(6762 S. K. m. 1281, 1282, 1292)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalı tarafından kasko sigorta poliçesi ile sigortalanan aracın çalındığını, sigorta bedelinin ödenmediğini ileri sürerek 30.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 14.826,00 TL olarak arttırmıştır.
Davalı vekili, davacının doğru ihbarda bulunma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, aracın anahtar ile çalındığını emniyeti suistimal olup rizikonun teminat dışında olduğunu savunmuştur.
Mahkemece iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalının rizikonu teminat dışında olduğunu kanıtlayamadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüyle 27.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-) Dava, kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Davacıya ait aracın çalındığı ileri sürülmüştür. Uyuşmazlık rizikonun teminat kapsamında olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Kural olarak, T.T.K. 1282. maddesi uyarınca sigortacı, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı Yasa'nın 1281. maddesi hükmüne göre kural olarak, rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin savunmanın, sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının savunduğu şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması halinde sigortacı ödemekten kurtulabilir. Ayrıca, riziko başlı başına teminat dışında kalmıyor olsa bile, yapılan ihbar yanlışlığının doğrudan zarar sorumlularına rücu hakkını etkisiz kılma sonucunu ortaya çıkardığını sigortacının kanıtlaması halinde de sigortacının sorumluluktan kurtulması mümkündür. İlkeler yukarda anlatılan şekilde olmakla birlikte, sigortalı Kasko Poliçesi Genel Şartlarının 1.5 maddesi ve T.T.K. 1292/3. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki teminat içinde imiş gibi ihbar ederse, ispat külfeti yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığının ispat külfeti sigortalıya geçer.
Kasko sigorta sözleşmesi 22.3.2007 tarihinde, bir yıl süreli olarak için düzenlenmiş olup, aracın 23.3.2007 tarihinde çalındığı ihbarında bulunulmuştur. Davalı sigorta şirketi aracın çalınmadığını, hırsızlık ihbarının gerçeği yansıtmadığını, davacının doğru ihbar yükümlülüğünü kasten yerine getirmediğini savunmaktadır. O halde öncelikle, hırsızlık olayına ilişkin tahkikat sonucu beklenerek, aracın kim tarafından ve nasıl çalındığının tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.
Ayrıca, poliçe özel klozunda ve riziko tarihinde yürürlükte bulunan genel şartlar uyarınca, aracın anahtar ile çalınması hali teminat dışında bırakılmıştır. Dosya kapsamında yer alan kanıtlar değerlendirildiğinde, aracın yedek anahtarı olmadığı, aracın pert araç alımı yapan davacı tarafından 20.3.2007 tarihinde satın alındığı anlaşılmaktadır. Aracın tek anahtar ile satın alındığı ileri sürülmüş olup, diğer anahtarın bulunmadığı beyan edilmektedir. Öncelikle yukarda açıklanan ilkeler ve tahkikat sonucu değerlendirilerek sigortalının doğru ihbar yükümlülüğünü kasten yerine getirip getirmediği belirlenmeli, doğru ihbar yükümlülüğünün kasten yerine getirilmediğinin anlaşılması halinde, rizikonun teminat kapsamında olmadığı, aracın anahtar ile çalınmadığı hususunda kanıt yükünün davacıda olduğunun kabulü gerekir. Mahkemece eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
2-) Kabule göre de, araç daha önce pert olacak düzeyde hasar görmüş ve onarılmıştır. Bu sebeple piyasa değerinin düşeceğinin kabulü zorunludur. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, aynı model araçların internet satış fiyatları dikkate alınarak, sigorta değerinin belirlenmesi de isabetli değildir.
O halde mahkemece, davaya konu aracın varsa eski hasar dosyaları, resimleri ve faturaları getirtildikten sonra çalınma tarihindeki ikinci el satış fiyatının tesbiti konusunda bilirkişiden ek rapor alınarak ayrıntılı, gerekçeli sonucuna göre karar vermek gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması bozmayı gerektirir karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 ve 2 numaralı bentte açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istenmesi halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 08.03.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy