(2004 S. K. m. 277, 278, 279, 280)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Davacı vekili, davalı borçlu Ş. F. aleyhine icra takibi yaptıklarını, borcu karşılayacak malı bulunamadığını ileri sürerek borçlu davalının kendisine ait kooperatif payını diğer davalıya satışına ilişkin tasarrufun iptalini talep etmiştir.
Davalı Ş. F. davanın reddini savunmuş, diğer davalı cevap vermemiştir.
Mahkemece kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava İİK. nun 277 ve devamı maddeleri uyarınca açılmış olup, tasarrufun iptali istemine ilişkindir. İptal davasından maksat İİK. nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazıldığı gibi alacağın tahsilini temin için borcun doğumundan sonra yapılan tasarrufların iptaline hükmettirmektir. Bu davanın önkoşulu ise, borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK. nun 277 md) bulunmasıdır. Ön koşulun bulunması halinde ise İİK. nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Özellikle İİK. nun 278.maddede akdin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği ve yasanın bağışlama hükmünde olarak iptale tâbi tuttuğu tasarrufların iptali gerektiğinden mahkemece ivazlar arasında fark bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Aynı maddede sayılan akrabalık derecesi vs. araştırılmalıdır. Keza İİK. nun 280.maddesinde malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği hususu düzenlendiğinden yapılan işlemde mal kaçırma kastı irdelenmelidir. Öte yandan İİK. nun 279.maddesinde de iptal nedenleri sayılmış olup bu maddede yazılan iptal nedenlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de takdir olunmalıdır. Somut olayda mahkemece dava konusu kooperatif payının kaç liraya satıldığı, bu payın tasarruf tarihindeki gerçek değerinin kaç lira olduğu, davalılar arasında akrabalık, komşuluk, ticari ilişki veya başka bir yakınlık olup olmadığı araştırılmamıştır. Bu durumda mahkemece dava konusu kooperatif payının kaç liraya satıldığının taraflardan sorulması, bu hususta gerektiğinde kooperatif kayıtları üzerinde inceleme yapılması, dava konusu payın tasarruf tarihindeki değerinin belirlenmesi için yerinde uzman kişilerden oluşacak bilirkişiler vasıtası ile keşif yapılması davalılar arasında akrabalık, arkadaşlık, iş ilişkisi, komşuluk olup olmadığı yönünde taraflardan kanıtlarının istenilmesi, davalıların aynı il nüfusuna kayıtlı olduklarından bu hususunda irdelenmesi ondan sonra toplanan ve toplanacak tüm delillerin birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmamış kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 23.10.2013 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy