek taraflı trafik kazasına karıştığını söylemişler, tanık F. A., araştırma görevlisine de aracın kullanılmak üzere ödünç verildiğini söylediğini, kiraya verildiği yönünde beyanda bulunmadığını ifade etmiştir. Kasko Sigortası Genel Şartlarında da, özel aracın ticari amaçla kullanılması teminat dışı hal olarak düzenlenmemiştir. Bu maddenin amacı sigortacının sigorta primini yükseltmeyi sağlayabilmektir. Sigortacının durumu öğrenmesinden önce veya fesih gerçekleşmeden önce riziko gerçekleşirse, sigortacı tazminatı, tahakkuk ettirilen prim ile tahakkuku gereken prim arasındaki orana göre ödemesi gerekir.
Bu durumda mahkemece, dava dışı Power Rent a car şirketinin ticari kayıt, defter ve belgeleri ile F. A.'un ilgili bankada bulunan hesap kayıtları ve ibraz edilen banka dekontları üzerinde uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılması, davacı aracının kiralık olarak kullanılıp kullanılmadığının tesbit edilmesi, kiralık kullanıldığının belirlenmesi halinde alınması gereken sigorta priminin araştırılması, HUMK.nun 275. maddesi hükmü uyarınca hasar konusunda seçilecek uzman bilirkişiden, davacı aracında davaya konu kaza nedeniyle oluşan hasar durumunun (pertinin de değerlendirilerek) proporsiyon hesabına (tahakkuk ettirilen prim tahakkuku gereken prim arasındaki orana) göre tesbitinin istenilmesi kiralık araç olduğunun somut delillerle kanıtlanamaması halinde davalı lehine kazanılmış usulü hakta gözetilerek, tesbit edilen hasar miktarına hükmedilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde eksik inceleme sonucu hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
3 - Kabule göre de, hükme esas alınan hasar konusunda ne şekilde uzmanlığı bulunduğu anlaşılamayan sigorta eksperi bilirkişiden alınan rapora göre aracın perti uygun görülerek 18.000 TL rayiç değerden 5.500 TL sovtaj değerinin indirilmesi sonucu 12.500 TL tazminatın davalıdan tahsiline ve hasarlı aracın davacıda bırakılmasına karar verildiği halde yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin 18.000 TL üzerinden hesaplanması da isabetli görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 ve 3 nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davalı Ergo İsviçre Sigorta AŞ vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 16.06.2011 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy